AI-Synthese 44

F.W. Molenaar (geb. 1887) was een visverkoper die actief was op diverse markten, waaronder de Vischmarkt, Mosplein, Nieuwmarkt, Minervaplein, Westerstraat, Joubertstraat en Lindengracht. Hij handelde specifiek in mosselen en gerookte aal/paling. In 1942 diende hij een verzoek om distributie van gerookte aal en zoetwatervis. In mei 1943 diende hij bezwaar in tegen zijn afvoering uit het register en verzocht hij om toewijzing van schaarse goederen (gerookte paling en garnalen). Of hij uiteindelijk afgevoerd is of zijn stand behield, is onbekend op basis van de huidige data.

Lotgevallen

1942 verzoek Dien verzoek om toewijzing handel in gerookte aal en zoetwatervis
1943 bezwaar Maakt bezwaar tegen afvoeren van gerookte aal en vis
1943 verzoek Verzoekt om toewijzing schaarse goederen (gerookte paling en garnalen)

Handel

mosselengerookte aalgerookte palingzoetwatervisgarnalen VischmarktMospleinNieuwmarktMinervapleinWesterstraatJoubertstraatLindengrachtWaterloopleinUilenburg
vismosselengerookte aalgerookte palinggarnalenbezettingafvoering
Gebaseerd op 11 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-382 | Pagina 68 | 1942

Document

Dit document is een administratief overzicht, waarschijnlijk van een vereniging, vakbond of kerkelijke instantie. De personen zijn gegroepeerd per "Serie" (mogelijk wijken of afdelingen). De aanwezigheid van kolommen voor de boekjaren 41/42 en 42/43 suggereert dat het gaat om het bijhouden van contributiebetalingen of presentielijsten. Opvallend is de grote spreiding van leeftijden (geboortejaren van 1875 tot 1918) en de specifieke herkomst van veel namen uit de vissersdorpen rond het IJsselmeer (o.a. Klouwer uit Volendam, Kes en Zeeman uit Marken, Moenis uit Monnickendam). Dit kan duiden op een organisatie die sterk geworteld was in deze gemeenschappen, zoals een coöperatie of een watersportvereniging.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 222 | 1942

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Archief 745 | 745-384 | Pagina 252 | 1942

Handgeschreven verzoekschrift op een klein vel papier.

* **Inhoud:** De afzender, F.W. Molenaar, dient een beleefd verzoek in om in aanmerking te komen voor (de handel in of distributie van) gerookte aal en zoetwatervis. * **Schrifttype:** Een verzorgd, mid-20e-eeuws cursief handschrift in blauwzwarte inkt.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 49 | 1943

Handgeschreven administratieve notitie of ambtelijk memorandum.

Het document is een werknotitie waarin wijzigingen in visquota of leveringshoeveelheden worden vastgelegd voor diverse personen/bedrijven (Molenaar, Damman, Ter Voort, Braam, Ten Katen, Overloop). * **Terminologie:** "ger. aal" en "ger. visch" staan voor gerookte aal en gerookte vis. "Levende aal" verwijst naar de handel in levende vis. * **Administratieve proces:** Er is sprake van "bezwaren" die leiden tot aanpassingen. De opmerking "(fout com. herstellen...)" wijst op het corrigeren van een eerdere fout van een commissie of comité. * **Distributie:** De tekst "vent momenteel met ijs" geeft een specifieke handelsmethode van F.W. Molenaar aan, wat van invloed kan zijn op zijn toewijzing. * **Correcties:** Het grote kruis door de paragraaf van C. Damman suggereert dat dit specifieke besluit (het verhogen van de toewijzing) is komen te vervallen of is herzien.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 61 | 1943

Handgeschreven administratieve notitie of systeemkaart.

