H. Ossendorp

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Proces-verbaal / Rapport van overtreding

Dit handgeschreven rapport is opgesteld door een marktcontroleur genaamd T. de Vries op de vismarkt (waarschijnlijk de vismarkt op de Noordermarkt of de Nieuwmarkt in Amsterdam). De kern van de overtreding is dat drie specifieke handelaren of personen het marktterrein te vroeg hebben betreden, namelijk vóór de toegestane tijd van 08:30 uur. De personalia van de overtreders zijn gedetailleerd genoteerd (geboortedatum en adres). De letter 'T' voor hun namen duidt waarschijnlijk op een administratieve status of 'Tegen' (in de zin van een aanklacht). Onderaan zijn latere administratieve beslissingen genoteerd, waaronder een schriftelijke waarschuwing en een schorsing van één dag voor een van de betrokkenen op dinsdag 18 november 1941.

Doorslag of archiefkopie van een officiële waarschuwingsbrief.

Dit document is een formele waarschuwing gericht aan twee personen die de Vischmarkt op de De Ruyterkade in Amsterdam hebben bezocht buiten de voor hen vastgestelde tijden. De overtreding vond plaats op zaterdag 8 november 1941. De brief is kort en zakelijk van toon en dreigt expliciet met "strafmaatregelen" bij een volgende overtreding. Opvallend zijn de administratieve codes voor de namen (46A/67/2 M. en 46A/67/3 M.). Dit wijst op een nauwkeurige registratie van personen die onderworpen waren aan specifieke toegangsbeperkingen. De handgeschreven aantekening "Verzonden 14/11" bevestigt dat de correspondentie daadwerkelijk is verstuurd op de dag van datering.

Getypte officiële waarschuwing op grijs papier.

* **Toon en Inhoud:** De brief heeft een formele en berispende toon. Het is een officiële waarschuwing aan twee individuen voor het overtreden van de regels met betrekking tot de toegangstijden van de Vismarkt aan de De Ruyterkade in Amsterdam. Er wordt expliciet gedreigd met "strafmaatregelen" bij herhaling. * **Administratieve details:** De codes voor de namen (46A/67/2 M. en 46A/67/3 M.) wijzen op een systematische administratie, mogelijk een vergunningensysteem of een lijst van geregistreerde handelaren/bezoekers. * **Taalgebruik:** Het gebruik van de "den" uitgang ("den voor U gestelden tijd") is typerend voor de formele schrijftaal van die periode.

Getypte brief (doorslag of kopie) met handgeschreven kanttekening.

* **Inhoud:** Het document is een formele afwijzing van een verzoek dat op 12 juni 1942 werd ingediend door de heer H. Ossendorp Jr. Een speciaal door de "Visscherijcentrale" ingestelde commissie heeft het verzoek beoordeeld en negatief beschikt. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing genoemd, wat kenmerkend is voor de korte, ambtelijke correspondentie uit die tijd. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke brief op grauw oorlogspapier. De afkorting "HG." rechtsboven staat waarschijnlijk voor "Hooggeachte" of een vergelijkbare beleefdheidsvorm. De handgeschreven notitie "verzonden 22/6" geeft aan wanneer het document de administratie daadwerkelijk heeft verlaten. * **Adressering:** De vermelding "Wijk 18" bij het adres in Amsterdam-Oost was een destijds gebruikelijke administratieve indeling van de stad.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie)

Het document is een officiële klachtbrief over de hygiënische omstandigheden in de vissector tijdens de Tweede Wereldoorlog. De briefschrijver rapporteert gebreken die zijn geconstateerd op een lokale vismarkt ("te dezer stede"). De klacht richt zich op twee punten: 1. **Ongehygiënische emballage:** De viskisten van drie specifieke grossiers (Gilde Jansen, Grossiersgilde en H. Ossendorp) waren zo smerig dat er gevaar voor bederf ontstond. 2. **Slechte koeling:** De vis van grossier J. Groen uit IJmuiden was onvoldoende met ijs gekoeld ("geijsd"). De toon is zakelijk en dwingend, waarbij de ontvanger wordt verzocht om in te grijpen bij deze handelaren die hun vis via de toewijzing in IJmuiden betrekken.

Doorslag van een officiële zakelijke brief.

* **Inhoud:** De brief is een formele klacht en een verzoek tot handhaving. De afzender herinnert de Visscherijcentrale aan een eerdere correspondentie over dezelfde kwestie. De grossier H. Ossendorp houdt zich blijkbaar niet aan de hygiënevoorschriften door vis te transporteren in vervuilde kisten. * **Toon:** De toon is zakelijk, dwingend doch beleefd ("verzoek U beleefd"). Het feit dat het een tweede schrijven is, duidt op een aanhoudend probleem. * **Administratieve kenmerken:** De codes links- en rechtsboven dienen voor de archivering en identificatie van de opsteller/typist. De handgeschreven aantekening bevestigt dat de brief daadwerkelijk op de dag van datering is verzonden.

Getypt verslag van een vergadering of ambtelijke notitie (mogelijk van de Gemeente Amsterdam of de Nederlandsche Visscherijcentrale).

