J. Walch

Officiële correspondentie (brief).

Dit document is een ambtelijk schrijven waarin de Regeringscommissaris van Amsterdam (de door de Duitse bezetter aangestelde burgemeester) de wethouder van Sociale Zaken instrueert om werklozen in te zetten als ijscomannen. Kernpunten van de inhoud: * **Arbeidsbemiddeling:** Er is een tekort aan "consumptieijsventers" bij bepaalde fabrikanten. * **Doelgroep:** Personen die een uitkering ontvangen ("ondersteuning genieten") van het Bureau voor Sociale Zaken of die werkzaam zijn in de "werkverruiming" (werkverschaffingsprojecten). * **Dwang:** Er wordt expliciet vermeld dat er op de kandidaten "eenige aandrang" uitgeoefend dient te worden. Dit wijst op het verplichte karakter van de arbeidsinzet. * **Rapportage:** De wethouder moet verantwoording afleggen als het niet lukt om de vacatures te vullen en aangeven welke hulp er precies is geboden.

Getypte officiële brief of besluit (pagina 2 van een meerdelig document).

Dit document betreft de regulering van de verkoop van consumptie-ijs door straatverkopers (venters) in Amsterdam. De belangrijkste punten zijn: * **Subsidiariteit:** Het verstrekken van nieuwe ventvergunningen wordt gezien als een laatste redmiddel, pas in te zetten als andere pogingen (mogelijk tot marktregulering of steun) hebben gefaald. * **Vrije markt en concurrentie:** De overheid stelt expliciet dat het weren van concurrentie uit omliggende gemeenten geen taak is van het Gemeentebestuur. * **Sluitingstijden:** Er wordt overwogen om het venten 's avonds tot 10 uur te beperken. Om een gelijk speelveld te creëren, zouden ook de fysieke ijssalons op datzelfde tijdstip moeten sluiten. Dit wijst op een poging om de concurrentiestrijd tussen ambulante handel en vaste vestigingen te reguleren.

Officiële kennisgeving/brief van de gemeente Amsterdam.

* **Inhoud:** De brief informeert Mevrouw A. Blok dat zij een bedrag van 9,50 gulden terugkrijgt aan "marktgeld" (entreegeld voor de markt). De beslissing is genomen op basis van "billijkheid" (redelijkheid). Zij wordt doorverwezen naar het kantoor van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (bij de Centrale Markthallen) voor de financiële afhandeling. * **Administratieve context:** De afkorting "L.M." staat waarschijnlijk voor "Leges en Marktgelden". De code "M.1941" duidt op het dossier van het Marktwezen uit dat jaar. De toevoeging "(get.)" voor de namen betekent "getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een door een klerk getypte versie is van het originele besluit. * **Personeel:** Edward Voûte was de regeringscommissaris (door de bezetter aangestelde burgemeester) en J. Walch was de zittende gemeentesecretaris. De initialen "vM" onder de tekst zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar of typist. * **Locatie:** De 2e Rozendwarsstraat ligt in de Jordaan. De aanduiding "ALHIER (C)" betekent dat het adres zich in dezelfde stad (Amsterdam) bevindt, in district Centrum.

Officieel administratief bijblad (bijlage bij een besluit).

Dit document fungeert als een formeel voorblad of begeleidend schrijven bij een specifiek besluit van de Regeringscommissaris van Amsterdam. * **Terminologie:** De term "Regeringscommissaris" is kenmerkend voor de bestuurlijke hervorming tijdens de bezetting, waarbij de democratische gemeenteraad en wethouders buitenspel werden gezet. * **Ondertekening:** De afkorting "(get.)" staat voor "getekend", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een bijlage is waarvan het origineel door J. Walch is ondertekend. Johannes Walch was in die periode de gemeentesecretaris van Amsterdam. * **Referentie:** "Arb. 1941" in het nummer suggereert dat het besluit betrekking had op de afdeling Arbeidszaken of een vergelijkbaar administratief register uit het jaar 1941.

Extract uit het Boek der Besluiten.

Dit document is een administratief besluit dat de deelname van de gemeente Amsterdam aan een veiligheidscommissie formaliseert. De taal is typisch voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, met gebruik van de naamvalsvormen ("den", "der") en de spelling-Marchant. Opvallend is de vermelding van de **Stadsingenieur Jhr. Ir. J.E. van Heemskerck van Beest**. De adellijke titel en academische graad onderstrepen de status van deze functionaris. Daarnaast is er aandacht voor de technische expertise van de ingenieurs van de Stadsreiniging, wat wijst op een professionele, technocratische aanpak van de gemeentelijke veiligheid. De afkorting "l.s." rechtsonder staat voor *locus sigilli* (plaats van het zegel).

Getypt afschrift van een officieel gemeenteraadsbesluit of collegebesluit (uittreksel).

