Bruijstens verzoekt (De heer)

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze zakelijke brief uit juli 1939 reageert een directeur van een ongenoemde instelling (waarschijnlijk de Amsterdamse Marktdienst) op een verzoek van de heer J. Jonker. De heer Jonker verzoekt blijkbaar om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De voorwaarde die de directeur stelt is opmerkelijk: de heer Jonker moet een "verklaring van insluiting" overleggen van de directeur van de inrichting waar hij op dat moment verblijft. Dit impliceert dat de heer Jonker gedetineerd is of in een andere vorm van gedwongen opname verblijft. Daarnaast moet hij zijn legitimatiekaart voor de markt Uilenburg inleveren. Pas als aan deze administratieve eisen is voldaan, kan de gevraagde vrijstelling voor het betalen van het staangeld (marktgeld) worden verleend.

Getypte brief (verzoekschrift).

* **Kern van het verzoek:** De heer Prinz verzoekt de wethouder om een voorkeurskaart voor de Amsterdamse markten. Een dergelijke kaart gaf marktkooplui recht op een vaste standplaats, in plaats van afhankelijk te zijn van de dagelijkse verloting van overgebleven plekken. * **Problematiek:** De afzender loopt tegen bureaucreatie aan vanwege zijn nationaliteit. Hoewel hij al sinds zijn zesde in Nederland woont, staat hij geregistreerd als "Duitsch onderdaan". Het Bureau voor Marktwezen weigert hem daarom een vergunning. * **Persoonlijke motivatie:** De briefschrijver benadrukt zijn arbeidsethos. Hij heeft zes jaar lang in Almelo van de "steun" (sociale bijstand) geleefd, maar is nu trots dat hij in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Hij wil voorkomen dat hij door gebrek aan werkvergunningen opnieuw afhankelijk wordt van de overheid. * **Stijl en toon:** De brief is uiterst beleefd en nederig van toon ("beleefd verzoek", "van ganscher harte"). De typefouten (zoals "eeb" in plaats van "een" en "wil en" in plaats van "willen") suggereren dat de schrijver wellicht zelf heeft getypt op een eenvoudige machine of hulp heeft gehad van iemand die de taal net niet perfect beheerste.

Handgeschreven brief op gelinieerd papier.

* **Inhoud:** Mevrouw Rooselaar verzoekt om de toewijzing van een 'knecht' (mannelijke hulpkracht). De reden voor dit verzoek is de ziekte van haar echtgenoot, waardoor zij hulpbehoevend is geworden, vermoedelijk voor zware werkzaamheden die haar man voorheen verrichtte. * **Taal en Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formeel, beleefd idioom ("ondergetekende", "beleefd verzoek", "Met achting"). Het handschrift is een vlot, 20e-eeuws cursief. Er zijn enkele spellingskenmerken van die tijd zichtbaar (zoals "myn" met een y in plaats van ij). * **Administratieve verwerking:** De notitie "niet mog." in de marge duidt er op dat het verzoek door de betreffende instantie is afgewezen. De stempel bovenin geeft aan dat het verzoek officieel is geregistreerd in een dossier (mogelijk het "M."-dossier van 1939).

Verzoekschrift / zakelijke brief.

* **Inhoud:** De afzender, de heer Thijszier, verzoekt de Amsterdamse Marktmeester om ontheffing van het verschuldigde jaargeld voor zijn schip genaamd 'Johannes' (met een tonnage van 104 ton). De reden voor dit verzoek is dat het schip niet langer in zijn bezit is; het is overgegaan naar een zekere heer Budding van de 'Inkoopcentrale Westermarkt'. * **Bijzonderheden:** Thijszier merkt op dat de overdracht plaatsvond door "omstandigheden buiten mijn wil om". Dit kan duiden op een gedwongen verkoop, een faillissement of een vordering van het schip. * **Annotaties:** Er zijn diverse administratieve aantekeningen zichtbaar. De paarse stempel bovenin bevat het dossiernummer. Met rood potlood zijn belangrijke kernpunten onderstreept: de scheepsnaam 'Johannes', de maat '104 T.' en de locatie 'Rozengracht'. Rechtsboven staat een notitie ("m.i. Th. Müller") die waarschijnlijk verwijst naar de behandelend ambtenaar. * **Locatie-informatie:** Het schip lag laatstelijk aan de Motorkade bij de Meeuwenlaan (Amsterdam-Noord). De nieuwe eigenaar is gevestigd bij de Rozengracht (Centrum/Jordaan).

