P. Triest
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 54
P. Triest (geb. 7-5-1891) was een visverkoper actief op de Vischmarkt en later de Waterlooplein. In 1941 werd hij niet als handelaren in zoetwatervis erkend door een commissie vanwege gebrek aan historisch bewijs. In oktober 1942 werd hij voor 14 dagen ontzet van de markt wegens schending van de goede orde; deze straf werd door de burgemeester verlengd. In 1943 werd zijn verzoek om een verhoogd inkooptotaal afgewezen. Hij had een relatie met J. F. Triest (ouder-kind).
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Doorslag van een getypte brief met handgeschreven toevoeging.
* **Inhoud:** De brief is een formele bevestiging aan dertien individuen dat zij, na onderzoek door een speciale commissie, officieel niet worden aangemerkt als handelaren in zoetwatervis. Dit volgt op een eerdere correspondentie ("Uw brief") van deze personen. * **Stijl en vorm:** De brief is zakelijk en kort. Er staat een typfout in de tweede regel: "door de door de". De handgeschreven notitie "extra" wijst waarschijnlijk op een aanvullende kopie voor het archief of een specifieke administratieve categorie. * **Gegevens:** De lijst met geadresseerden bevat namen en specifieke adressen, voornamelijk in Amsterdamse volks- en arbeidersbuurten (de Pijp, Kinkerbuurt, Oosterparkbuurt). Eén adres bevindt zich in Durgerdam, een vissersdorp aan het IJ. De afkorting "belét." bij het adres aan de Jac. v. Lennepkade staat voor 'beletage'. * **Betekenis:** De brief dient als bewijsstuk voor de geadresseerden dat zij niet vallen onder de regelgeving of verplichtingen die gepaard gaan met de handel in vis.
Doorslag van een officiële brief/besluit (vermoedelijk van de Visschery-Centrale).
Dit document is een gestandaardiseerde afwijzingsbrief gericht aan dertien verschillende personen. De kern van de brief is de mededeling dat hun verzoek (waarschijnlijk om een vergunning of toewijzing voor de handel in vis) is afgewezen. De reden voor de afwijzing is dat een commissie van de "Visschery-Centrale" heeft vastgesteld dat de geadresseerden geen historisch bewijs hebben dat zij voorheen in zoetwatervis handelden. In een strikt gereguleerde oorlogseconomie was het aantonen van vakkundigheid en een bestaande nering vaak een vereiste om in aanmerking te komen voor distributiebescheiden of handelsvergunningen.
Document
Dit document is een administratief overzicht, waarschijnlijk van een vereniging, vakbond of kerkelijke instantie. De personen zijn gegroepeerd per "Serie" (mogelijk wijken of afdelingen). De aanwezigheid van kolommen voor de boekjaren 41/42 en 42/43 suggereert dat het gaat om het bijhouden van contributiebetalingen of presentielijsten. Opvallend is de grote spreiding van leeftijden (geboortejaren van 1875 tot 1918) en de specifieke herkomst van veel namen uit de vissersdorpen rond het IJsselmeer (o.a. Klouwer uit Volendam, Kes en Zeeman uit Marken, Moenis uit Monnickendam). Dit kan duiden op een organisatie die sterk geworteld was in deze gemeenschappen, zoals een coöperatie of een watersportvereniging.
Handgeschreven rapport/proces-verbaal van een marktcontroleur.
Het document betreft een rapportage van controleur J. Renz aan zijn inspecteur over een overtreding van de marktvoorschriften door viskoopman G. Gooyer. Terwijl de controleur bezig was met een andere koopman (P. Triest), begon Gooyer zonder toestemming of opgave van zijn voorraad met de verkoop van zoetwatervis. De kern van de overtreding is tweeledig: 1. **Ongeoorloofde verkoop:** Hij begon te verkopen zonder zich te melden, wat toezicht op de prijzen en hoeveelheden onmogelijk maakte. 2. **Onjuiste opgave:** Toen de controleur hem eindelijk controleerde, was Gooyer bijna door zijn voorraad heen ("bijna los"). Hij gaf aan 40 pond verse aal te hebben gehad, maar bleek slechts 32 pond te hebben verkocht. Dit duidt op een administratieve onregelmatigheid of mogelijke 'zwarte handel' met het resterende gewicht. De aantekeningen onderaan tonen de afhandeling: Gooyer werd opgeroepen voor verhoor op 3 augustus om 10:00 uur, waarna hij "ernstig gewaarschuwd" werd en de zaak werd "afgedaan" (afged.).
Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.
De brief is een formeel beklag van een burger, P. Triest, gericht aan de directie van een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De kern van de klacht betreft "onrecht" dat de schrijver wordt aangedaan op de Gemeentelijke Vismarkt door bepaalde commissieleden. Wat opvalt is de frustratie over de interne klachtenafhandeling: Triest geeft aan dat hij eerder bij een zekere "Mijnheer Terhaar" heeft aangeklopt, maar daar niet serieus werd genomen ("klakkeloos weg gestuurt") en zelfs in het ongelijk werd gesteld ondanks zijn "gegronde klachten". De schrijver verzoekt daarom om een persoonlijk onderhoud met de directeur om de zaak toe te lichten. Het taalgebruik is formeel van toon maar bevat diverse spelfouten (zoals *beleest* i.p.v. *beleefd*, *aangeduan* i.p.v. *aangedaan*, *desnoots* i.p.v. *desnoods*), wat wijst op een schrijver die probeert zich ambtelijk uit te drukken maar mogelijk een beperktere schoolopleiding heeft genoten.
Zakelijke brief/kennisgeving van strafmaatregel.
Deze brief is een officiële mededeling van een disciplinaire straf opgelegd aan de heer P. Triest. De directeur van de vismarkt (of visafslag) stelt de ontvanger ervan op de hoogte dat hem de toegang tot de markt wordt ontzegd voor een periode van veertien dagen (van 14 t/m 27 oktober 1942). De aanleiding voor deze maatregel is een incident op 8 oktober 1942 waarbij de heer Triest de "goede orde" op de markt ernstig zou hebben verstoord. De directeur beroept zich hierbij op Artikel 14 van het geldende reglement. Tevens wordt vermeld dat er een verzoek bij de Burgemeester ligt om te bepalen of een uitsluiting voor langere termijn noodzakelijk is, wat duidt op de ernst van de vermeende overtreding. De handgeschreven aantekeningen wijzen op administratieve verwerking: de inspecteur van de vismarkt (H. Vincken) heeft het stuk gezien en de verzenddatum (13/10) is aangetekend.
Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.
Dit document is een officieel besluit van de Burgemeester van Amsterdam (destijds Edward Voûte) uit de bezettingsperiode. Het betreft een administratieve sanctie tegen een burger, de visverkoper P. Triest. De straf is een verlenging van een ontzegging van de toegang tot de Vischmarkt. De oorspronkelijke straf van 14 dagen, opgelegd door de directeur van het Marktwezen, wordt door de burgemeester aanzienlijk verzwaard naar drie maanden. De reden die wordt opgegeven is "ernstige ordeverstoring". Het document illustreert de strikte controle op de openbare orde en de distributieketen (markten) tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het feit dat kopieën naar de afdeling "Sociale Zaken" gaan, suggereert dat een dergelijk marktverbod direct invloed had op de bestaansmiddelen en eventuele steunverlening aan de betrokkene.