Dit document verslaat een discussie over de distributie en verwerking van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn: 1. **Distributieproblematiek:** Er is een conflict over de hoeveelheid zeevis die Amsterdam ontvangt vanuit de afslag in IJmuiden. De stad eist een groter aandeel (60% voor bepaalde zaken), terwijl de autoriteiten waarschuwen dat andere steden ook bevoorraad moeten worden. 2. **Voedselschaarste:** De heer Van Meurs benadrukt de precaire situatie in de grote steden. Omdat het vleesrantsoen sterk is verlaagd (gehalveerd), is de stad voor de eiwitvoorziening extreem afhankelijk van vis. Hij voert aan dat steden op het platteland makkelijker aan voedsel kunnen komen dan de grote steden. 3. **Regulering en 'Winstbejag':** Er wordt geklaagd over vissers/handelaren uit Makkum en Enkhuizen die zoetwatervis (zoals snoekbaars) roken in plaats van vers aan te voeren. Dit wordt gezien als "winstbejag" omdat gerookte vis waarschijnlijk buiten de strengste prijscontroles viel of zwaarder woog, terwijl de stad dringend behoefte had aan verse vis. 4. **Uitsluiting van kleine handelaren:** Er wordt opgemerkt dat veel kleine handelaren zijn uitgeschakeld omdat ze de vereiste minimumomzet niet meer haalden, wat de distributieketen centraliseerde.

Handgeschreven ambtelijke notities / verslaglegging betreffende vishandel en distributie.

Dit document bevat beleidsmatige aantekeningen over de structuur en regulering van de Nederlandse vishandel. De belangrijkste punten zijn: 1. **Vermenging van functies:** Er is kritiek op bedrijven die zowel als groothandelaar (met toewijzingen uit IJmuiden) als kleinhandelaar (winkels in Amsterdam) opereren. De opsteller pleit voor een strikte scheiding tussen groot- en kleinhandel. 2. **Aanvoerproblematiek Amsterdam:** Er wordt geconstateerd dat Amsterdam aanzienlijk minder zeevisch ontvangt uit IJmuiden dan voorheen, mede doordat kleine handelaren niet meer aan de gestelde minimumomzet-eisen voldoen. 3. **Kwaliteit en Verwerking:** Er is een specifiek conflict over het roken van vis (zoetwatervis en aal) op de plaats van aanvoer (Makkum, Enkhuizen, Urk). De handel in Amsterdam prefereert verse aanvoer en klaagt over de slechte kwaliteit van het gerookte product, wat door de opsteller wordt toegeschreven aan "extra winstbejag".

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Financieel grootboekblad / Restitutielijst.

* **Restitutiepercentage:** De administratie hanteert een strikt percentage van **2%** voor de restitutie. Dit is overal in de lijst consistent (bijv. 2% van fl. 52,50 is fl. 1,05; 2% van fl. 35,00 is fl. 0,70). * **Geografie en Sector:** De lijst bevat namen uit Amsterdam en bekende vissersplaatsen zoals IJmuiden en Volendam. Gecombineerd met de vermelding "Grossiers Gilde" wijst dit sterk op de handel in levensmiddelen, mogelijk vis of aanverwante producten. * **Administratieve Nauwkeurigheid:** Er is sprake van een lopende boekhouding waarbij totalen van vorige pagina's worden meegenomen ("Transport"). De berekening klopt exact: het transport van de vorige pagina (fl. 80,35) plus de totale restitutie van deze pagina (fl. 32,47) vormt het eindtotaal van fl. 112,82.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekbrief. * **Datum:** 25 juli 1944. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** H. F. Ossendorp Sr. (geboren 1884). * **Ontvanger:** Directie van het Marktwezen te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels, doorgehaalde tekst en kanttekeningen in verschillende kleuren inkt.

# TRANSCRIPTIE Den h. Inspecteur v/h. Marktwezen In aansluiting op mijn rapport van 10/7-1942 inzake den heer Ossendorp, kan ik u nog rapporteeren, dat Ossendorp nadat ik hem gerapporteerd heb, dat hij 18 K.G. visch had achtergehouden nu aan burgers en twee agenten van politie genaamd, H. Nijland en P.J.H. Welle beide dienstdoende posthuis Dapperplein de lasterpraatjes over mij mededeelde, dat h...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in blauw:] Verzonden 24/2 [Getypt:] HG. den Heer H.F.Ossendorp Jr., Domselaerstraat 41 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18. 46A/27/2 M. 24 Februari 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 17 de...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie). * **Datum:** 24 februari 1942. * **Afzender:** De Directeur (van de Visscherijcentrale). * **Geadresseerde:** Den Heer H.F. Ossendorp Jr., Domselaerstraat 41 II, Amsterdam-Oost. * **Kenmerk:** 46A/27/2 M. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven notitie in blauw "Verzonden 24/2". Rechtsboven de initi...

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven, paars/blauw:] $N^o= 46^A/169/1$ [Stempel midden boven, paars:] M. 1944 $^{24}/_{7}$ [Rechtsboven:] A’dam 25 Juli ’44 [Aanhef:] Aan De Directie van Marktwezen te A’dam Wel: Ed: Heeren, [In de kantlijn, paars:] inv. hulp [Inhoud:] In een schrijven d.d. 30 Dec ’43 nummer 46 b/296/216 werd aan ondergeteekende, H. F. Ossendorp Sr van 1884 toestemming verleend w...