Handgeschreven verzoekschrift voor een standplaatsvergunning.

- **Inhoud:** De heer Pierbergen verzoekt de gemeente om een vergunning voor een tijdelijke standplaats om kerstbomen te verkopen. Hij specificeert een zeer centrale locatie: de hoek van de Singel en het Koningsplein, een druk punt in de Amsterdamse binnenstad. - **Bureaucracy:** Het document toont de ambtelijke molen van die tijd. De brief wordt op 7 november ontvangen. De afdeling 'Algemeene Dienstzaken' registreert het verzoek. De Wethouder voor Levensmiddelen (verantwoordelijk voor markten en handel in eerste levensbehoeften) stuurt het document op 8 november door naar de politie voor advies over de verkeersveiligheid of openbare orde op die plek. - **Terminologie:** De afkorting "L.M." in de archiefstempels staat voor 'Levensmiddelen'. "Kerstb." is een ambtelijke verkorting voor het onderwerp: kerstboomen.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een formeel verzoek van Betsy Agteribbe-Moses aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen. Haar man, Gerrit Agteribbe, die werkzaam was als marktkoopman, was op dat moment opgenomen in het Wilhelmina Gasthuis. Mevrouw Agteribbe verzoekt om een tijdelijke vervanger (de heer A. de Vries) aan te stellen zodat de standplaats op de markt behouden blijft tijdens de ziekte van haar man. Opvallend is de sarcastische opmerking in rood potlood rechtsboven: *"een beetje meer zorg voor de stukken lijkt mij wel gewenst"*. Dit is waarschijnlijk een interne berisping van een ambtelijk superieur aan een ondergeschikte over de slordige (verbrande) staat waarin het document in het dossier is beland.

Notulen (vergaderverslag).

Het document is een verslag van een ambtelijke adviescommissie die gaat over de regulering van straathandel (venten). De belangrijkste punten uit deze vergadering zijn: * **Handhaving en Overlast:** Er is sprake van aanhoudende overlast door venters in de Camperstraat (Amsterdam-Oost). De commissie zoekt naar maatregelen om dit te beperken. * **Beleidsregels:** Er wordt verwezen naar een strikte datum (1 januari 1935) waarvóór vergunningen aangevraagd hadden moeten zijn. Dit duidt op een ontmoedigingsbeleid vanuit de gemeente om het aantal straatverkopers te limiteren. * **Individuele Casuïstiek:** * De aanvraag van **Mw. R. Piller Moffie** is afgewezen. * De casus van **C. de Waal** zorgt voor discussie. Hoewel de commissie blijkbaar kritisch was (zie het bezwaar van de heer Presser), heeft de Wethouder besloten hem tóch een vergunning te verlenen op basis van feiten uit 1933. * **Besluitvorming:** De commissie adviseert, maar de Wethouder voor Levensmiddelen neemt de uiteindelijke beslissing.

Politierapport / Rapport van de Dienst van het Marktwezen.

* **De overtreding:** W. v. Joolingen, een koopman met een standplaats op de Albert Cuypstraat, werd op 1 oktober 1942 aangehouden voor het illegaal vervoeren van een aanzienlijke hoeveelheid zeevis (110 kg schol en 1,5 kg tong). Tijdens de bezetting was de handel in schaarse goederen zoals vis streng gereguleerd; alle vis moest via de Gemeentelijke Afslag worden verhandeld om prijscontroles en distributie te waarborgen. * **Verzwarende omstandigheden:** Naast de illegale handel wordt V. Joolingen beschuldigd van een poging tot het omkopen van een ambtenaar ("agent Nibbelink"). Tevens wordt vastgesteld dat hij de vis niet via de officiële kanalen (de Afslag) heeft verkregen. * **Gevolgen:** De vis is direct in beslag genomen en via de Afslag verkocht (afgemijnd). Er wordt een proces-verbaal (p.v.) opgesteld en er wordt aangedrongen op "uitsluiting", wat betekent dat hem de toegang tot de markt ontzegd zou worden. * **Administratieve sporen:** De verschillende nummers (46ᵃ/321/109 en 110) en data (5 en 12 oktober) wijzen op een lopend dossier binnen de gemeentelijke bureaucratie. ---

