M. Matthaei

Dienstbrief (doorslag/archiefexemplaar).

In deze brief bevestigt de Directie van het Marktwezen de toezending van een huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam aan de heer M. Matthaei. De brief heeft een formeel-juridisch karakter en dient primair om de huurder te wijzen op twee specifieke verplichtingen: 1. **Onderhoud:** Kleine herstellingen (zoals sloten en ruiten) komen volgens het Burgerlijk Wetboek voor rekening van de huurder. 2. **Reclame:** Het is de huurder verboden om zonder voorafgaande schriftelijke toestemming borden of advertenties op het pand aan te brengen. De brief hanteert de voor die tijd gebruikelijke beleefdheidsvormen ("heb ik de eer U", "U gelieve").

Zakelijke brief op briefpapier.

* **Doel van de brief:** De schrijver, J.F. Matthaei, verzoekt om de opzegging van zijn contract voor een pakhuis in de centrale hal van de Markt in Amsterdam. * **Voorwaarde:** Hij stelt als uitdrukkelijke voorwaarde dat het contract direct wordt overgedragen aan of opnieuw afgesloten met "M. Matthaei". * **Motivering:** M. Matthaei maakt volgens de brief op dat moment al gebruik van de betreffende ruimte. * **Referenties:** Er wordt verwezen naar een eerder telefoongesprek met een heer Steenbeek en voor verdere informatie wordt verwezen naar een heer Broerse. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd, typerend voor zakelijke correspondentie uit het midden van de 20e eeuw (bijv. "Uwe dienstwillige dienaar", afgekort als "Uw: dw: dnr:").

Administratieve notitie / intern memo (waarschijnlijk van een gemeentesecretarie).

Dit document is een intern administratief stuk, waarschijnlijk afkomstig uit een Nederlands gemeentearchief (gezien de verwijzing naar de Burgemeester en het 'Alg. Zaken' model). Het betreft de afhandeling van een pachtcontract of gebruiksrecht voor een locatie genaamd "Hal 21". De kern van de zaak is een verzoek om het lopende contract van J.G. Matthaei (dat oorspronkelijk tot 31 mei 1942 zou lopen en 1400 gulden bedroeg) voortijdig te beëindigen per 1 november 1941. In plaats daarvan moet er een nieuw contract worden opgesteld op naam van M. Matthaei voor de periode van 1 november 1941 tot 30 oktober 1942. Er is overleg geweest met een zekere H. Segeren over deze kwestie. De aantekening "bietemplaats" suggereert dat de grond of locatie gebruikt werd voor de opslag of overslag van suikerbieten, wat gebruikelijk was in agrarische regio's.

Document

* **Type document**: Formele correspondentie, vermoedelijk van de marktmeester of een directielid van de Centrale Markt aan de burgemeester of wethouder van Amsterdam. * **Inhoud**: Een verzoek om een huurcontract te splitsen. De firma Matthaei, bestaande uit meerdere broers, wordt ontbonden zodat de firmanten zelfstandig verder kunnen gaan. * **Afspraken**: J.F. Matthaei behoudt de standplaatsen (binnen en buiten de hal), terwijl M. Matthaei de huur van het pakhuis (Hal 21) overneemt. * **Financiële gegevens**: De brief geeft een zeldzaam overzicht van de toenmalige huurprijzen: * Pakhuis Hal 21: ƒ 1200,- per jaar. * Plaats in de Hal: ƒ 500,- per jaar. * Bestelplaats buiten de Hal: ƒ 300,- per jaar.

Handgeschreven notitie op bruin papier.

Het document is een administratieve notitie betreffende twee handelaren, **T. Kroes** en **M. Matthaei**. Beiden hebben een "ontzegging" opgelegd gekregen voor een periode van negen maanden tijdens de Duitse bezetting (oktober 1942 tot juli 1943). De notitie specificeert: 1. **Locatie van pakhuizen:** Waar de handelaren hun goederen opsloegen. 2. **Veilingrechten:** Waar zij "punten" (handelsrechten of contingenten) hadden op diverse veilingen (o.a. Amsterdam, Aalsmeer, en diverse plaatsen in de Betuwe en Limburg). 3. **Wijze van inkoop:** Er wordt genoteerd of zij rechtstreeks inkopen of gebruikmaken van commissionairs (tussenpersonen). In het geval van Matthaei worden specifieke namen van commissionairs genoemd (Eversdijk en juffr. Boome). Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorschrift. De term "ontzegt" duidt op een strafmaatregel, waarschijnlijk vanwege een overtreding van de distributiewetten of prijsvoorschriften.

Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief).

