H. Pos

Ambtelijke correspondentie / adviesnota betreffende marktplaatsen.

* **Inhoud:** Het document betreft een tweeledig advies aan de Inspecteur van het Marktwezen over verzoeken ingediend door de heer H.H. Pos. 1. **Vervanging:** De schrijver adviseert akkoord te gaan met de tijdelijke vervanging op de Dapperstraat door zijn zoon, Abram Pos, tot 2 maart 1940. 2. **Vrijstelling:** De schrijver adviseert om het verzoek voor vrijstelling van staangeld op het Waterlooplein af te wijzen. De reden hiervoor is strikt bureaucratisch: vrijstelling werd destijds blijkbaar alleen verleend bij opname in een ziekenhuis of sanatorium, wat hier niet het geval was. * **Schrifttype:** Een vlot, zakelijk handgeschreven cursief uit het midden van de 20e eeuw. * **Terminologie:** "pl:n:" staat voor plaatsnummer. "t/m" staat voor tot en met. "Dappersh:" is een afkorting voor Dapperstraat.

Administratief bijblad/memo (Alg. Zaken Model No. 14).

Het document is een ambtelijk advies betreffende een marktkoopman, de heer H. Pos. Vanwege ziekte (gesteund door een verklaring van de huisarts) verzoekt hij om twee gunsten met betrekking tot zijn marktplaatsen in Amsterdam: 1. **Vervanging op de Dapperstraat:** Hij vraagt toestemming om zich voor maximaal drie maanden te laten vervangen door zijn zoon, A. Pol. Opmerkelijk is het verschil in achternaam, wat kan duiden op een stiefzoon of een administratieve nuance. 2. **Onbezet laten plaats Waterlooplein:** Hij verzoekt om zijn standplaats op het Waterlooplein gedurende drie maanden onbezet te mogen laten zonder deze te verliezen. De voorwaarde die de ambtenaar stelt, is dat het verschuldigde marktgeld wel wekelijks doorbetaald moet worden. De aantekening "(niet in Z.I. opgenomen?)" verwijst vermoedelijk naar de Ziekeninrichting of een vergelijkbaar sociaal register, waarbij de ambtenaar controleert of de betrokkene ergens officieel als patiënt geregistreerd staat.

Officiële brief/beschikking.

* **Kernboodschap:** De heer H. Pos krijgt officieel toestemming van de gemeente om wegens ziekte ("ongesteldheid") gedurende maximaal drie maanden afwezig te zijn van zijn marktplaatsen. * **Specifieke bepalingen:** 1. Op de **Dapperstraatmarkt** mag hij zich laten vervangen door zijn zoon, A. Pos (25 jaar oud op dat moment). 2. Zijn plaats op de markt op het **Waterlooplein** mag hij gedurende deze periode onbezet laten. * **Voorwaarde:** De toestemming is strikt gebonden aan de voorwaarde dat het marktgeld (de staangeldvergoeding) tijdig en volledig doorbetaald wordt. * **Administratieve details:** De brief is een reactie op een verzoek van H. Pos van 12 januari 1940. De handgeschreven notitie "Verzonden" bevestigt de administratieve afhandeling op de dag van datering.

Officiële brief/kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een officiële reactie op een verzoek van de heer H. Pos. Vanwege ziekte krijgt hij toestemming voor twee zaken: 1. Hij mag zich voor maximaal drie maanden op zijn staplaats op de Dapperstraatmarkt laten vervangen door zijn zoon, A. Pos (geboren in 1914). 2. Hij krijgt toestemming om zijn staplaats op de markt op het Waterlooplein voor maximaal drie maanden onbezet te laten. * **Voorwaarde:** De belangrijkste voorwaarde voor deze gunst is dat het verschuldigde marktgeld (staangeld) ook tijdens zijn afwezigheid tijdig en regelmatig betaald blijft worden. * **Toon:** De toon is formeel, zakelijk en administratief van aard, kenmerkend voor gemeentelijke correspondentie uit die periode. * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 2" bij het adres duidt op de indeling van de stad of de marktorganisatie in die tijd. De handgeschreven notitie "4 ex. m. d. raad." wijst er waarschijnlijk op dat er vier exemplaren naar de gemeenteraad of een specifieke raadscommissie zijn gestuurd.

