W.J. de Waal
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 54
W.J. de Waal was marktkoopman met een vaste standplaats op de Albert Cuypstraat (plaats 63). In 1939 kreeg hij lastig over financiële problemen en achterstallig marktgeld, waarbij zijn vergunning werd bedreigd. In 1940 kreeg hij tijdelijk verlof om als timmerman op Schiphol te werken. In 1941 werd een betalingsregeling voor zijn schulden goedgekeurd. In 1942 werd hij administratief onderzocht door Sociale Zaken. Meer onbekend over zijn specifieke producten, exacte lotgevallen na 1942 en overlijdensdatum.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
De brief is een formeel en beleefd verzoek van een burger om uitstel van betaling. De afzender, W.J. de Waal, geeft aan dat hij het verschuldigde 'marktgeld' van twee weken op dit moment niet in één keer kan voldoen en vraagt om respijt. Het handschrift is een verzorgd en vlot lopend schuinschrift, kenmerkend voor het onderwijs uit die periode. De spelling ("eenig", "oogenblik") volgt de toen geldende regels (vóór de spellinghervorming van 1947). De stempel en de handgeschreven notitie "req: markt" (waarschijnlijk een afkorting voor *requête* of verzoekschrift betreffende de markt) wijzen erop dat de brief is ingeboekt in een officieel administratief systeem, vermoedelijk dat van de Gemeentelijke Marktdienst van Amsterdam.
Ambtelijke notitie / Dossierstuk (Bijblad)
Het document is een interne ambtelijke correspondentie betreffende een betalingskwestie. De heer **W.J. de Waal**, die een standplaats (nummer 63) bezat op de **Albert Cuypmarkt**, had een schuld bij de gemeente en verzocht om uitstel van betaling. De ambtenaar **Th. v. Maerkerken** adviseert op 30 januari 1939 om dit verzoek af te wijzen. Hij verwijst hiervoor naar een separaat rapport van de **Chef Marktopzichter**. De kwalificatie "Spoed" suggereert dat er een noodzaak was tot snelle besluitvorming, mogelijk vanwege een naderende deadline voor betaling of een dreigende intrekking van de marktvergunning. De verschillende data (27/1, 30/1, 6/2 en 8/2) laten de administratieve route van het document door de gemeentelijke hiërarchie zien.
Getypte brief (doorslag/archiefexemplaar).
* **Kernboodschap:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om uitstel van betaling van marktgeld. De toon is dwingend en bureaucratisch. * **Sanctie:** Er wordt expliciet gedreigd met het intrekken van de marktplaats (de vergunning om op de markt te mogen staan) indien er niet onmiddellijk ("onverwyld") wordt betaald. Dit wijst op een strikt handhavingsbeleid. * **Formele elementen:** Het gebruik van onderstreping bij "niet" en het adres benadrukt de onverbiddelijkheid van het besluit. De archaïsche spelling (bijv. "verleenen", "onverwyld") is conform de schrijfwijze van voor de spellinghervorming van 1947. * **Status document:** De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/2" bevestigt dat dit een kopie is die in het dossier van de gemeente of de betreffende dienst is achtergebleven.
Officiële brief/correspondentie (doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek om uitstel van betaling. De heer De Waal, een marktkraamhouder, heeft verzocht om later te mogen betalen voor zijn staanplaats ("marktgeld"). * **Toon:** De toon is zakelijk, autoritair en dreigend. Het woord "niet" is onderstreept om de definitieve aard van de afwijzing te benadrukken. * **Sanctie:** Er wordt een expliciet ultimatum gesteld: onmiddellijke betaling ("onverwyld") is vereist, anders wordt de marktplaatsvergunning ingetrokken conform het geldende reglement. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "verleenen", "onverwyld" met een 'y' in plaats van 'ij').
Administratief bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam (Marktwezen).