Officiële kennisgeving/brief van de gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief informeert de heer P. Triest dat zijn tijdelijke ontzegging van de toegang tot de vismarkt is verlengd. De oorspronkelijke sanctie van veertien dagen, opgelegd door de Directeur van het Marktwezen vanwege een "ernstige ordeverstoring", is door de burgemeester verzwaard naar een verbod van drie maanden. * **Status van het document:** De aanduiding "(get.)" voor de namen van de burgemeester en de secretaris duidt erop dat dit een officieel afschrift of een dossierkopie is, en niet het origineel met de natte handtekeningen dat naar de betrokkene is verzonden. De naam J.F. FRANKEN is met een blauw/paarsig stempel aangebracht. * **Annotaties:** De afkorting "V.M." in de handgeschreven noten verwijst waarschijnlijk naar de afdeling 'Volksgezondheid en Marktwezen'. De cijfers $30/10$ bij het dossiernummer duiden mogelijk op de datum van administratieve verwerking (30 oktober).
Getypte brief (doorslag of bureau-exemplaar).
De brief is een korte, formele mededeling over de gedwongen distributie van levensmiddelen. Een handelaar of producent, C. v. Zanten, heeft de officiële instructie gekregen dat hij verplicht is zijn voorraad gezuurde mosselen mede te leveren aan een specifieke partij, P. Triest. Dit duidt op een stringente regulering van de handel, waarbij de vrije marktwerking was uitgeschakeld ten gunste van een centraal aangestuurde verdeling van schaarse goederen. De brief refereert aan een eerdere brief van de Visscherijcentrale van 12 mei 1942.
Typoscript op papier, vermoedelijk een fragment van een alfabetische index of ledenlijst.
Het document betreft een alfabetische opsomming van personen (beginnend bij de letters T t/m Z). De structuur bestaat uit initialen gevolgd door een achternaam. In de meeste gevallen is daarachter een datum genoteerd (formaat dag-maand-jaar), die waarschijnlijk de geboortedatum representeert (variërend van 1879 tot 1916). Opvallende afwijkingen in de lijst zijn: * **K. Visser:** Hier is een adres ("Koninginneweg") genoteerd in plaats van een datum. * **J. de Vries Stadelaar:** Hier ontbreekt een datum en wordt een samengestelde naam gebruikt. * **P. Vrees:** Er is onderscheid gemaakt tussen "Jr." en "Sr.".
Getypte lijst op papier.
* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. Bij de meeste personen staat een geboortedatum (DD-MM-JJ), bij anderen een adres of enkel een straatnaam. * **Geografie:** De genoemde adressen (Aalsmeerweg, Jan Evertsenstraat, Nieuwe Spiegelstraat, Spaarndammerstraat, Koninginneweg) duiden op Amsterdam. * **Personen:** De lijst bevat diverse familieleden, aangeduid met "Sr." en "Jr." (bijv. Schindeler, Schoos, Sterkenburg en Vrees). De geboortedata variëren van 1879 tot 1923. * **Opmerkelijke details:** Bij "J. de Vries Stadelaar" en "Schoos" ontbreken verdere gegevens. De spelling "Spaarndammerstraat" bevat in het origineel een typfout of spatie ("Spaarndan erstraat").
Administratieve lijst of namenregister.
Het document betreft een register van personen, waarschijnlijk voor administratieve doeleinden zoals huisvesting, lidmaatschap of personeelsbeheer. * **Structuur:** De linkerzijde bevat de primaire naam met een begindatum. De rechterzijde bevat vaak een tweede naam met een latere datum, wat kan duiden op een opvolger, overdracht of mutatie. * **Annotaties:** De rode vinkjes ([v]) wijzen op een controle of verificatie. Afkortingen zoals "Jr." en "Sr." onderscheiden familieleden. Adresverwijzingen zoals "Spaarn.str" (Spaarnwouderstraat) en "Koninginnweg" suggereren een geografische context in een Nederlandse stad (mogelijk Haarlem of Amsterdam gezien de straatnamen). * **Datering:** De datums lopen uiteen van 1879 tot 1916, wat wijst op een langlopend register dat gedurende meerdere decennia is bijgehouden.
Officiële brief/besluit van de gemeente Amsterdam.
