Getypt afschrift van een verzoekbrief met handgeschreven ambtelijke kanttekeningen. 15 februari 1943 (afschrift), 4 maart 1943 (notitie). Frans Molenaar, Lijnbaansgracht 32 A III, Amsterdam. Weledel Heer Hildebrandt (waarschijnlijk een functionaris bij een distributie-instantie). [Getypte tekst]

AFSCHRIFT.
Amsterdam, 15-2 '43

Weledel Heer Hildebrandt,

Onderget. Frans Molenaar wonende Lijnbaansgracht 32 A III geboren 1887 12 Februari. Ik heb een beleef verzoek aan U om in aanmerking te komen voor visch gerookte aal en granalen. Daar ik al meer als 20 jaar bekent ben op de markt.
Mijn leveranciers zijn Nico stuer
Klaas de Groot
G. de Groot
Piet Klein
Sijmonsbergen
Maurits Gerritse
Hartog

Daar heb ik altijd gerookte visch van gehad zoo als harde bokking makreel en aal
Klaas Veerman heb ik in 1940 reeds 4 maanden gerookte aal heb gehad en sinds die tijd niets meer van hem gehad.
Ik ben van ouds bekend van mosselen venter en mijn vaste standplaats is Jan Evertsenstraat plaats no. 21
Ik ben reeds in het bezit van een toegangskaart van de vischmarkt 492 toewijzing versche mosselen is No. 221 Kleinhandelaren in visch No. 1383 Bureau voor bereiding organisatie Detailhandel Ambacht D 43635 daar ben ik allemaal van in bezit. U kent aan de commissie vragen wie Frans Molenaar is daar ik altijd op de markt a contant gekocht heb.

Hoogachtent
w.g. F.W. Molenaar,
Lijnbaansgracht 32 A III
Amsterdam

Voor eensluidend afschrift,
NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE,
[Onleesbare handtekening/paraf]

[Handgeschreven tekst onderaan]

Tot 1 april worden geen verzoeken om toewijzing in behandeling genomen.
Aan N.V.C. kan m.i. worden bericht, dat binnenkort, dus voor 1 april a.s. het verzoek van FW Molenaar in de verdeelcommissie zal worden behandeld.
Brief daarna opbergen in dossier aanvragen verdeelmarkt.
46/b2/2 4-3-'43
[Paraf] Het document is een zakelijk verzoek van een Amsterdamse visverkoper, Frans Molenaar, midden in de Tweede Wereldoorlog. Molenaar probeert via officiële weg een toewijzing te krijgen voor schaarse goederen (gerookte paling en garnalen). Opvallend is de gedetailleerde bewijsvoering die hij aanvoert om zijn legitimiteit als vakman aan te tonen: een lijst van leveranciers, zijn jarenlange ervaring (20 jaar), zijn vaste standplaats in de Jan Evertsenstraat en diverse vergunningsnummers.

De spelling bevat enkele archaïsche vormen en fouten ("granalen" voor garnalen, "bekent" voor bekend, "Hoogachtent"), wat duidt op een man van de praktijk die zich tot de bureaucratie wendt. De handgeschreven notities onderaan onthullen de ambtelijke gang van zaken: hoewel er officieel een stop op aanvragen is tot 1 april, krijgt Molenaar een voorkeursbehandeling of wordt zijn zaak bespoedigd door de "verdeelcommissie". De afhandeling vindt plaats door de Nederlandsche Visscherijcentrale, een orgaan dat tijdens de bezetting de vissector reguleerde. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) was de handel in voedsel strikt gereguleerd via een distributiesysteem. De "Nederlandsche Visscherijcentrale" (NVC) werd door de bezetter opgericht om de visserij en de distributie van visproducten centraal aan te sturen. Voor kleine ondernemers zoals Molenaar was het cruciaal om over de juiste papieren en toewijzingen te beschikken om legaal te kunnen blijven handelen.

De brief illustreert de bureaucratische strijd van de kleine zelfstandige in oorlogstijd. De vermelding van "a contant" kopen op de markt was indertijd een teken van kredietwaardigheid en een goede reputatie. De datum (februari/maart 1943) valt in een periode van toenemende schaarste, waarbij de controle op de voedselvoorziening steeds grimmiger werd. F.W. Molenaar G. de Groot