Dit document betreft een verzoek om ontheffing van de bezettingsplicht voor een marktplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De houder van plaats 63, de heer W.J. de Waal, vraagt om een uitstel van twee maanden omdat hij op dat moment werkzaam is als timmerman op Schiphol. De ambtenaar (mogelijk de heer Van Moerkerke in eerste instantie en later geaccordeerd door De Haer) adviseert positief over dit verzoek. Er wordt gesteld dat er "geen bezwaar" is om de plaats tijdelijk onbezet te laten. De afkorting "Marktapz" onderaan verwijst naar de Chef van het Marktopzicht. Het proces loopt via verschillende stadia van advies (4 november 1940) tot een oproep of definitieve afhandeling (11 en 18 november 1940).
Typschrift (waarschijnlijk een doorslag of kopie voor het archief) van een officiële brief.
De kern van dit document is een administratieve beslissing aangaande een marktvergunning. De heer W.J. de Waal, woonachtig aan de Albert Cuypstraat, heeft verzocht om tijdelijk niet op de markt te hoeven staan. De directeur willigt dit verzoek in voor een periode van maximaal twee maanden, ingaande op 18 november 1940. De cruciale voorwaarde voor dit uitstel is financieel: het "marktgeld" (de pacht voor de staanplaats) moet wekelijks worden doorbetaald, ongeacht de afwezigheid van de koopman. Dit duidt op een strikt beleid waarbij het behoud van de standplaats afhankelijk is van het nakomen van de betalingsverplichtingen aan de gemeente. De vermelding "Wijk 14" verwijst naar de administratieve indeling van de Amsterdamse markten in die tijd.
Getypte brief (waarschijnlijk doorslag of kopie).
* **Inhoud:** De brief is een officiële toestemming aan de heer De Waal om gedurende maximaal twee maanden afwezig te zijn van zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt. * **Voorwaarden:** Het uitstel wordt verleend onder de strikte voorwaarde dat het verschuldigde marktgeld wekelijks blijft worden doorbetaald, ondanks zijn afwezigheid. * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 14" en het dossiernummer wijzen op een strak georganiseerde gemeentelijke administratie rondom de marktplaatsen. De geadresseerde woonde direct aan de straat waar hij ook zijn marktplaats had. * **Toon:** De tekst is kort, formeel en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode.
Dienstbrief (aanmaning)
Dit document is een officiële waarschuwing van het Amsterdams Marktwezen aan een marktkraamhouder, de heer W.J. de Waal. De kern van de brief is een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een standplaats op de Albert Cuypmarkt. De toon is formeel en dwingend: er wordt gedreigd met de onherroepelijke intrekking van de vaste staanplaats op basis van het vigerende marktreglement indien de schuld niet binnen vier dagen is voldaan. Opvallend is de expliciete vermelding van verzachtende omstandigheden (zoals ziekte of het ontvangen van een steunuitkering), wat duidt op een sociaal vangnet binnen de gemeentelijke bureaucreatie, mits de betrokkene dit tijdig communiceert. Het document bevat administratieve details zoals "Wijk 14", wat verwijst naar de wijkindeling van de marktdienst op dat moment.
Document
De brief is een officiële goedkeuring van een verzoek tot tijdelijke afwezigheid van een marktkoopman. De heer W.J. de Waal, woonachtig aan de Albert Cuypstraat, krijgt van de 'Directeur' (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Markthandel of een vergelijkbare instantie) toestemming om zijn standplaats maximaal twee maanden niet te bezetten. Aan deze ontheffing is echter een strikte voorwaarde verbonden: de betaling van het wekelijkse marktgeld moet ononderbroken doorgaan. Dit duidt op een strikt beheer van de marktplaatsen, waarbij het behoud van de standplaats afhankelijk is van zowel fysieke aanwezigheid als financiële afdracht.
Getypte brief (doorslag op dun papier).