Dit document is een formele afwijzing van een verzoek tot verhoging van een handelsquotum voor vis. De heer P. Triest, een visverkoper gevestigd aan de Keizersstraat in Amsterdam, heeft gevraagd om meer vis te mogen inkopen. De gemeente wijst dit af op basis van een historische vergelijking: de huidige toewijzing (20 kg zoetwatervis, 50 kg zeevis, etc.) komt volgens "deskundigen" overeen met zijn omzet van vóór de oorlog. Opvallend is de gedetailleerde lijst van producten waarvoor een "toewijzing" (quotum) nodig was: zoetwatervis, zeevis, garnalen en gerookte aal. De brief is ondertekend met "get. Voûte" en "get. J. F. Franken", wat aangeeft dat dit een officieel afschrift of een door de secretaris getekende versie is van het besluit van de burgemeester.
Getypte brief (doorslag/kopie).
Het document is een formele oproep aan de heer P. Triest om te verschijnen op een kantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam. De brief is gedateerd op 26 oktober 1943, midden in de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De toon is zakelijk en dwingend. De handgeschreven aantekening bovenaan bevestigt de verzending op de dag van schrijven. De afkorting "SV" rechtsboven wijst waarschijnlijk op een specifieke administratieve sectie of afdeling (mogelijk 'Sociale Voorziening' of een afdeling van de Joodse Raad).
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.
Handgeschreven administratieve lijst op ruitjespapier.
* **Handschrift:** Net, zakelijk cursieus handschrift in inkt. * **Structuur:** Het document is opgezet als een register. De aanhalingstekens (") worden consequent gebruikt om herhaling van de marktlocatie aan te geven. * **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van marktkooplieden. De kolommen vermelden de naam, geboortedatum, de vaste standplaats (Waterlooplein, Lindengracht of Nieuwmarkt), een specifieke datum in 1942 of 1943, een plus-teken bij sommigen, en de branche waarin zij werkzaam waren (van vis en mosselen tot porselein en '2e hands goederen'). * **Opmerkelijke termen:** "Afgevoerd" is de titel van de lijst, wat duidt op een gedwongen verwijdering van deze personen van de markt. "Manufacturen" verwijst naar textiel of geweven stoffen.
Administratief register / Distributielijst.
* **Kwantiteit:** Elke persoon op de lijst ontvangt in totaal 3000 bokkingen. Dit is een aanzienlijke hoeveelheid, wat erop wijst dat deze personen niet voor eigen gebruik handelden, maar optraden als distributeurs voor een straat, wijk of organisatie. * **Logistiek:** De verdeling vond plaats in twee tranches van 1400 en 1600 stuks. Opvallend is P. Triest (No. 436), die de tweede uitgifte op 22 april miste en zijn resterende deel op 23 april ontving. * **Geografie:** De achternamen (met name Tuyp, Tuyn en Veen) zijn zeer specifiek voor de regio Edam-Volendam. Dit, gecombineerd met de distributie van bokking, plaatst de bron vrijwel zeker in die regio. * **Administratief proces:** De lijst dient als een officieel ontvangstbewijs waarbij de ontvanger voor elke deeluitgifte een handtekening moest zetten.
Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Doel:** Dit document lijkt een administratieve lijst voor de toewijzing of registratie van vis (aal/paling), vermoedelijk bij een visafslag of binnen een handelsvereniging. * **Terminologie:** De kolom "Aantal Aal" duidt op stuks, terwijl "kg. Zw." waarschijnlijk duidt op kilogram 'Zware' aal, een specifieke sortering. * **Correcties:** De vele doorhalingen en handmatige wijzigingen wijzen op een dynamisch document dat over een langere periode werd bijgewerkt. Opvallend is dat veel '15' waarden naar '20' zijn verhoogd. * **Sociaal-Economisch:** De namenlijst is representatief voor de Noord-Hollandse vishandel in de vroege 20e eeuw. De aanwezigheid van veel joodse namen (Polak, Wurms, Wijnschenk, Zak) is historisch consistent met de Amsterdamse vishandel van die tijd. * **Datering:** De data tussen haakjes bij J. Vos (1883) en Sal. Wijnschenk Sr. (1881) zijn waarschijnlijk geboortedata, wat suggereert dat de lijst dateert van ergens tussen 1910 en 1940.