Document

De brief is een ambtelijk advies van J. Renz aan een inspecteur (vermoedelijk van de Marktdienst of de politie). Renz uit zijn scepsis over een verzoek dat is ingediend door een zekere heer H. Pos, die woonachtig is op het Waterlooplein 69. Hoewel de heer Pos een doktersverklaring heeft overlegd — waarschijnlijk om een ontheffing, uitkering of specifieke vergunning te verkrijgen — merkt Renz op dat de man in de praktijk gewoon "geregeld op het plein" loopt. De schrijver adviseert de inspecteur daarom om terughoudend te zijn en een eventuele gunst of ontheffing te beperken tot een proefperiode van maximaal één maand. De toon van de brief is formeel, maar bevat een duidelijke ondertoon van sociale controle en wantrouwen jegens de medische verklaring van de betrokkene.

Document

De brief is een officiële administratieve beslissing. De heer H. Pos krijgt toestemming om zijn standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam tijdelijk over te dragen aan zijn zoon, A. Pos (geboren in 1914). De toestemming is strikt tijdelijk, namelijk tot 18 mei 1940. Enkele administratieve kenmerken: * **Kopie:** Het gebruik van roze doorslagpapier duidt erop dat dit een archiveer-exemplaar is van de verzonden brief. * **Identificatie:** De vermelding van de geboortedatum van de zoon was essentieel voor de marktpolitie om de rechtmatige vervanger te kunnen controleren. * **Annotatie:** De handgeschreven tekst "Verzonden 23/4-'40" bevestigt dat de brief de dag na opstelling de deur uit is gegaan.

Document

* **Inhoud:** De weduwe H. Pos reageert op een schrijven van de marktdienst (vertegenwoordigd door de heer Terhaar) waarin zij wordt aangesproken op Artikel 11 van het Marktreglement. Dit artikel had doorgaans betrekking op de verplichting om persoonlijk de standplaats in te nemen of op de gevolgen van afwezigheid. * **Argumentatie:** Mevrouw Pos voert aan dat er sprake is van een misverstand. Zij stelt dat zij vanwege ziekte reeds op 15 januari 1940 haar marktkaart voor het Waterlooplein heeft ingeleverd via haar zoon aan een zekere heer Rens. Zij legde daarbij ook een doktersverklaring over. Zij begrijpt daarom niet waarom zij op 9 februari nog een officiële vermaning krijgt over een plaats die zij al formeel had opgezegd. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd ("Weldele Heer", "UEd"), maar tegelijkertijd kordaat. De afzender is duidelijk overtuigd van haar gelijk en de bureaucratische fout van de marktdienst.

Administratief bijblad/notitie van de Gemeente Amsterdam (Model No. 14, Algemene Zaken).

Dit document is een administratieve afhandeling door de gemeente Amsterdam betreffende een marktkoopman genaamd H. Pos. Uit de tekst blijkt dat de heer Pos zijn vaste standplaats op de markt van het Waterlooplein heeft opgegeven met terugwerkende kracht vanaf 13 januari 1940. De verschillende data en krabbels in de marge tonen het bureaucratische proces: 1. Op 15 en 16 februari wordt de zaak in behandeling genomen. 2. Er volgen oproepen aan de betrokkene (16 en 19 februari), waarschijnlijk om de opzegging officieel te bevestigen of administratief af te wikkelen. 3. Eind februari (26 en 28 februari) wordt de zaak definitief gesloten met de opmerking "Kan als afgedaan worden beschouwd".

Handgeschreven briefje of bericht op een kaart.

Het betreft een korte, formele kennisgeving waarin de afzender (Weduwe H. Pos) zich verontschuldigt voor een aanstaande afspraak. Zij reageert op een kaart van de 16e van die maand ("dezer") en geeft aan dat zij door ziekte verhinderd is om de komende maandag langs te komen. Opvallende zaken: * **Taalgebruik:** Het gebruik van "Weledele Heer" en "te Uwer te komen" getuigt van de formele etiquette van de vroege 20e eeuw. * **Spelling:** Het woord "verhindert" is hier met een 't' geschreven (in modern Nederlands als voltooid deelwoord met een 'd'). * **Identificatie:** De afzender identificeert zich als "Wed: H. Pos", waarbij "Wed:" de destijds gebruikelijke afkorting is voor 'Weduwe'.

