AI-Synthese 44

Kramer was actief als groothandelaar en vertegenwoordiger van de groentehandel, met een vaste plaats op de Centrale Markt. In 1941 werd hij gemachtigd voor uitbetalingen namens rechthebbenden. In 1942 werd zijn handelsactiviteit bekritiseerd; hij had vergunningen als venter en groothandelaar, maar voerde ook groothandel uit op veilingen. In mei 1943 was hij betrokken bij technische werkzaamheden aan compressoren en liften.

Lotgevallen

1941 financiele afwikkeling Uitbetaling namens rechthebbenden op Centrale Markt
1942 kritiek Kritische beoordeling van handel; had vergunningen als venter/groothandelaar maar ook veilingactiviteiten op Centrale Markt
1943 werkzaamheden Technisch onderhoud aan compressoren en liften

Handel

groentenfruit Centrale MarktWaterlooplein
groentehandelCentrale Marktgroothandelaarveilingentechnisch onderhoud
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-338 | Pagina 170 | 1940

Notulen van een vergadering (waarschijnlijk van de Marktcommissie of een vergelijkbaar bestuursorgaan).

* **Hygiëne en Kwaliteit:** Er is onvrede over de hygiëne (vuile koppen) en de kwaliteit van de catering in de hulpcantines op het marktterrein. De exploitatie was destijds in handen van 'Marcanti'. * **Privileges en Subsidies:** Er bestond frictie over prijsverschillen in de kantine. Bepaalde groepen (veilingpersoneel, aardappellossers) kregen korting, wat door de grossiers als oneerlijk werd ervaren. De voorzitter verdedigt dit als een praktische maatregel om te voorkomen dat werknemers zelf koffie gaan zetten. * **Kinderarbeid/Regulering:** Een opvallend punt is het optreden van minderjarigen als zelfstandig verkoper. Er wordt voorgesteld om een leeftijdsgrens van 18 jaar in het reglement op te nemen, analoog aan de regels voor dagmarkten. * **Arbeidsomstandigheden:** Het gebrek aan verwarming in de pakhuizen is een punt van zorg voor de heer Dijkstra. * **Zondagsrust:** De heer Kramer kaart de problematiek van de zondagshandel aan. Grossiers voelen zich door concurrentie gedwongen om ook op zondag te werken, ondanks religieuze bezwaren of de wens voor een rustdag.

Archief 745 | 745-308 | Pagina 175 | 1940

Officieel verslag / Notities behorende bij een brief.

* **Kernvraag:** Hoeveel wintervoorraad groenten moet Amsterdam aanleggen om een vorstperiode van een maand te overbruggen? * **Verschil in inzicht:** De 'handel' pleit voor een grote voorraad (o.a. 500.000 kg koolraap) om een maand vorst uit te zingen. De 'Directeur' baseert zich op statistieken en stelt een voorraad voor 14 dagen voor, omdat hij verwacht dat burgers zelf ook over inmaak beschikken en grossiers eigen voorraden hebben. * **Logistiek:** Er wordt gesproken over specifieke locaties op de Centrale Markt in Amsterdam (zoals Loods Q) en het gebruik van schepen als drijvende opslag voor koolrapen. * **Schaarste:** Er wordt expliciet gevraagd om benzine voor vrachtwagens, wat in november 1940 reeds een schaars goed was door de Duitse bezetting.

Archief 745 | 745-338 | Pagina 214 | 1940

Notulen van een vergadering (waarschijnlijk van de Marktcommissie of een overleg met grossiers).

Dit document vormt een verslag van een logistiek en bestuurlijk conflict tijdens de bezettingsjaren in Amsterdam. De kern van het probleem is de spanning tussen de **verduisteringsvoorschriften** (opgelegd door de Duitse bezetter om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken) en de noodzaak om de voedselvoorziening in de stad efficiënt te laten verlopen. Belangrijke punten in de discussie: * **Veiligheid vs. Werkbaarheid:** De gemeente kan de verantwoordelijkheid voor illegale verlichting door grossiers niet meer dragen vanwege dreigende sancties van de autoriteiten. * **Ketenproblematiek:** De timing van de grossiers beïnvloedt de winkeliers, de schippers (aanvoer) en de tuinders. Een verschuiving van een uur heeft grote gevolgen voor de gehele logistieke keten. * **Verkeersdrukte:** De referentie naar files tot aan de Nassaukade illustreert de enorme druk op de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. * **Technische beperkingen:** "Verduisteringslampjes" blijken in de praktijk onvoldoende licht te geven om bij te kunnen werken ("geen hand voor oogen").