Handgeschreven brief (verzoekschrift) met ambtelijke aantekeningen en stempels.

* **Taal en handschrift:** Het document is geschreven in een net, zakelijk handschrift dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("Mijne Heeren", "ondergeteekende", "teeken ik"). * **Inhoudelijke kern:** De heer Locher verzoekt om een extra toewijzing van "zeevisch" (zeevis). Hij motiveert dit verzoek niet specifiek, maar stelt dat hij meent dat het hem "toekomt". * **Ambtelijke afhandeling:** De brief is door de bureaucratie verwerkt. In de linkerbovenhoek is de beslissing genoteerd: "Verzoeken afwijzen". Dit is gedateerd op 13 januari 1942, ongeveer drie weken na de verzending. De letters "HJ" zijn waarschijnlijk de initialen van de behandelend ambtenaar. * **Locatie:** Het adres Albert Cuypstraat 101-II bevindt zich in de Amsterdamse Pijp, een buurt die tijdens de bezetting zwaar getroffen werd door de anti-Joodse maatregelen en distributiebeperkingen.

Handgeschreven brief (officiële ambtelijke correspondentie).

Dit document is een zakelijke brief van een burger aan de gemeentelijke dienst van het Marktwezen. De strekking is tweeledig: 1. **Bevestiging van betaling:** De afzender reageert op een eerdere sommatie (van 29 september 1942) en stelt dat de achterstallige marktgeld-schuld is voldaan. 2. **Vergunningsaanvraag:** Mevrouw Waterman verzoekt om een marktkaart om persoonlijk levensmiddelen te mogen verkopen op de markt op het Waterlooplein. De ambtelijke aantekeningen onderaan de brief tonen de interne afhandeling. Een ambtenaar (Th. Ruys) heeft in eerste instantie "geen bezwaar", maar vraagt om aanvullende persoonsgegevens. De verwijzing naar de heer Gombauer is cruciaal voor de administratieve route binnen de dienst.

Handgeschreven verzoekschrift aan de gemeente Amsterdam.

* **Kern van de aanvraag:** De heer Bruijstens verzoekt om een "Overkruierskaart". Een overkruier was een sjouwer of transportarbeider (vaak met handkar) die goederen vervoerde, bijvoorbeeld in de Amsterdamse haven of op markten. * **Aanleiding:** De aanvrager was voorheen draaiorgelman. Zijn vergunning hiervoor is op 11 september ingetrokken vanwege een verbod op straatmuziek. Hij zoekt derhalve een andere manier om in zijn levensonderhoud te voorzien. * **Resultaat:** Het verzoek is (voorlopig) afgewezen. De kanttekening vermeldt dat er geen nieuwe vergunningen worden afgegeven, maar dat hij op een "sollicitatie-lijst" (wachtlijst) is geplaatst.

Handgeschreven brief (verzoekschrift aan een overheidsinstantie).

* **Inhoud:** De heer Bommer verzoekt om een officiële toewijzing (vergunning of toewijzing van goederen) voor de handel in gerookte vis en gepelde garnalen. Hij geeft aan dat hij voorheen deze goederen vrij op de markt kon inkopen, maar dat dit door de oorlogsomstandigheden en distributieregels niet meer mogelijk is. Hij voert als bewijs van zijn vakbekwaamheid aan dat hij al meer dan tien jaar in deze branche werkzaam is en verwijst naar een "Hr. v Santen" als referent. * **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudig, ietwat archaïsch Nederlands met enkele spelfouten die kenmerkend zijn voor die tijd en sociale klasse (bijv. "ken" in plaats van "kan", "verkocht heeft" in plaats van "heb", "gewoont" in plaats van "gewoond"). * **Besluitvorming:** De ambtelijke reactie is kort en krachtig. De diagonale krabbel "afwijze" (waarschijnlijk een instructie voor de administratie om een afwijzingsbrief te sturen) geeft aan dat het verzoek niet is ingewilligd.