Dit document is een administratieve mutatiekaart, waarschijnlijk afkomstig uit een persoonsregister of een sociaal-economisch archief uit de periode van de Duitse bezetting in Nederland. * **W. F. Molenaar met gs.:** De hoofdingang van de kaart. De afkorting "gs." staat zeer waarschijnlijk voor "gezin" of "gezinssamenstelling", wat aangeeft dat de informatie betrekking heeft op het gehele huishouden van de heer Molenaar. * **Oproepen 12-5-43:** Deze instructie is met een groot kruis doorgehaald, wat betekent dat een geplande oproep op die datum is geannuleerd of dat de actie reeds is voltooid en niet langer relevant is. * **Loon-vordering intrekken / tijdelijk afvoeren:** De kern van de notitie betreft een financiële instructie. Een "loonvordering" was een veelvoorkomend instrument waarbij de overheid of een instantie direct beslag legde op het loon van een werknemer. De instructie om dit "in te trekken" en het dossier "tijdelijk af te voeren" (uit het actieve bestand te halen) wijst op een wijziging in de status van de betreffende persoon, bijvoorbeeld door verhuizing, tewerkstelling elders of een wijziging in de gezinssituatie.

Archief 745 | 745-412 | Pagina 68 | 1943

Officieel administratief schrijven (getypt met handgeschreven toevoegingen).

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd beheerd. * **Mutaties:** Het document somt wijzigingen op in de toewijzing van visproducten aan individuele handelaren en winkeliers. Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen "opvoeren" (verhogen/toevoegen), "afvoeren" (verwijderen) en "verlagen". * **Terminologie:** Gebruikte afkortingen zijn onder meer 'k.' (kisten), 'ger.' (gerookte), 'zw. visch' of 'zoetw.' (zoetwatervis). De eenheden '1 x' of '2 x' verwijzen naar standaard toewijzingsporties of vergunningen. * **Toezicht:** Uit de kanttekeningen blijkt dat er actieve controle plaatsvond. Zo is er sprake van een onderzoek door een "Hr. Frommé" en worden fouten van de "Commissie" hersteld. De handelaren Braam en Overloop krijgen een verbod op het roken van vis ("Mogen niet meer laten rooken"), wat duidt op strikte regulering van verwerkingsprocessen. * **Handgeschreven elementen:** De toevoegingen onderaan tonen aan dat de lijst een 'levend' werkdocument was. Bij S. de Ruijg is zelfs een geboortedatum toegevoegd, wat essentieel was voor de persoonsgebonden distributie-administratie.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 286 | 1943

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Archief 745 | 745-414 | Pagina 339 | 1943

Document

Dit document is een administratieve lijst van de Amsterdamse afdeling Sociale Zaken. Het bevat gegevens van marktkooplieden die officieel zijn "afgevoerd" (verwijderd uit het register van vergunninghouders) tussen december 1942 en mei 1943. De lijst is gestructureerd in kolommen: * **Naam:** De persoon op wie de vergunning stond. * **Geb.datum:** Geboortedatum van de handelaar. * **Adres:** Woonadres ten tijde van de registratie. * **Markt:** De specifieke marktplaats waar de handelaar actief was (o.a. Mosplein, Jan Evertsenstraat, Waterlooplein). * **Datum:** De datum waarop de afvoer werd geëffectueerd. * **Artikel:** De handelswaar (variërend van levensmiddelen zoals vis en groenten tot kleding en huishoudelijke artikelen). Opvallend is het gebruik van "idem", wat aangeeft dat de informatie in die kolom gelijk is aan de regel erboven. Ook zijn er kleine correcties met de pen aangebracht, wat duidt op actief gebruik door een ambtenaar.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 371 | 1943

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Archief 745 | 745-406 | Pagina 669 | 1943

Zakelijke brief (geleidebrief).

* **Inhoud:** De Nederlandsche Visscherijcentrale stuurt een brief van een burger (F.W. Molenaar) door naar de directeur van het Marktwezen in Amsterdam met de vraag om advies. Het lijkt te gaan om een administratieve afhandeling van een verzoek of klacht. * **Afkortingen:** "Verd." in de afdelingskop staat zeer waarschijnlijk voor "Verdeeling", wat ook overeenkomt met de "Afdeeling Distributie" in de voettekst. * **Annotaties:** De handgeschreven notitie "modelbr. aan N.V.C." (modelbrief aan Nederlandsche Visscherijcentrale) suggereert dat de ontvanger deze brief gebruikte als basis voor een standaardbeantwoording of dat er een vaste procedure gevolgd werd voor correspondentie met de NVC. * **Administratie:** De diverse nummers (zoals 46/62/1 M.) en de datumstempel "22/2" (22 februari, vermoedelijk datum van ontvangst of verwerking door de ontvanger) getuigen van een strakke bureaucratische mappenstructuur.

