H. Kroes
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 44
H. Kroes was een marktkoopman actief op de Centrale Markt en de Waterloopleinmarkt. In 1939 kreeg hij een huurcontract voor pakhuisafdeling D18 op de Centrale Markt. In 1942 verkocht hij persgasgen op de Waterlooplein. In 1944 werd zijn huurcontract voor de Centrale Markt vastgesteld met een verhoogd maandhuur van 50 gulden. Er zijn geen specifieke gegevens over zijn lotgevallen zoals arrestaties of arisering gevonden in de beschikbare archiefdata.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte brief op officieel briefpapier.
Deze brief is een zakelijke mededeling van de Amsterdamse marktmeester aan een huurder van een pakhuisruimte op de Centrale Markt. De kern van de brief is drieledig: 1. **Administratieve afhandeling:** Het formeel overhandigen van het getekende en geregistreerde huurcontract. 2. **Onderhoudsverplichting:** Een expliciete herinnering aan de wettelijke plicht van de huurder (conform het toenmalige Burgerlijk Wetboek) om zelf zorg te dragen voor kleine reparaties aan zaken zoals ruiten en sloten. 3. **Reglementering van het aanzicht:** Een strikte vermaning betreffende het verbod op ongeautoriseerde reclame-uitingen aan het pand. Dit duidt op een streng beheer van de visuele eenheid en orde op het marktterrein. De toon is formeel-ambtelijk, passend bij de tijdsgeest en de verhouding tussen de gemeente (als verhuurder/beheerder) en een marktkoopman.
Getypte namenlijst (ledenlijst, distributielijst of administratief overzicht).
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch noch strikt geografisch geordend, hoewel er clusters van locaties (Badhoevedorp) en achternamen (Noorman) zichtbaar zijn. * **Nomenclatuur:** Er wordt gebruikgemaakt van traditionele toevoegingen zoals 'Hzn.' (Hendrikszoon), 'Pzn.' (Pieterszoon) en 'Szn.' (Simonszoon of Stevenszoon), wat wijst op een formele administratie uit de vroege tot midden 20e eeuw. * **Typografische bijzonderheden:** Sommige woorden bevatten lichte typefouten of onregelmatige spatiëring (bijv. "Badhoevedorp=" bij G. de Rooyen en A.C. Lagendijk). De toevoeging "Haarl.meer." verduidelijkt dat Vijfhuizen onder de gemeente Haarlemmermeer valt. * **Annotaties:** De rode vinkjes bij specifieke namen (Lunstroo, Schouten, v/d Horst, Bosse Jr.) en de getallen onderaan suggereren dat dit document werd gebruikt voor controle, incasso of als presentielijst.
Getypte ambtelijke brief met handgeschreven aantekening.
Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een groep huurders op de Centrale Markt in Amsterdam. De inhoud is puur administratief en juridisch van aard: 1. **Geleidebrief:** Het dient als bewijs van toezending van de officiële huurcontracten voor specifieke pakhuisafdelingen (sectie D). 2. **Onderhoudsplicht:** De directeur wijst de huurders nadrukkelijk op hun wettelijke verantwoordelijkheid voor klein onderhoud (reparaties aan ruiten, sloten en rolluiken), gebaseerd op het toenmalige Burgerlijk Wetboek. 3. **Regulering van de buitenruimte:** Er wordt herinnerd aan de strikte regels omtrent reclameborden. Huurders mogen niet eigenhandig uitingen plaatsen; hiervoor is expliciete toestemming nodig om de orde en uniformiteit van het marktterrein te bewaren. De brief getuigt van een strikte, bureaucratische omgang met de huurders van de gemeentelijke faciliteiten.
Dienstbrief (getypt)
Deze brief is een formeel schrijven van de Directie van het Marktwezen aan een groep huurders van pakhuisruimten (gelegen in sectie D) op de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van de brief is het toesturen van de officiële huurcontracten, maar de directie maakt van de gelegenheid gebruik om twee belangrijke contractuele plichten te benadrukken: 1. **Onderhoudsplicht:** Op basis van artikel 1619 van het toenmalige Burgerlijk Wetboek wordt gesteld dat klein onderhoud en reparaties aan zaken als ruiten en sloten voor kosten van de huurder zijn. 2. **Reclameregels:** Het is huurders niet toegestaan om zonder expliciete schriftelijke toestemming reclame-uitingen of borden op de gehuurde panden te plaatsen. De toon is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U", "U gelieve zich").
Getypte lijst met namen en adressen.
* **Structuur:** De lijst is opgezet in drie kolommen: naam (links), straat en huisnummer (midden), en geografische aanduiding (rechts). * **Gebruik van 'ditto' tekens:** Er wordt veelvuldig gebruikgemaakt van aanhalingstekens (") om herhaling van achternamen, straatnamen of plaatsen te voorkomen. * **Nomenclatuur:** Namen worden vaak afgekort met initialen. De toevoeging "Hzn" staat voor Hendrikszoon. "Gebr." staat voor Gebroeders. * **Topografie:** De genoemde locaties liggen in de directe nabijheid van de toenmalige grens tussen de Haarlemmermeer en de gemeente Amsterdam (met name de voormalige gemeente Sloten en Nieuwer-Amstel).