* **Inhoud:** De brief dient als begeleidend schrijven bij een officieel huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur wijst de huurder expliciet op twee contractuele/wettelijke verplichtingen: het zelf bekostigen van klein onderhoud (zoals sloten en ruiten) en het verbod op het ongeoorloofd plaatsen van reclame-uitingen. * **Vorm:** Het betreft een doorslag (carbon copy) op dun papier, wat gebruikelijk was voor de administratieve dossiervorming. De paarsblauwe kleur van de tekst is typerend voor de inkt van de schrijfmachinelinten uit die periode. In het adresblok is een regel doorgehaald, waarschijnlijk omdat het pakhuis op de markt de bestemming was, maar niet het postadres van de huurder. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U... te doen toekomen", "U gelieve zich... te verstaan").

Zakelijke correspondentie / Betalingsherinnering (aanmaning).

* **Inhoud:** De brief is een formele aanmaning wegens het niet tijdig betalen van de eerste huurtermijn voor een opslagruimte ("pakhuis-afdeeling") in de Centrale Markt. De ontvanger krijgt een strikte deadline van drie dagen om het bedrag van 116,67 gulden te voldoen op het kantoor aan de Jan van Galenstraat. * **Toon:** De toon is dwingend en zakelijk ("maan ik U bij deze aan"). De afzender benadrukt dat toekomstige betalingen telkens vóór de 10e van de maand moeten geschieden zonder dat daarvoor opnieuw herinneringen zullen worden gestuurd. * **Taalgebruik:** Typisch begin 20e-eeuws formeel Nederlands met gebruik van de naamvalsvormen ("den eersten verschenen termijn", "mijnen kantore").

Boekhoudkundig overzicht / huurregister.

Dit document betreft een administratieve afrekening van huurpenningen en reparatiekosten. De bedragen zijn genoteerd in Nederlandse guldens (f). * **Huurders:** Er worden verschillende partijen genoemd (Kroes, Matthaei, Schönhage, Sprong). Het betreft zowel woningen als bedrijfsruimten ("Stal 21", "Pakhuis E 18"). * **Berekening:** Bij de laatste post is te zien dat een pakhuis voor vier maanden (nov '42 t/m feb '43) is belast voor een totaal van f 266,68. Hierop is f 110,- in mindering gebracht ("af") vanwege onderverhuur aan "Gebr. Bergel". De resterende schuld bedraagt f 156,68. * **Administratieve tekens:** De rode vinken en de rode tekst "betaald" geven aan dat de posten gecontroleerd en verwerkt zijn door een boekhouder.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** Het document is een administratieve inventarisatie van huurders of standhouders. Het is strikt onderverdeeld in secties op basis van de fysieke locatie: "nissen" (kleine nissen/verdiepingen), "kantoren", "plaatsen in de hal" en "plaatsen buiten de hal". * **Sectoren:** De lijst wordt gedomineerd door de groente- en fruithandel. Dit blijkt uit bedrijfsnamen als "Mooy's fruitimport" en de aanwezigheid van de "Tuinders Veiling Ver." * **Organisaties:** * **V.B.N.A.:** Dit staat waarschijnlijk voor de *Vereniging van Bemiddelingskantoren voor de Nederlandse Aardappelhandel*. Dat zij meerdere kantoren (77 t/m 83) bezetten, duidt op een grote administratieve aanwezigheid. * **AVVN:** Het "Algemeen Verbond v. Volkstuinverg." is de landelijke organisatie voor amateurtuinders, die blijkbaar ook kantoor hield op dit terrein. * **Genealogische waarde:** De lijst bevat een grote hoeveelheid familienamen die verbonden waren aan de Amsterdamse markthandel (zoals Matthaei, Kramer en de Jong). Sommige vermeldingen geven familieverhoudingen aan ("Sr.", "Jr.", "Wed.").

Doorslag van een verzamel-aanmaning (betalingsherinnering) met handgeschreven kanttekeningen.

Dit document is een administratief doorslagje van een standaard aanmaningsbrief, gebruikt door de Directie van de Centrale Markt in Amsterdam. In plaats van voor elke schuldenaar een apart blad te gebruiken voor de administratie, zijn hier vier verschillende partijen bovenaan getypt die allen eenzelfde brief hebben ontvangen. * **Inhoud:** Het betreft een sommatie tot betaling van de huur voor pakhuisruimte op het marktterrein voor de maand oktober 1944. De bedragen variëren van 50 tot ruim 116 gulden. * **Administratieve verwerking:** De handgeschreven aantekeningen tonen het procesverloop. Twee partijen (Matthaei en Gebr. v.d. Mey) betaalden binnen redelijke termijn. Twee andere partijen (V.d. Eykel en V.d. Speyk/Simons) betaalden niet tijdig, waarna hun dossier op 20 november 1944 is overgedragen aan "Ass. Zaken" (waarschijnlijk de afdeling Assistentie Zaken of de juridische/incasso-afdeling van de gemeente). * **Locatie:** De genoemde Jan van Galenstraat 14 is het adres van de Centrale Markthallen (tegenwoordig het Food Center Amsterdam).