Archief 745 | 745-406 | Pagina 670 | 1943

Getypt afschrift van een verzoekbrief met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen.

Het document is een zakelijk verzoek van een Amsterdamse visverkoper, Frans Molenaar, midden in de Tweede Wereldoorlog. Molenaar probeert via officiële weg een toewijzing te krijgen voor schaarse goederen (gerookte paling en garnalen). Opvallend is de gedetailleerde bewijsvoering die hij aanvoert om zijn legitimiteit als vakman aan te tonen: een lijst van leveranciers, zijn jarenlange ervaring (20 jaar), zijn vaste standplaats in de Jan Evertsenstraat en diverse vergunningsnummers. De spelling bevat enkele archaïsche vormen en fouten ("granalen" voor garnalen, "bekent" voor bekend, "Hoogachtent"), wat duidt op een man van de praktijk die zich tot de bureaucratie wendt. De handgeschreven notities onderaan onthullen de ambtelijke gang van zaken: hoewel er officieel een stop op aanvragen is tot 1 april, krijgt Molenaar een voorkeursbehandeling of wordt zijn zaak bespoedigd door de "verdeelcommissie". De afhandeling vindt plaats door de Nederlandsche Visscherijcentrale, een orgaan dat tijdens de bezetting de vissector reguleerde.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-382 | Pagina 68 | 1942

Administratieve lijst - Lindengracht

#44 F.W. Molenaar Barentszstraat 77 III
administratieve lijst 80%

| 16 | 221 | F.W. Molenaar | 12-2-87 | Barentszstraat 77 III | x | |

Archief 745 | 745-382 | Pagina 76 | 1942

Getypte namenlijst op doorslagpapier (paginanummer -4-).

#44 F.W.Molenaar Barentzstraat 77 III
administratieve lijst getypt 80%

| 16 | 221 | F.W.Molenaar | 12-2-87 | Barentzstraat 77 III | x | |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 216 | 1942

Administratieve lijst van marktkooplieden, waarschijnlijk afkomstig van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen.

#38 F.W.Molenaar Lijnbaansgracht 32 III
koopliedenlijst J.Evertsenstr. mosselen 80%

| F.W.Molenaar | 12-2-87 | Lijnbaansgracht 32 III | J.Evertsenstr. | mosselen |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 219 | 1942

Administratief registerblad / lijst van marktkooplieden.

#11 F. W. Molenaar Lijnbaansgr. 32 ᴵ
koopliedenlijst Jan Evertsenstr. mosselen 68%

| F. W. Molenaar | 12-2-87 | Lijnbaansgr. 32 ᴵ | Jan Evertsenstr. | mosselen |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 222 | 1942

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

#61 F.W. Molenaar Lijnbaansgracht 32 a III
administratieve lijst Lindengr. mosselen getypt 80%

| F.W. Molenaar | 12-2-87 | Lijnbaansgracht 32 a III | Lindengr. | mosselen |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 337 | 1943

Administratieve lijst ("Mutaties")

#17 F.W.Molenaar Lijnbaansgracht 32A III
administratieve lijst J.Everts.str. mosselen handschrift onder 80% 80%

| F.W.Molenaar | 12-2-87 | Lijnbaansgracht 32A III | J.Everts.str. | 8-5-43 | mosselen |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 339 | 1943

Administratieve lijst - Minervaplein

#18 F.W. Molenaar Lijnbaansgracht 32A III
administratieve lijst J.Everts.str. mosselen handschrift onder 80% 80%

| F.W. Molenaar | 12-2-87 | Lijnbaansgracht 32A III | J.Everts.str. | 8-5-43 | mosselen |

Archief 745 | 745-414 | Pagina 353 | 1943

Getypte administratieve lijst (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Markt- of Politiedienst).