Administratief formulier/notitieblad (Model No. 14 van Algemene Zaken).
* **Administratief proces:** Het document toont de interne afhandeling van een klacht ingediend door een zekere H. Kroeze op 17 mei 1941. Het proces verloopt via verschillende stappen: registratie van het dossier, opname van de klacht op een specifiek formulier (nr. 52), een advies over de beantwoording en uiteindelijk het opstellen van de concept-beantwoording. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("m.i. worden bericht", "nota is genomen"). De term "nota nemen van" is een standaard ambtelijke formule om aan te geven dat iets is ontvangen en gelezen, zonder dat er direct een inhoudelijke toezegging wordt gedaan. * **Visuele kenmerken:** De verschillende handschriften en kleuren inkt wijzen op de tussenkomst van meerdere ambtenaren of afdelingen. Het rode nummer "72/43" linksonder fungeert waarschijnlijk als definitief archiefkenmerk voor de correspondentie.
Doorslag van een getypte brief (officiële correspondentie).
De brief is een uiterst kort en formeel antwoord op een schrijven van de heer Kroeze van ruim een maand daarvoor (17 mei 1941). De inhoud is bureaucratisch en weinig concreet: de mededeling dat er "goede nota is genomen" van een klacht duidt erop dat de klacht is ontvangen en geregistreerd, maar biedt geen directe oplossing of inhoudelijke reactie op de aard van de klacht. Het document is waarschijnlijk een archiefkopie (doorslag), bedoeld voor de eigen administratie van de verzendende instantie, wat blijkt uit de eenvoudige opmaak op dun papier en de handgeschreven verzendbevestiging. De vermelding "Wijk 16" duidt op de toenmalige administratieve wijkindeling van Amsterdam.
Formele brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie).
Dit is een kort, ambtelijk schrijven waarin de ontvangst van een klacht wordt bevestigd. De inhoud is laconiek: er wordt enkel gemeld dat er "goede nota" van de klacht is genomen, zonder verdere inhoudelijke toelichting of actieplan. De afkorting 'VB' in het referentienummer zou kunnen wijzen op een specifieke afdeling, zoals de 'Voedselvoorziening' of 'Verkeersbureau', wat gebruikelijk was in de Amsterdamse gemeentelijke administratie van die tijd. De handgeschreven notitie "Extra" duidt waarschijnlijk op een interne classificatie of een specifieke behandelwijze van het dossier.
Document
De brief is een ambtelijke kennisgeving betreffende het beheer van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De Directeur van het Marktwezen stuurt een afschrift van het huurcontract naar de huurder (de heer H. Kroes) en wijst hem daarbij nadrukkelijk op zijn plichten. De twee belangrijkste juridische punten zijn: 1. **Onderhoudsplicht:** De huurder wordt herinnerd aan Artikel 1619 van het (oude) Burgerlijk Wetboek, waarin is vastgelegd dat "geringe herstellingen" (zoals sloten en ruiten) voor rekening van de huurder zijn. 2. **Beeldkwaliteit en Reclame:** Het is de huurder verboden om eigenmachtig borden of reclame aan te brengen op het gehuurde pakhuis. Dit diende om de uniformiteit en orde op het marktterrein te bewaken. De taal is formeel en typerend voor de Nederlandse ambtelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw, inclusief de archaïsche spelling (bijv. "pakhuisafdeeling", "zooals", "vóóraf").
Getypte lijst/register van transporteurs en handelaren.
Dit document betreft een administratieve lijst van transportcapaciteit voor de aanvoer van (waarschijnlijk) groenten en fruit naar een centraal punt, mogelijk de Centrale Markthal in Amsterdam (gezien de vermelding van "Hal 19" en adressen in de regio). De lijst is verdeeld in drie categorieën: 1. **Beurtschippers:** Transport over water vanuit de regio Uithoorn en Mijdrecht. 2. **Grossiers:** Handelaren die met eigen vrachtwagens producten uit de provincie halen. 3. **Expediteurs:** Professionele transportbedrijven die vaste diensten onderhouden. Opvallend zijn de spelfouten in de brandstofkolom ("trufgasgen.", "tufgasgen.") en de doorhaling bij de kolomkop van het laadvermogen. De "Prov.No." verwijst naar het oude Nederlandse systeem van provinciale kentekens (bijv. G voor Noord-Holland, H voor Zuid-Holland). ---
Officiële brief/huurbevestiging.