Zakelijke brief (handgeschreven).

* **Verzoek:** De heer Griffioen verzoekt om een verplaatsing binnen de Centrale Markt van Amsterdam. Hij wil zijn huidige pakhuis op Pier A No. 1 verruilen voor het pakhuis van de firma Meijer Mok & Co in de Markthal. * **Motivatie:** De reden is medisch-sociaal van aard. Zijn dochter Nelly, die als zijn assistente werkt, lijdt aan reuma. Het huidige pakhuis op de hoek van de pier is zeer tochtig, wat haar gezondheid verslechtert. * **Toon:** De brief is uiterst beleefd en formeel ("WelEd Heer", "beleefd verzoek"). * **Afhandeling:** De aantekeningen in de marge suggereren dat het verzoek waarschijnlijk niet is gehonoreerd (mogelijk vanwege marktreglementen), gedateerd op 25 februari 1943.

Handgeschreven verzoekschrift aan het gemeentebestuur/marktwezen van Amsterdam.

* **Inhoud:** De heer Brockhoff verzoekt om een "losse standplaats" op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam voor de verkoop van groenten. Hij voert als argument aan dat hij een vakgenoot ("markttuinder") is van de personen die daar reeds staan. * **Taalgebruik:** Het schrijven is formeel maar bevat enkele grammaticale onvolkomenheden die typerend zijn voor die tijd en achtergrond (bijv. "het verkoop" in plaats van "de verkoop" en "komt" in plaats van "kom"). * **Administratief proces:** De kanttekeningen boven- en onderaan wijzen op een ambtelijke afhandeling. De vraag "Zaak is toch afgedaan?" suggereert dat er mogelijk al eerder een besluit was genomen over een soortgelijke aanvraag. De verwijzing naar een eerdere aantekening van het "marktwezen" van 11 september 1943 bevestigt dat dit een lopend dossier was. * **Locatie:** De afzender woonde aan de Boerenwetering, een gebied dat destijds aan de rand van de bebouwing lag en waar veel tuinbouw plaatsvond (nabij het huidige Amsterdam-Zuid/De Pijp).

Brief / Verzoekschrift

* **Inhoud:** Mevrouw Smit verzoekt de autoriteiten om een standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam voor het exploiteren van een "consumptiewagen" (koffie en soep). Ze motiveert dit verzoek vanuit een precaire financiële situatie: haar echtgenoot verblijft sinds de Duitse inval in mei 1940 als militair bij de Nederlandse Marine in het buitenland. * **Taalgebruik en toon:** De brief is geschreven in een beleefde, enigszins formele maar ook dringende toon. Opvallend is de term "voormalige Ned Marine", wat een voorzichtige formulering is die destijds gebruikelijk was onder het Duitse bezettingsbestuur om niet te provoceren, terwijl het toch de afwezigheid van de kostwinner verklaarde. * **Administratieve verwerking:** De brief is voorzien van een dossiernummer en een kanttekening van een ambtenaar (mogelijk Th. Rens) die op 22 november 1943 om advies heeft gevraagd over dit verzoek.

Handgeschreven brief.