Dit document betreft de taakverdeling binnen het college van burgemeester en wethouders van een Nederlandse gemeente (gebaseerd op de namen betreft dit zeer waarschijnlijk Haarlem). Het uittreksel beschrijft specifiek de portefeuilles van twee wethouders: 1. **Wethouder dr. J. Smit:** Verantwoordelijk voor Kunstzaken (met specifieke uitzonderingen voor het theaterbedrijf en propaganda), Onderwijs en de Distributiedienst. De uitzonderingsclausule bij Kunstzaken is opmerkelijk; het suggereert dat bepaalde uitvoerende diensten onder een andere verantwoordelijkheid vielen of dat er een administratieve scheiding was. 2. **Wethouder J. Walch:** Verantwoordelijk voor Belastingen en Financiën, inclusief het Gemeentegirokantoor. Onderaan wordt vermeld aan welke interne diensten dit besluit ter kennisname is verzonden, wat wijst op een formele organisatiewijziging of een herverdeling van portefeuilles na een verkiezing of formatie.

Officieel gemeentelijk besluit / Verordening.

* **Doel:** De oprichting van een adviescommissie die de belangen van de gemeente Amsterdam moet behartigen bij de aanleg van de Zuidelijke polders (het huidige Flevoland). * **Samenstelling:** De commissie wordt breed samengesteld met de wethouder van Publieke Werken als voorzitter, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven (Kamer van Koophandel) en hoofden van diverse technische en economische gemeentediensten. * **Juridische basis:** Het besluit beroept zich expliciet op verordeningen van de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied. Dit illustreert de verschuiving van de macht tijdens de bezetting, waarbij de democratische controle was vervangen door de autoriteit van de bezetter en zijn stromannen.

Officiële brief/aanstellingsvoornemen.

* **Inhoud:** Het betreft een formeel aanbod voor de functie van Secretaris-plaatsvervangend Directeur van het Marktwezen in Amsterdam. De arbeidsvoorwaarden worden gedetailleerd beschreven, inclusief salarisschaal (XIII), de jaarwedde (ƒ 4775,-) en de periodieke verhoging. Er wordt gevraagd om een bevestiging van aanvaarding en een ingangsdatum. * **Vorm:** De brief is getypt op doorslagpapier (gezien de textuur en kleur). De ondertekening door de Regeringscommissaris is "getekend" (get.), wat duidt op een kopie of afschrift voor het dossier, hoewel de naam "Voûte" met een stempel is aangebracht. De gemeentesecretaris J. Walch heeft (of iemand namens hem, "l.s." oftewel loco-secretaris) handmatig getekend. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands met de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "Uwerzijds", "onderteekend", "zoo ja").

Getypte ambtelijke brief (afschrift).

Dit document is een intern administratief bericht binnen de gemeente Amsterdam. De Wethouder voor de Financiën, J. Walch, stuurt documenten terug naar zijn collega van de afdeling Levensmiddelen. De kern van de boodschap is een budgettaire kwestie: Walch stelt dat bepaalde niet nader gespecificeerde kosten niet op zijn begroting of die van Levensmiddelen moeten drukken, maar ten laste moeten komen van de post 'Marktwezen'. Het taalgebruik is uiterst formeel en hoffelijk ("heeft de eer deze stukken weder te doen toekomen"), wat kenmerkend is voor de toenmalige ambtelijke correspondentie. De afkorting "w.g." voor de naam Walch staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit een getypt afschrift is van het originele, handgetekende document.

Officiële correspondentie / Rappèl (herinneringsbrief)

Dit document is een formele herinnering (een "rappèl") binnen het ambtelijk apparaat van de gemeente Amsterdam. De Wethouder van Financiën constateert dat de jaarrekening over 1941 van de afdeling "Marktwezen" nog niet is ingediend, terwijl de deadline van 15 april 1942 is verstreken. **Kernpunten:** * **Bureaucratic proces:** De brief illustreert de strikte hiërarchie en administratieve procedures. De ene wethouder spreekt de andere formeel aan op het uitblijven van stukken. * **Doorsturing:** De ontvanger (Wethouder voor Levensmiddelen) heeft de brief direct voorzien van een kaderstempel en doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen met het dringende handgeschreven verzoek om "spoedig advies". * **Verschrijving:** Opvallend is de handgeschreven datum in het onderste kader: "27 Maart 1942". Gezien de brief zelf op 25 april is geschreven en de deadline 15 april was, is dit vrijwel zeker een administratieve fout van de klerk; er werd waarschijnlijk 27 april bedoeld (wat ook strookt met het ontvangststempel van 30/4 onderaan). * **Ondertekening:** De brief is ondertekend namens J. Walch Czn. Johannes Walch was tijdens de bezetting een door de Duitsers benoemde NSB-wethouder van Financiën.

Ingevolge Uw opdracht heb ik,ondergeteekende controleur een onderzoek ingesteld omtrent de verrichtingen van J.v.d. Valk, wonende Lampongstraat 9alhier en die als kooper toegang heeft tot de Centr:Markt.Van 1935 tot December 1937 heeft hij als per- soneel van kooper G.W.Nijman toegang gehad tot de markt en van 1Januari 1938 tot eind 1938 als personeel van kooperJ.Heijnen. Daar Valk voor eigen reke...

# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan

# TRANSCRIPTIE Gebr. M Berg. Vischhandel. Makkum. J. J. Valk. id Wartena. H. van der Heide id Elburg. Johs. Sterk. id Lemmer. A. van Triest en Zn Havenkade 25 Elburg. Gebr. L. en G. W. Hoeve Ellestraat 2 Elburg. J. Huis Hoekstraat 27 Spakenburg.

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE De Weledb Heer Directeur v. d. Marktwezen J v Galenstr. 14 A. dam.