E. Boekman

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

In deze korte, zakelijke brief vraagt de Wethouder voor de Levensmiddelen om opheldering over een kwestie betreffende marktkooplieden. De aanleiding is een schrijven van de Wethouder voor Arbeidszaken. De toon van de brief is formeel-kritisch. Het gebruik van de zinsnede "Met verwondering nam ik van dit schrijven kennis" is ambtelijk jargon voor ongenoegen of verbazing over geconstateerde misstanden. De wethouder vraagt specifiek om een "uitvoerig advies" over twee zaken: 1. De specifieke incidenten/gevallen die in de bijlage worden genoemd. 2. De systeemvraag: hoe is het mogelijk dat dit kon gebeuren ondanks het bestaande toezicht en de controle? Dit duidt op een mogelijk falen in de handhaving of corruptie binnen de marktsector waar de Directeur van het Marktwezen zich voor moet verantwoorden.

Afschrift van een officieel besluit of schrijven van het gemeentebestuur van Amsterdam.

Het document is een formeel afschrift van een besluit genomen door het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. De tekst bovenin suggereert dat het document betrekking heeft op een vergunning of een instructie die op verzoek getoond moet kunnen worden aan de belastingdienst (gevestigd aan de Herengracht 196) en de plaatselijke politiecommissaris. De lijst met geadresseerden onderaan toont de brede verspreiding van dit besluit binnen het ambtelijk apparaat. Opvallend is de vermelding van de afdeling "Levensmiddelen", die handmatig met rood is onderstreept, wat kan duiden op een specifieke relevantie voor die afdeling of een markering voor archivering. De betrokkenheid van afdelingen zoals Kunstzaken, Publieke Werken en de Brandweer wijst op een besluit met een stadbrede impact of een regelgeving omtrent gebouwen/evenementen.

Officiële brief van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief is een instructie voor de verspreiding en ophanging van promotiemateriaal (affiches) voor de abonnementen van de Stadsschouwburg voor het seizoen 1939/1940. * **Instructies:** De wethouder geeft zeer specifieke aanwijzingen over de locaties: buitenmuren, wachtkamers, gangen en ramen (zichtbaar van buitenaf). Er is ook een expliciete einddatum voor de actie (9 september) vermeld. * **Stijl:** Formele, ambtelijke taal ("moge er bij U op aandringen", "benevens", "waarneembare plaatsen"). Het gebruik van de paarse inkt voor de getypte tekst en de stempel was gangbaar voor gemeentelijke correspondentie in die periode. * **Handtekening:** De brief is ondertekend door de wethouder voor Kunstzaken. In 1939 was dit Emanuel Boekman, een bekende SDAP-politicus die veel betekend heeft voor het kunstbeleid in Amsterdam.

Document

Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit genomen door het College van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam op 5 september 1939. De tekst is getypt op een schrijfmachine met diverse handgeschreven annotaties en codes die wijzen op de administratieve verwerking binnen het gemeentelijk apparaat. **Opvallende punten:** * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "verdeeling", "den", "ressorteeren"). * **Structuur:** De portefeuilleverdeling is strikt hiërarchisch opgebouwd (I t/m V). De burgemeester behoudt de regie over de openbare orde (Politie, Brandweer) en efficiency. * **Gemeentelijke Breedte:** De lijst met 'ressorterende' diensten onder punt IV.c geeft een indruk van de enorme omvang van het Amsterdamse gemeentelijk apparaat in die tijd, inclusief eigen gasfabrieken, telefoon- en tramdiensten, en zelfs een inrichting voor uniformkleding. * **Efficiency:** Het "Bureau voor Organisatie en Efficiency" wordt specifiek genoemd als uitzondering onder de algemene afdeling Financiën, wat duidt op een vroege vorm van modern management binnen de overheid. ---

Getypte ambtelijke nota / geleidebrief.

Deze korte nota dient als formeel geleideschrijven voor een set documenten ("deze stukken") die ter advisering worden doorgestuurd van de ene wethouder naar de andere binnen de gemeente Amsterdam. De afzender is **Emanuel (Manus) Boekman**, een prominent SDAP-politicus. De ontvanger is de wethouder belast met Levensmiddelen en de cluster W.S.B. & Z. (vrijwel zeker staande voor Welvaart, Sociale Bijstand en Ziekenzorg). In november 1939 was Florentinus Marinus (Floor) Wibaut jr. wethouder van onder andere Sociale Bijstand, maar de specifieke portefeuille 'Levensmiddelen' was in deze periode van mobilisatie en dreigende tekorten (de Tweede Wereldoorlog was in september 1939 elders in Europa al begonnen) een kritieke post. De verwijzing naar "Levensmiddelen" in combinatie met "Onderwijs" suggereert dat de bijgesloten stukken mogelijk betrekking hadden op schoolvoeding, de organisatie van gaarkeukens voor scholieren of de distributie van goederen via onderwijsinstellingen in het kader van de oorlogsvoorbereiding.

Afschrift van een officiële brief/ambtelijk schrijven.