Archief 745 | 745-343 | Pagina 62 | 1941

Handgeschreven brief of kladnotitie van zakelijke/administratieve aard.

De tekst is een formeel verzoek betreffende de uitbetaling van twee geldbedragen. De schrijver informeert de geadresseerde dat de rechthebbenden ("Deze") de heer G. Kramer schriftelijk hebben gemachtigd om de bedragen in ontvangst te nemen. De heer Kramer is werkzaam bij de "pakhuisafdeeling C 3" op de Centrale Markt (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de doorgestreepte aanzet "Amst"). De schrijver verzoekt de ontvanger ervoor te zorgen dat de betalingsopdrachten ("mandaten") direct op naam van deze grossier worden gesteld. Ter legitimatie zal de heer Kramer de schriftelijke machtiging tonen op het moment dat hij de mandaten aanbiedt voor verzilvering.

Archief 745 | 745-343 | Pagina 99 | 1941

Verslag van een ambtelijke bespreking.

* **Inhoud:** Het document betreft de voedselvoorziening in Amsterdam aan het begin van de eerste winter van de Tweede Wereldoorlog. Er wordt gesproken over de voorraden "stapelproducten" (houdbare groenten zoals rapen, uien en bieten) en de logistieke uitdagingen om deze bij vorst in de stad te krijgen. * **Logistiek:** Opvallend is de vermelding van de beperkte beschikbaarheid van benzine en de inzet van auto's met gasgeneratoren (houtgasgeneratoren), een typerend fenomeen tijdens de bezettingsjaren wegens brandstoftekorten. Ook wordt er voorrang geëist bij de spoorwegen. * **Concurrentie tussen steden:** Er is sprake van een zekere rivaliteit of bezorgdheid over de inkoopkracht van andere grote steden (Rotterdam en Den Haag), die de markt voor Amsterdam zouden kunnen "leegkopen". * **Schaarste en Export:** De heer Kramer uit zijn zorgen over de export van kool (waarschijnlijk naar Duitsland, hoewel niet expliciet genoemd) en de verwachte schaarste in het voorjaar van 1941.

Archief 745 | 745-356 | Pagina 106 | 1941

Handgeschreven administratieve notitie of memorie.

De notitie legt vast dat een zekere heer Kramer akkoord gaat met een specifieke financiële vergoeding. Het oorspronkelijke bedrag van 1775 gulden (f) is nader gespecificeerd of gecorrigeerd naar f 1775,94, wat duidt op een nauwkeurige eindafrekening. Opvallende taalkundige en inhoudelijke elementen: * **Accord:** Geschreven met dubbel-c, een spelling die vroeger gangbaarder was voor het huidige 'akkoord'. * **Stapelgoederen:** De tekst vermeldt een "behandeling als stapel goederen". Dit is een vakterm uit de handel en logistiek. Stapelgoederen zijn goederen die in grote hoeveelheden onverpakt of in standaardeenheden worden opgeslagen en verhandeld (verwant aan de historische stapelmarkt).

Archief 745 | 745-356 | Pagina 165 | 1941

Notulen/Verslag van een vergadering.

Het document verslaat een technisch-logistiek overleg over de voedselvoorziening in oorlogstijd. De kern van het conflict is de frictie tussen de praktische bezwaren van de groothandel (angst voor bederf van voorraden en economisch risico) en de behoefte aan zekerheid van de overheid (voorkomen van hongersnood bij vorst). Opvallende punten: * **Kwantiteit:** Er wordt gediscussieerd over de verhoging van de reserve van 50 naar 75 wagons (25 wagons elk voor rapen, uien en wortelen). * **Risicobeheersing:** De handel vreesde vorig jaar voor overschotten, maar erkent dat de "omstandigheden" (de oorlogssituatie en schaarste) in 1941 nijpender zijn dan in 1940. * **Centralisatie:** Er wordt gesproken over een plan voor "gecentraliseerden verkoop" om prijsopdrijving tegen te gaan, wat typerend is voor de distributie-economie tijdens de bezetting. * **Bederf:** Een groot punt van zorg voor de groothandelaars is de kwaliteit van de producten; zij willen de garantie dat reserves tijdig worden "opgeruimd" (verkocht) voordat ze rotten.