Dienstbrief / Administratieve begeleiding van een huurcontract.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële overdracht van een geregistreerd huurcontract voor een pakhuisruimte op de Centrale Markt. Er worden specifieke instructies gegeven over de betalingstermijn (maandelijks in plaats van de oorspronkelijk getypte wekelijkse termijn) en de betalingswijze. * **Juridische aspecten:** De brief herinnert de huurder aan artikel 1619 van het (toenmalige) Burgerlijk Wetboek, waarin is vastgelegd dat klein onderhoud en reparaties aan zaken als hang- en sluitwerk voor rekening van de huurder komen. Ook wordt gewezen op het verbod op ongeoorloofde reclameuitingen op het pand. * **Correcties:** Er zijn opvallende handmatige wijzigingen in de getypte standaardtekst. De betalingsfrequentie is aangepast van wekelijks naar maandelijks, en de betalingstermijn is verruimd van twee naar zes dagen. Dit suggereert een afwijking van de standaardprocedure of een aanpassing aan de specifieke omstandigheden van de huurder.

Getypte lijst met betalingsgegevens of verzendingsadministratie.

* **Administratieve functie:** Het document fungeert als een register van openstaande posten of zendingen. De kolom aan de rechterzijde toont bedragen in guldens. De handgeschreven kanttekening "betaald" geeft aan dat het document actief werd gebruikt om de status van betalingen bij te houden. * **Geografische focus:** De adressen bevinden zich voornamelijk in Noord-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Zuid-Scharwoude) en de bollenstreek (Rijnsburg, Katwijk). * **Correcties:** Er is een duidelijke correctie zichtbaar waarbij een regel volledig is overgetypt met 'x'-en en vervangen door de inschrijving van M. Matthaei voor hetzelfde bedrag (f. 116,67). Dit suggereert een fout in de oorspronkelijke tenaamstelling.

Handgeschreven administratieve lijst (waarschijnlijk een overzicht van debiteuren of crediteuren uit een kasboek).

* **Inhoud:** Het document betreft een financiële lijst. De kolom met bedragen wordt voorafgegaan door het guldenteken (f). De getallen achter de namen lijken opgesplitste bedragen (zoals 66.67, wat twee-derde van honderd is). * **Betalingsinformatie:** De uiterst rechtse kolom geeft de datum van betaling aan (dag/maand) gevolgd door de wijze van betaling: "Kas" (contant) of "Giro" (bankoverschrijving via de Postcheque- en Girodienst). De cirkel om deze kolom suggereert dat dit een controle-afvinking is voor voldane posten. * **Geografie:** De genoemde locaties liggen voornamelijk in Noord- en Zuid-Holland (Beverwijk, Amsterdam, Rijnsburg, Katwijk, Naarden, Zuid-Scharwoude). * **Correcties:** De onderste regel is doorgestreept, wat kan duiden op een foutieve boeking of een geannuleerde transactie. Het adres in Naarden hoort bij deze doorgehaalde naam.

Handgeschreven financieel overzicht (lijst van openstaande posten).

* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst gericht aan of opgesteld door "Mr. Steinbuch". Het is verdeeld in twee secties: een algemene lijst van openstaande posten en een specifieke sectie voor "Giroposten". * **Kolommen:** Hoewel niet met lijnen getekend, hanteert de schrijver drie duidelijke kolommen: 1. **Naam:** De debiteur of de betreffende partij (personen, bedrijven zoals 'Fa. Geb. vd May', of instanties zoals 'Verdeelkantoor A’dam'). 2. **Codering:** Administratieve codes (bijv. D 4, H 21, H pl. 27). De toevoeging "pl." zou kunnen staan voor "plaats" of een specifieke grootboekrekening. 3. **Bedrag:** Bedragen in Nederlandse guldens (aangeduid met de florijn 'f'). Opvallend is het herhaaldelijk voorkomen van bedragen eindigend op .67, wat kan wijzen op een verdeling van een totaalbedrag in drieën (bijv. 1/3 van 125 is 41.666...). * **Visuele kenmerken:** Een prominente diagonale rode streep loopt door het bovenste gedeelte van de lijst. In een archivistische context duidt dit vaak op het feit dat deze posten zijn verwerkt, gecontroleerd of voldaan.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE v. Mathijsen C.M. Lintjens

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE m. arbavi

Werkman bij de Commissie