Administratief rapport / marktnotitie.
* **Terminologie:** "Scher." is zeer waarschijnlijk een afkorting voor **schar** en "schol." voor **schol**. Dit zijn beide platvissoorten die indertijd veelvuldig werden aangevoerd. De Romeinse cijfers (I t/m IV) verwijzen naar verschillende distributiegroepen, wijken of specifieke marktsectoren op het Waterlooplein. * **Inhoudelijke berekening:** Het document vergelijkt de geplande verdeling (**Toewijzing**) met de werkelijke levering (**Aanvoer**). * Voor de 'scher' (schar) kwam de 134 voor groep I exact overeen. * Er is een opvallende discrepantie bij de 'schol'. Groep IV had een toewijzing van 12, maar kreeg 76 aangevoerd. Groep II had een toewijzing voor schar (76), maar kreeg schol (6). * De notitie **"te kort gehaalt 72 schol IV"** suggereert een administratieve verrekening. Mogelijk was de oorspronkelijke behoefte voor groep IV 148 eenheden (76 ontvangen + 72 tekort), wat erop wijst dat het getal '12' in de toewijzing mogelijk een schrijffout was of slechts een deel van de planning vertegenwoordigde. * **Handschrift en Stempels:** Het document is met potlood of inkt geschreven op grauw oorlogspapier. De ondertekening door een "onder-commis amb." (ondercommies-ambtenaar) duidt op een formele gemeentelijke controle op de markthandel.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Lindengracht
| 14 | 241 | P. Triest | 7-5-91 | Keizerstraat 32 I | x | |
Getypte namenlijst op doorslagpapier (paginanummer -4-).
| 14 | 241 | P.Triest | 7-5-91 | Keizersstraat 32 I | x | |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| P.Triest | 7-5-91 | Keizersstr.32 I | " | 26-5-42 | id. |
Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk een doorslag of stencil).
| P.Triest | 7-5-91 | " | 19-10-42 | visch |
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
| P. Triest | 7-5-91 | Keizerstr. 32 I | Nieuwmarkt | 25-1-43 | visch |
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
| P. Triest | 7-5-91 | Keizerstr.32 I | Nieuwmrkt | 25-1-43 | visch |
Getypte lijst/register van marktkooplieden.
| P.Triest | 7-5-91 | " | 19-10-42 | visch |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 26-5-42 id
Nieuwmarkt — standplaats ieuwmrkt 25-1-43 visch
Nieuwmarkt — standplaats ieuwmarkt 25-1-43 visch
Waterlooplein — standplaats 12
Waterlooplein — standplaats 19-10-42 visch
Waterlooplein — standplaats 19-10-42 visch
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]
# TRANSCRIPTIE 4 P. Triest, 7-5-91. N. Veerman, 11-3-03. P. Verschuren, 11-11-09. K. Visser, Koninginneweg. E. Vlaanderen, 8-6-04. H.v. Vliet, 27-8-89. P. Vrees Jr., 19-6-16. P. Vrees Sr., 15-11-79. H. de Vries, 29-8-92. J. de Vries Stadelaar. J.W. Vroonenbroek, 30-11-83. A.Th. Wahlberg, 20-11-85. E.J.F. Weissel, 20-11-12. G. Wezer, 13-7-87. J.W. Wiets, 17-10-91. H. Wouters, 29-12-98. H.C.v. Wijn...
# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }
# TRANSCRIPTIE 16 aug alb Cuypstr. Terneuzen 40 p aal [turftekens: <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> II] 1 voorraadskaar 4 pond eigen gebruik verkocht 36 p S a Breyer [?] Reg [met symbool/paraaf] ------------------------- dossier controle [paraaf/stempel-teken]
# TRANSCRIPTIE B. Menist, p.b. 25 Joubertstraat Hr. Rens, om advies, 2-3-'43 de Haan