* **Kernboodschap:** Mevrouw Kelman verzoekt de Distributiedienst om de verkoop van vis op te nemen in het bonnensysteem. * **Argumentatie:** De huidige wijze van verkoop (op specifieke tijden en plaatsen zonder bonnen) bevoordeelt mensen die tijd hebben om in de rij te staan. Kwetsbare groepen zoals werkende vrouwen, ouderen en minder validen vissen letterlijk en figuurlijk achter het net. Door het inzetten van reservebonnen van de distributiekaart zou de verdeling eerlijker worden. * **Toon:** De brief is geschreven in een zeer beleefde, bijna nederige maar tegelijkertijd kordate toon ("neem ik beleefd de vrijheid", "Hoogachtend"). Het toont de burgerlijke assertiviteit in een tijd van grote schaarste. * **Status:** De vele stempels en parafen suggereren dat de brief serieus in behandeling is genomen door de ambtelijke molen van de Amsterdamse voedselvoorziening.

Handgeschreven verzoekschrift aan de marktmeester/directeur van het marktwezen.

* **Inhoud:** De heer Hilster verzoekt om zijn vaste standplaats op de markt in de Jan Evertsenstraat terug te krijgen. Hij legt uit dat hij tijdelijk tassen heeft verkocht op de Albert Cuypstraat, maar dat hij nu weer "vrije groenten" (groenten die niet op de bon waren) kan bemachtigen, zoals radijs en soepgroente. * **Administratief proces:** Het document toont de ambtelijke verwerking. In de kantlijn is "is juist" genoteerd (bevestiging van zijn eerdere historie). Onderaan staat een overzicht van zijn arbeidsverleden op de markt (vanaf 1935). Er is een oproep voor een gesprek ingepland op 14 juni 1944. * **Besluitvorming:** Op 16 juni 1944 wordt genoteerd dat de aanvraag met de directeur is besproken en dat de vaste plaats verleend mag worden. * **Taalgebruik:** Typisch voor die tijd met archaïsche spelling en zinsbouw ("eenigen jaren", "in den Jan Evertsenstraat", "verblijf ik met den meesten").

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Doel van de brief:** De heer Metz verzoekt om de omzetting van zijn tijdelijke ("losse") standplaats op de Ten Katemarkt naar een vaste standplaats. Hij voert als argument aan dat hij de markt al geruime tijd regelmatig bezoekt. * **Taalgebruik:** De brief is gesteld in het destijds gebruikelijke formele en beleefde Nederlands ("Mijne Heeren", "ondergetekende beleefd", "U bij voorbaat dankend"). * **Administratieve verwerking:** De brief is op 25 oktober geschreven en op 1 november 1944 officieel ingekomen bij de betreffende instantie. De paarse stempel "M. 1944" verwijst vermoedelijk naar de administratie van het 'Marktwezen'. * **Handschrift:** Het betreft een zeer goed leesbaar, verzorgd cursief handschrift, typerend voor het onderwijs in de eerste helft van de 20e eeuw.

Handgeschreven verzoekschrift (brief).

* **Inhoud:** De heer Esveld verzoekt om een marktvergunning voor het Waterlooplein. Hij voert persoonlijke en financiële redenen aan: hij is na 28 jaar trouwe dienst bij de Gemeentetram afgekeurd vanwege psychische klachten ("zenuwen en vergeetachtigheid"). Met een pensioen van 18 gulden en een huur van 7,50 gulden kan hij nauwelijks rondkomen, zeker met een opgroeiend kind. * **Specialisatie:** Opvallend is zijn specifieke plan om tweedehands handschoenen op te knappen en te verkopen, waarbij hij zijn eerdere ervaring als schoenmaker (leerbewerking) wil inzetten. * **Beoordeling:** De ambtelijke notities onderaan zijn onverbiddelijk. Er staat "model afwijzing", wat betekent dat het verzoek is afgewezen middels een standaardbrief. De reden voor afwijzing wordt in de kantlijn niet gespecificeerd, maar dergelijke vergunningen waren in oorlogstijd zeer schaars.

# TRANSCRIPTIE Aan den Heer Inspecteur,

# TRANSCRIPTIE Mijn heer wees goet over pluaseer van mij voor ja hannes Hofman geeft H J Hofman zijn plaast op

# TRANSCRIPTIE Mr. de Boer. (onderstreept)

# TRANSCRIPTIE Aan den Heer Ter Haar -

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekening rechtsboven: *de Rijker* (?)]