#35 F.W.Molenaar Linbaansgracht 32a III
administratieve lijst Jan Evertsenstraat mosselen. getypt 80%

| F.W.Molenaar | 12-2-87 | Linbaansgracht 32a III | Jan Evertsenstraat | 5-10-43 | mosselen. |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 136 |

Getypte lijst/register in tabelvorm.

#40 F.W.Molenaar Lijnbaansgracht 32A III
register cons.ijs handschrift onder 80% 80%

| F.W.Molenaar | Lijnbaansgracht 32A III | 12-2-87 | cons.ijs |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 165 |

Getypte lijst van marktkooplieden/standplaatshouders.

#17 F.W.Molenaar Lijnbaansgracht 32 A
koopliedenlijst cons.ijs V getypt 68%

| F.W.Molenaar | Lijnbaansgracht 32 A | 12-2-3 ? | cons.ijs V |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Uilenburg — standplaats cons

cons.ijs V Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats cons

cons.ijs Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats J

mosselen Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats Jan Evertsenstr

mosselen Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats Lindengr

mosselen Overig
Bron: 745-414.md | 1943

meerdere — standplaats Jan Evertsenstraat 5-10-43 mosselen

mosselen. Overig
Bron: 745-414.md | 1943

Onbekend — standplaats J

mosselen Overig
Bron: 745-414.md | 1943

Waterlooplein — standplaats J

mosselen Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-412 | Pagina 63 | 1943

# TRANSCRIPTIE W. F. Molenaar met gs. [Rechtsboven, doorgehaald:] (Oproepen 12-5-43 de Heer) [Diagonaal van linksonder naar rechtsmidden:] tijdelijk afvoeren loon-vordering intrekken

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-349 | Pagina 525 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of origineel op ongepreegd papier). * **Kenmerk/Referentie:** 25/67/2 M. * **Datum:** 18 juli 1941. * **Afzender:** De Directeur (waarschijnlijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Geadresseerde:** Den Heer T. Molenaar, Govert Flinckstraat 74 III, Amsterdam-Zuid (Wijk 17). * **Bijzonderheden:** Handgeschreven a...

Relevantie: 83% ** de directeur (waarschijnlijk van de dienst van het marktwezen, amsterdam).
Archief 745 | 745-290 | Pagina 232 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte verklaring/intentieovereenkomst. * **Datum:** 3 februari 1941 (stempeldatum). * **Betrokken personen:** H. Molenaar (ondertekenaar), Burgemeester en Wethouders van Amsterdam (geadresseerden). * **Locatie:** Volendam (woonplaats afzender), Amsterdam (plaats van vestiging en markt). * **Kenmerken:** Getypt op briefpapier met voorgedrukte opties...

Relevantie: 82% ** h. molenaar (ondertekenaar), burgemeester en wethouders van amsterdam (geadresseerden).
Archief 745 | 745-406 | Pagina 680 | 1943

# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] onderwijs. Toezigt T.W. Molenaar. [Midden boven:] A.M.v.O. [Rechtsboven:] 46a/62/24 [Hoofdtekst:] N.a.v. Uw brief d.d. 19 Febr: j.l. no. 4247 - V/P bericht ik U, dat ingevolge een hier te stede getroffen regeling vóór 1 April a.s. aan verzoeken om tegemoetkomingen voor reiskosten e.d. [doorgehaald: niet wordt voldaan / in behandeling worden genomen] Vóór dien datum ...

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-299 | Pagina 314 | 1939

Molenaar overnam.) De kisten, gemerkt Nederlandsche Veiling behooren onze N.V. in eigendom toe. Ik heb iemand toegestaan deze 4 kisten weg te nemen of daarover op andere wyze te beschikken. Na voorlezing en volharding teeken ik met U deze aangifte." In verband met vorenstaande aangiften, hoorde ik, verbalisant op 28 Juni 1939 Hendrik Cornelis van Itterzon, oud 62 jaar, motorschipper in dienst van...

Relevantie: 82% ** bartholomeus cornelis van es (directeur), hendrik cornelis van itterzon (motorschipper), levie sluyter (verdachte) +1