* **Kernboodschap:** De brief is een officiële beschikking waarin de heer De Waal toestemming krijgt om maximaal twee maanden afwezig te zijn van zijn marktplaats op de Albert Cuypmarkt. * **Voorwaarde:** De ontheffing is alleen geldig op voorwaarde dat het wekelijkse marktgeld tijdens de afwezigheid gewoon wordt doorbetaald. * **Taalgebruik:** De brief hanteert een formele, ambtelijke stijl, kenmerkend voor de gemeentelijke correspondentie uit die tijd. Opvallend is de typefout in het woord "plaatss" (met dubbele 's').
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Inhoud:** De schrijver, W.J. de Waal, verzoekt om een betalingsregeling voor achterstallig marktgeld. Hij voert aan dat hij door financiële omstandigheden en een tijdelijk gebrek aan inkomsten (enkele weken zonder verdienste) niet tijdig heeft kunnen betalen. Hij belooft de achterstand zo snel mogelijk in te lopen zodra zijn financiële situatie dit toelaat. * **Stijl en taal:** De brief is geschreven in een beleefde en formele toon ("Weled.", "beleefd verzoek", "Achtend"), wat gebruikelijk was in correspondentie met officiële instanties. Het taalgebruik is typisch voor die tijd, inclusief spellingen zoals "mogelyk". * **Fysieke kenmerken:** Het betreft een handgeschreven brief in een duidelijk cursief handschrift op gelinieerd papier. Bovenaan staat een administratief kenmerk gestempeld en geschreven, wat erop duidt dat de brief door een ambtelijke instantie (waarschijnlijk de marktdienst) is gearchiveerd.
Administratief bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam betreffende marktzaken.
Dit document is een ambtelijke correspondentie over een betalingsachterstand van een marktkraamhouder op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting (1941). * **De kern van de zaak:** De heer W.J. de Waal heeft een achterstand van vier weken aan 'marktgeld' (stageld). Hij is eind mei gewaarschuwd, maar heeft blijkbaar niet direct het volledige bedrag voldaan. * **Besluitvorming:** Er wordt een coulante regeling voorgesteld door de Inspecteur van de Marktwezen. In plaats van directe opeising van het hele bedrag, mag De Waal de schuld "in lopen" door bovenop het reguliere wekelijkse marktgeld extra termijnen te betalen (bijvoorbeeld één extra week schuld aflossen per 2 à 3 weken). * **Functionarissen:** Er is sprake van een hiërarchische afhandeling tussen de "chef marktopzichter" (de heer De Haan), die het rapport opstelde, en de "Inspecteur van het Marktwezen" die het uiteindelijke advies gaf.
Doorslag van een officiële brief (typewerk).
In deze zakelijke correspondentie reageert de directeur van een Amsterdamse overheidsinstantie op een verzoek van de heer W.J. de Waal. De heer De Waal heeft een schuld opgebouwd wat betreft het "marktgeld" (de belasting of huur die betaald moet worden voor een standplaats op de markt). De directeur verleent toestemming voor een betalingsregeling: de achterstand mag in termijnen worden voldaan. De uitvoering hiervan ligt niet bij het hoofdkantoor, maar direct op de werkvloer; de schuldenaar moet afspraken maken met de marktambtenaar die fysiek aanwezig is op de Albert Cuypmarkt. De toon is formeel en procedureel ("U dient zich daartoe te verstaan").
Typoscript (doorslag van een officiële brief).
Deze brief is een formeel administratief schrijven van een gemeentelijke instantie aan een burger. De kern van de zaak is een verzoek van de heer De Waal om een betalingsregeling voor achterstallig "marktgeld" (staangeld voor een marktplaats). De directeur geeft hiervoor officieel toestemming. De ontvanger krijgt de instructie om de praktische afhandeling van de betalingen af te stemmen met de marktambtenaar ter plaatse op de Albert Cuypmarkt. Het document is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit die tijd, met een duidelijke referentiestructuur voor archivering.
Briefkaart (adreszijde).