De brief betreft een bestuurlijk geschil over de exploitatie van een object op een sportterrein in Amsterdam-Noord. De Wethouder voor Onderwijs, Emanuel Boekman, reageert op een adviesaanvraag van een collega-wethouder. De kern van de zaak is een financieel meningsverschil tussen de **A.B.L.O.** (waarschijnlijk de *Amsterdamsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding*) en de **Directeur van het Marktwezen**. Het geschil gaat over de hoogte van de vergoeding (huur) voor een klein kantoor dat op het sportterrein aan het **Mosplein** staat. Boekman stelt helder dat, aangezien het beheer officieel aan de A.B.L.O. is overgedragen, hij geen reden ziet om als wethouder in dit specifieke conflict te interveniëren. Opvallend is de ambtelijke taal uit die tijd ("Ik acht geen termen aanwezig mij te mengen") en de specifieke verdeling van de wethoudersposten (een wethouder speciaal voor "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen").

Ambtelijk schrijven / Geleidestrook van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft de doorgeleiding van een verzoekschrift. De Wethouder voor Onderwijs geeft een positief advies ("geen bezwaar bestaat") voor de inwilliging van een niet nader genoemd verzoek, mits er afstemming plaatsvindt met drie instanties: de Gemeentelijk Inspecteur voor de Lichamelijke Opvoeding, de Amsterdamse Bond voor Lichamelijke Opvoeding en de Publieke Werken (Gemeentelijke Werkplaatsen). * **Betrokkenen:** De ondertekenaar is **Emanuel Boekman** (1889-1940), een invloedrijke SDAP-wethouder in Amsterdam, bekend om zijn visie op cultuurspreiding en onderwijs. De handgeschreven naam "Hr. v. Marle" verwijst vermogelijk naar een ambtenaar of referent binnen de afdeling. * **Administratieve context:** De doorhalingen ("dit stuk" naar "deze stukken" en "Wethouder" naar "directeur") tonen aan dat het een standaardformulier was dat ter plekke werd aangepast aan de specifieke ontvanger en het aantal bijgevoegde documenten.

Officieel bericht/afschrift van de Gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** Het document betreft de officiële kennisgeving van de benoeming van de heer W.F. Dijkstra tot lid van een adviescommissie voor de Centrale Markt. Hij vervangt de heer J.J. Wijnschenk. Dijkstra treedt hierbij op namens de handelsvereniging "Onderling Belang". * **Stijl:** Formeel-ambtelijk Nederlands met de toen gebruikelijke spelling ("deelen", "den Heer", "Vereeniging"). * **Betrokken personen:** * **W.F. Dijkstra:** De nieuw benoemde vertegenwoordiger. * **E. Boekman (J. Boekman):** Destijds wethouder in Amsterdam (sociaaldemocraat, bekend van zijn proefschrift over overheid en kunst). * **Van Lier:** De gemeentesecretaris die het afschrift bekrachtigt. * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van diverse bureaucratische kenmerken (kenmerken, stempels zoals 'Gezien', en het formuliernummer onderaan) bevestigt dat dit een intern verwerkt document is binnen het gemeentelijk apparaat.

Officieel ambtelijk doorgeleidingsformulier van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een zogenaamd 'geleidebiljet' of doorverwijzingsformulier binnen de bureaucratie van de gemeente Amsterdam in de jaren dertig. De wethouder van Onderwijs legt hiermee een specifiek stuk (aanvankelijk stond er meervoud 'stukken', wat handmatig is gecorrigeerd naar enkelvoud) voor aan de Inspecteur voor de lichamelijke opvoeding. Het doel van deze doorverwijzing is het inwinnen van "bericht en raad" (advies). Op het document is met de hand de reactie "geen bezwaar" genoteerd, waarschijnlijk door de betreffende inspecteur of een medewerker genaamd Vlekhof. De diverse stempels ("INGEKOMEN", "INDEX OF UITGEG") tonen de nauwkeurige registratie van in- en uitgaande post binnen het stadhuis. Hoewel de naam van wethouder E. Boekman is voorgedrukt, is het document namens hem geparafeerd of getekend door een medewerker (mogelijk met de naam Vos).

Getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam.

Deze brief is een formeel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur, specifiek van de wethouder belast met Levensmiddelen. Het is een reactie op een eerdere aanvraag (van 30 december 1940) om de huur van pakhuizen op de Centrale Markt te verlagen. De wethouder wijst dit verzoek resoluut af. De opgegeven reden is de algemene financiële situatie van de gemeente Amsterdam op dat moment. De directeur van de Dienst van het Marktwezen krijgt de opdracht om de verzoekers (adressanten) hiervan op de hoogte te stellen.

# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE Ewald Bakke & B... Boter linkre (1 kan.) ^ v. Wemant

# TRANSCRIPTIE 76/10/2 M. *Verzonden 8/8* M. de Boer VP/G. 7 Augustus 1939. den Heer P. Lindeman, Jan Evertsenstraat 96, Amsterdam-West. Wyk 26A. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 Juni jl. be- richt ik U, dat den door U bedoelden koopman, die visch bakt op de markt Jan Evertsenstraat, een plaats is aangewezen, die dicht by een hoek van een straat is gelegen, zulks opdat hy zoo min moge...

# TRANSCRIPTIE *extra* vP/G. 76/10/2 M. 7 Augustus 1939. den Heer P. Lindeman, Jan Evertsenstraat 96, Amsterdam-West. Wyk 26A. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 20 Juni jl. be- richt ik U, dat den door U bedoelden koopman, die visch bakt op de markt Jan Evertsenstraat, een plaats is aangewezen, die dicht by een hoek van een straat is gelegen, zulks opdat hy zoo min mogelyk overlast zal veroo...