Briefkaart (adreszijde).

* **Formaat en Stijl:** Het document is een standaard briefkaart uit de vroege bezettingsperiode. Het handschrift is een verzorgd, klassiek cursief. * **Posttarief:** De kaart is gefrankeerd met 2 cent, wat in 1940 het geldende tarief was voor lokaal postverkeer (binnen dezelfde gemeente). * **Slogan:** De slogan "Post uw brieven zoodra ze gereed zijn!" werd door de PTT gebruikt om de werkdruk te spreiden over de dag, in plaats van een piekbelasting bij de laatste lichting. * **Adressering:** De term "Alhier" geeft aan dat de briefkaart binnen de grenzen van de stad Amsterdam is verzonden. ---

Voorzijde van een briefkaart (adreszijde).

* **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, formeel cursief handschrift, kenmerkend voor het midden van de 20e eeuw. De afkorting "v/h" staat voor "van het". De toevoeging "$^I$" bij het huisnummer duidt op de eerste verdieping (één hoog). * **Postale kenmerken:** De kaart is gefrankeerd met het lokaal geldende tarief van 2 cent. Het vlagstempel bevat een aanmoediging van de PTT om post zo vroeg mogelijk aan te bieden voor een efficiënte verwerking. * **Geografie:** Zowel de afzender als de ontvanger bevinden zich in Amsterdam, vandaar de aanduiding "Alhier" in plaats van de stadsnaam bij de geadresseerde.

Brief/Kennisgeving van afstand van een marktplaats.

Het document is een korte, zakelijke brief van een marktkraamhoudster, de weduwe H. Pos, gericht aan de marktinstanties van Amsterdam. In de brief geeft zij aan dat zij voorlopig niet meer op de markt in de Dapperstraat zal staan. Als gevolg hiervan doet zij officieel afstand van haar standplaats en stuurt zij haar vergunningskaart terug. Onderaan het document is met een ander handschrift (vermoedelijk van een ambtenaar) de instructie "inschrijven a.u.b." toegevoegd, wat duidt op de administratieve verwerking van deze opzegging. De stempel linksboven suggereert dat de brief op 19 november 1940 definitief is gearchiveerd of verwerkt onder dossiernummer 26/78/1.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] 2ex. M. de Kan. VP/HG. [Handgeschreven in het midden:] extra 26/31/2 M. 22 April 1940. den Heer H. Pos, Waterlooplein 60 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 April jl. ver- leen ik U hierbij alsnog tot uiterlijk 18 Mei a.s. toestem- ming om zich op Uw plaats op de markt Dapperstraat te laten vervangen door Uw zoon A. P...

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 10 April 1940 Den Heer Inspecteur Aangaande het verzoek v/a Heer H. Pos pl: n° 69, zou ik U in overweging willen geven, voor- zichtig te zijn bij het toestaan van het verzoek. Daar Dhr. Pos op het Waterlooplein woon- achtig is, zien wij hem, ...

# TRANSCRIPTIE Dapperstraat 10 April 1940 Den Heer Inspecteur Aangaande het verzoek v/d Heer H. Pos pl: n: 69, zou ik U in overweging willen geven, voor- zichtig te zijn bij het toestaan van het verzoek. Daar Dhr. Pos op het Waterlooplein woon- achtig is, zien wij hem, ondanks zijn dokters verklaring, geregeld op het plein loopen. Ik zou U in overweging willen geven het ver- zoek nog voor hoogst...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *Herv. M. de Boer* [Getypt boven midden:] vP/HG. [Getypt linksboven:] 26/5/2 M. [Handgeschreven midden:] *Verzonden 26/1 -'40* [Getypt rechtsboven:] 26 Januari 1940. [Adresblok:] den Heer H. Pos, Waterlooplein 60 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 dezer ver- leen ik U hierbij, in verband met Uw ongesteld...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] Lex. M. de Raer. [Middenboven:] VP/HG. [Linksboven:] 26/31/2 M. [Midden, handgeschreven:] Verzonden 23/4-'40. [Rechts:] 22 April 1940. [Adresblok:] den Heer H. Pos, Waterlooplein 60 I, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 2. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 April jl. ver- leen ik U hierbij alsnog tot uiterlijk 18 Mei a.s. toestem- ming om ...