Archief 745 | 745-355 | Pagina 224 | 1941

Handgeschreven ambtelijke notitie of dossierstuk.

Dit document is een kritische beoordeling van de zakelijke handel en wandel van een zekere heer Kramer. Hoewel Kramer officieel als 'venter' (kleinhandelaar) te boek staat, voert hij ook groothandelsactiviteiten uit op veilingen waarvoor hij 'punten' (toewijzingen of quota) bezit. Uit de notitie blijkt dat hij over dubbele vergunningen beschikt (zowel voor groot- als kleinhandel), wat in die tijd mogelijk ongebruikelijk of verdacht was. De beoordeling door Dijkstra op 6 augustus 1942 is vernietigend: Kramer wordt expliciet ongeschikt geacht voor de groothandel. De kwalificatie "duistere figuur" suggereert dat men hem verdenkt van onbetrouwbaarheid of ondoorzichtige praktijken.

Archief 745 | 745-376 | Pagina 159 | 1942

Getypte notulen of gespreksverslag.

Dit document betreft een zakelijke onderhandeling of overleg tussen een vertegenwoordiger van de Gemeente (Heer Van Meurs) en een vertegenwoordiger van een commercieel samenwerkingsverband genaamd 'de Combinatie' (Kramer). De kern van het gesprek draait om de financiële afwikkeling van goederenopslag en de verdeling van kosten. Belangrijke punten in de discussie: * **Kostenbeheersing:** Er is een duidelijke discussie over welke kosten voor rekening van de gemeente komen (directe opslagkosten) en welke voor de grossiers (algemene bedrijfskosten). * **Transparantie:** De gemeente eist vooraf inzicht in de boekhouding via een eigen accountant om latere geschillen te voorkomen. * **Risicoverdeling:** Onder punt 'l' wordt gesproken over de datum van 1 april 1943, waarna de gemeente verplicht zou kunnen worden goederen over te kopen als zij deze niet vrijgeeft voor de markt. * **Personeelskosten:** Er is onenigheid over wie de vergoedingen van het personeel betaalt; de gemeente wil alleen betalen voor de leidinggevenden, niet voor de gewone grossiers.

Archief 745 | 745-392 | Pagina 483 | 1942

Notulen of verslag van een vergadering (pagina 3).

* **Kernpunten:** 1. **Onenigheid over kruierskaarten:** Er is frictie over het feit dat winkelpersoneel van bepaalde zaken (Ros, Lindeman, Looyen) kruierskaarten krijgt, waardoor zij bevoorrecht worden in de toegangstijd tot de markt. 2. **Logistieke uitdagingen:** De aardappelvoorziening voor grote zaken in de winter vereist snelle afvoer, wat de bevoorrechte positie van sommigen verklaart volgens dhr. Broerse. 3. **Schaarste aan opslagruimte:** Er wordt gezocht naar extra opslag voor winterproducten; er wordt geopperd een loods van de Duitse Weermacht op pier E aan te passen. 4. **Uienoverschot:** Een grote aanvoer van uien dreigt te bederven; men overweegt deze naar een drogerij te sturen, mits de prijs gunstig is. 5. **Conflicten tussen handelaren:** Er is een groeiende spanning tussen de groothandel en kleinhandel over een nieuwe betalingsregeling, waarbij de gemeente mogelijk als morele steun wordt ingezet om de kleinhandel te passeren.

Archief 745 | 745-376 | Pagina 488 | 1942

Notulen/verslag van een vergadering (pagina 3).

* **Logistiek en Oorlog:** De eerste paragraaf illustreert de logistieke uitdagingen tijdens de bezetting. Het varen langs Schiphol (toen een militaire vliegbasis) is problematisch. Er wordt gezocht naar een oplossing voor de "voorschutting" (voorrang bij het schutten in een sluis) voor groenteschippers uit het Westland om de bevoorrading van de stad te waarborgen. * **Handhaving en Ethiek:** Er is een duidelijk meningsverschil tussen de directeur en de heer Kramer over prijscontrole. Kramer pleit voor zelfregulering en "eer", terwijl de directeur vaststelt dat repressief optreden (door de C.C.C.D.) noodzakelijk is tegen "kwaadwillige grossiers" die zich niet aan de maximumprijzen houden. * **Bedrijfsvoering op de Markt:** Het tweede deel van het document gaat over individuele verzoeken voor standplaatsen en pakhuizen (Hil van Dyk en T. van Weverwyk). Dit geeft inzicht in de personele wisselingen en de economische druk (zoals in het geval van de heer De Leeuw die financieel onmachtig lijkt).