* **Indeling:** De kaart is een standaard briefkaart waarbij de voorzijde bestemd is voor de adressering. De gedrukte elementen gidsen de afzender bij het invullen van de gegevens. * **Handschrift:** Het adres is geschreven in een duidelijk, licht hellend cursief handschrift met een vulpen. * **Bijzonderheid:** Onder "DEN HEER" is de afkorting "MW." (Mevrouw) doorgestreept, wat aangeeft dat de kaart gericht is aan een man. De toevoeging "III" bij het huisnummer duidt op de derde verdieping van het pand aan de Albert Cuypstraat. * **Postale aanduiding:** De tekst "Frankeering in afrekening" wijst op een systeem waarbij de verzendkosten achteraf of via een verzamelrekening werden voldaan, in plaats van met individuele postzegels. Dit werd vaak gedaan door bedrijven of instanties.
Administratieve registratiekaart / dossiernotitie (Alg. Zaken Model No. 14).
Dit document is een administratieve loopkaart uit de Tweede Wereldoorlog (1942) betreffende een individu genaamd W.J. de Waal. De kaart volgt de afhandeling van een verzoek of onderzoek door verschillende instanties: 1. **Aanvraag:** Er wordt gestart met een opdracht om te informeren bij "S.Z." (Sociale Zaken). 2. **Bevinding:** In eerste instantie is de persoon daar onbekend (notitie 3 februari 1942). 3. **Actie:** Er wordt gemeld dat een "Regr. kaart" (Registratiekaart) aan "den W." (vermoedelijk de heer Waal zelf of een specifieke functionaris) bij Sociale Zaken zal worden overhandigd. De zaak wordt kortstondig aangehouden. 4. **Besluit:** Op 13 maart 1942 volgt de beslissing dat de betrokkene "vrijgesteld is van betaling maatregelen". Dit duidt op een ontheffing van bepaalde financiële verplichtingen of sancties die destijds van kracht waren. 5. **Afsluiting:** Het dossier wordt opgeborgen ("opbergen") en op 16 maart 1942 in Bergen (mogelijk Bergen op Zoom of Bergen NH) definitief afgetekend en gezien door de inspecteur.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats A
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratief bijblad/notitie van de gemeente Amsterdam betreffende marktzaken. * **Kenmerk:** M. No. 2563/I 1941. * **Datum:** Diverse data genoteerd tussen 27 mei 1941 en 26 juni 1941. * **Betreft:** W.J. de Waal, standplaats 63 op de Albert Cuypmarkt. * **Formuliernummer:** Alg. Zaken Model No. 14 (10.000-10-1937-1016). * **Archiefnummer (recht...
# TRANSCRIPTIE HG. *extra* 11/20/2 M. 11 September 1939. den Heer J. Waal, P.v.d. Doesstraat 90 I, Amsterdam-West. Wijk 26. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 dezer bericht ik U, dat aan Uw sollicitatie geen gevolg kan worden gegeven. De Directeur,
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *m. de Waal* [?] [Middenboven, schuin handgeschreven:] *Verzonden 18/11* VP/HG. den Heer W.J. de Waal, Albert Cuypstraat 200 III, <u>Amsterdam-Zuid.</u> Wijk 14. 25/216/2 M. 18 November 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 October jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste twee maanden na dato dezes...
# TRANSCRIPTIE VB/HG. *extra* den Heer W.J.de Waal, Albert Cuypstraat 200 III, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. 25/63/2 M. 18 Juni 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Mei jl. verleen ik U hierbij toestemming het door U verschuldigde achterstallige markt- geld in gedeelten af te betalen. U dient zich daartoe te verstaan met den op de markt Albert Cuypstraat dienstdoenden marktambtenaar. De Di...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] *M. de Waal* [Handgeschreven middenboven:] *verzonden 2/1* [Getypt rechtsboven:] D/HG. den Heer W.M.de Wolf, Wagenaarstraat 70 A III, Amsterdam-Oost. Wijk 18. 33/115/2 M. 1940 [Getal '40' handgeschreven over een ander getal of toegevoegd] 2 Januari 1941 Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 21 December jl. bericht ik U, dat aan het daarin verv...