* **Vorm:** Het betreft een voorgedrukte standaardbrief (formulier) waarbij de specifieke gegevens met een schrijfmachine zijn ingevuld. Correcties zijn aangebracht door woorden door te kruisen met "xxxx" of handmatige strepen, en nieuwe tekst eroverheen of tussen te typen. * **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. Het bevat strikte instructies over de betalingstermijn (maandelijks 600 gulden, te betalen binnen zes dagen) en de verantwoordelijkheid voor klein onderhoud. * **Juridische aspecten:** Er wordt expliciet verwezen naar artikel 1619 van het Burgerlijk Wetboek (oud), dat de verdeling van reparatiekosten tussen huurder en verhuurder regelt. Tevens wordt gewezen op het verbod op ongeoorloofde reclame-uitingen aan het pand (artikel 8 van het huurcontract). * **Taalgebruik:** Formeel en ambtelijk, typerend voor de Nederlandse bureaucreatie van het midden van de 20e eeuw (gebruik van "dezes", "Uwe", "vóóraf", en de oude spelling "reparatien" en "zooals").
Dienstbrief / Begeleidend schrijven bij een huurcontract.
Dit document is een zakelijke mededeling van de Amsterdamse gemeentelijke dienst 'Directie van het Marktwezen'. Het dient als geleidebrief bij een huurcontract voor een pakhuisruimte op het terrein van de Centrale Markt. Belangrijke administratieve details: * **Huurprijs:** De maandelijkse huur is vastgesteld op 50 gulden. * **Betalingsvoorwaarden:** Er is een strikte termijn van zes dagen na de eerste van de maand voor de betaling, waarbij de termijn "zes" handgeschreven is ingevoegd boven een doorhaling. * **Onderhoud:** De huurder wordt expliciet gewezen op de wettelijke plicht (Art. 1619 BW) om zelf zorg te dragen voor kleine herstellingen (ruiten, sloten). * **Regulering:** Er is een strikt verbod op eigenmachtige reclame-uitingen aan de buitenzijde van het gehuurde object. De datering onderaan (13-1-1944) wijst waarschijnlijk op de datum waarop de administratieve handeling is gestart of het contract is opgesteld, terwijl de verzending in juli plaatsvond.
Koelhuis Debiteuren Saldi-staat (lijst van openstaande vorderingen).
Het document is een administratieve momentopname van de financiële vorderingen van het koelhuis van de Amsterdamse veiling. De lijst bevat zowel private handelaren (zoals v. Blijderveen, Hoogsteger) als publieke en bezettende instanties. Opvallend is dat de **Gemeente Amsterdam** met een bedrag van fl 6.822,60 veruit de grootste debiteur is, wat wijst op de centrale rol van de gemeente in de voedseldistributie tijdens de oorlog. Een andere significante post is de **Wehrmacht** voor een bedrag van fl 500,00. Dit bevestigt dat de Duitse bezettingsmacht direct gebruikmaakte van de faciliteiten en diensten van de Nederlandse veilingen voor hun eigen logistiek en voedselvoorziening. De bedragen variëren sterk: van enkele centen (P. Kooy, fl 0,32) tot aanzienlijke bedragen voor die tijd. De nauwkeurigheid van de boekhouding, zelfs in de chaotische laatste oorlogsmaanden, is kenmerkend voor de Nederlandse administratieve traditie.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst / Register.
| H.Kroes | | | Buiten Amsterdam |
Getypte namenlijst (ledenlijst, distributielijst of administratief overzicht).
| H. Kroes | Akerdijk 207 | Badhoevedorp. |
Getypte lijst met namen en adressen.
| H. Kroes | Akerdijk 207 | " |
Getypte lijst/register van transporteurs en handelaren.
| H. Kroes | Akerdijk 207, H'meer | G 25226 | 3 ton | persgasgen. |
Koelhuis Debiteuren Saldi-staat (lijst van openstaande vorderingen).
| H. Kroes | - 7.49 | | |
Koopliedenlijsten
Onbekend
Onbekend
Waterlooplein — standplaats 3 ton persgasgen
Waterlooplein — standplaats 3
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
# TRANSCRIPTIE v/d Krooy telefonisch i. v. m. mededeeling dir. Marktwezen Den Haag. 23-6-'43 S
# TRANSCRIPTIE Fr Kroes. Akersdijk 128 Badhoevedorp groothandelsonderneming N.V. 's-Gra- venhage 20 jaar op oude markt. bij C.M. Th. m. is gehuwd met een boer zijn dochter. '30 - '40 Tuinderij. boombedrijf. houdt nu op eigen landerijen. Kapitaal aanwezig ± f 2500. product van tuin wordt door zwager (Hagendijk) naar veiling C.M. (Akerdijk)
# TRANSCRIPTIE *(Bovenaan gecentreerd, handgeschreven:)* extra *(Rechtsboven:)* vB/SV 77/8/3 M. 1 12 Maart 1943. <u>grossier F.Kroes.</u> Aan de Inspectie voor de Prijsbe- heersching, Emmastraat 35, Amsterdam-Zuid wijk 13 ...
# TRANSCRIPTIE № 37/105/1 M. 1941 $^{16}/_{10}$ **R A P P O R T** Door den grossier H.Kroes,huurder van een pakhuis op pier D,werd mij heden morgen medegedeeld,dat hij aan drie hem onbekende personen op Zaterdag 11 October j.l,een aprtij spinazie en andijvie heeft verkocht en aan deze personen de kisten hiervoor had medegegeven zonder hiervoor statiegeld in rekening te brengen.De bedoelde per...