Archief 745 | 745-399 | Pagina 147 | 1943

Weekrapport / Logboek van technische onderhoudswerkzaamheden.

Dit document is een gedetailleerd weekoverzicht van de technische dienst. De werkzaamheden zijn gecategoriseerd per locatie of afdeling (aangeduid met letters K, J, H, T, A, B, E, M, O). De taken variëren van grof onderhoud (ketels, rioolgemaal, compressoren) tot fijnere reparaties zoals het maken van sleutels en het herstellen van ruiten en sloten. Opvallend is de vermelding van "schipperskranen" en onderhoud aan "9 lieren", wat duidt op een omgeving met transport- of overslagfaciliteiten, mogelijk nabij een haven of markt (Vischmarkt). Er wordt systematisch gewerkt met inventarisnummers (bijv. K 66, 33, 69, 86, 125) en Romeinse cijfers (XV, VIII, XIV, XVIII, I, IV), wat wijst op een strak beheerd complex. De stijl is zakelijk en puntsgewijs.

Koopliedenlijsten

Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats ----- 1

----- Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Ph

20 Overig
Bron: 745-407.md | 1943

Waterlooplein — standplaats Ph

20 Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-355 | Pagina 236 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (waarschijnlijk een uittreksel of slot van een verzoekschrift). * **Schrijver:** A. Kramer. * **Adres:** Rozenstraat 215-II, Amsterdam C. * **Datum:** Onbekend (geschat midden 20e eeuw op basis van handschrift en context). * **Kenmerken:** Liniëring aanwezig, rode onderstreping voor nadruk.

Relevantie: 81% kunne noeme. zou u eventueel
Archief 745 | 745-301 | Pagina 212 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] **Nº 85/118/3 M. 1940** (1940 is over 1939 gestempeld) **No,964 L.M. 1939** **1939** [handgeschreven] **13/1 - '40** [handgeschreven] [Centraal boven:] **GEMEENTE AMSTERDAM** [Rechtsboven:] **Del/-** [handgeschreven] **h. Müller** [handgeschreven] **Afschrift.** **del** [handgeschreven paraaf] [Hoofdtekst:] **Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,** **G...

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-301 | Pagina 211 | 1939

# TRANSCRIPTIE [Linksboven gestempeld/geschreven:] **№ 85/118/3** [Midden boven:] **GEMEENTE AMSTERDAM** *(van Hr. Muller)* [Groot paars stempel:] **M. 1940** [Daaronder in potlood:] *1939 13/1-'40* No. 964 L.M. 1939 [Rechtsboven:] **Afschrift.** [Stempel links:] Gezien *W.hoes* [handtekening] Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van he...

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-356 | Pagina 116 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Bedrijfsdocument / Inventarislijst op briefpapier. * **Bedrijf:** G. Kramer, Groothandel in versche groenten, zuurkool en conserven. * **Locatie:** Amsterdam-W., Centrale Markt C 3. * **Datering:** December 1938 – Januari 1939. * **Kenmerken:** Getypte lijst met aanzienlijke handgeschreven correcties en toevoegingen. Bevat tevens een paginanummer "194...

Relevantie: 80%
Archief 745 | 745-355 | Pagina 232 | 1941

# TRANSCRIPTIE Ter attentie van den Heer Post A’dam, 6/5 1942 ~~W.A.H.~~ N.G.C. 64/8/3 64/8/3 In bijlage dezes heb ik de eer u een afschrift te doen toekomen van een op 6 dezer door controleur Velthuis van mijn dienst opgemaakt rapport, waaruit blijkt, dat I. Kramer, Rozengr. 215 te A’dam, wien als kooper toegang tot de C.M. is verleend, zich aldaar aan het uitoefenen van den groothandel heeft...

Relevantie: 80%