L. Drukker
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 55
L. Drukker was een marktkoopman met vaste standplaatsen op de Albert Cuypstraat, Gaaspstraat, Dapperstraat, Lindengracht, Nieuwmarkt en Waterlooplein. In 1939, tijdens zijn militaire dienst, verzocht hij om tijdelijke vervanging door zijn vader en kreeg dispensatie om te handelen ondanks beperkingen. Hij werd vrijgesteld van marktgeld (1940) en kreeg een krediet terugbetaald. Begin 1943 werd zijn registratie 'afgevoerd' (intrekken/beëindigen).
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
voor mijn zoon L Drukker
Naar aanleiding van bijgaand verzoek van L. Drukker, p.z. AC, bericht ik U dat mij allerzins motieven aanwezig zijn om het verzoek betreffende vervanging door diens vader in te willigen.
L. Drukker, die in militairen dienst is
Naar aanleiding van bijgaand verzoek van L. Drukker, p.z. AC, bericht ik U dat mij allerzins motieven aanwezig zijn om het verzoek betreffende vervanging door diens vader in te willigen.
Naar aanleiding van bijgaand verzoek van L. Drukker, p.z. AC, bericht ik U dat mij allerzins motieven aanwezig zijn om het verzoek betreffende vervanging door diens vader in te willigen.
L. Drukker, die in militairen dienst is, om zich [tussenvoeging: gedurende zij. mil. diensttijd] op zijn plaats op de markt Alb. Cuypstraat, te mogen laten vervangen door zijn vader
Deze gebeurtenissen staan op documenten die aan deze persoon gekoppeld zijn, maar zijn nog niet als hard persoonsfeit bevestigd.
Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Albert Cuypstraat te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 8 October a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 9 October a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
bericht ik U dat mij allerzins motieven aanwezig zijn om het verzoek betreffende vervanging door diens vader in te willigen. Bij eventueele inwilliging van het verzoek dient als restrictie te worden toegepast, dat alleen schoonmaakartikelen mogen worden verkocht.
advies 11-10-'39 deHaan
17-10-'39 deHaan
19/10/39 [paraaf]
Archiefdocumenten
Document
* **Documenttype:** Dit is een officiële aanmaning (ingebrekestelling) van een gemeentelijke dienst. * **Doel:** De ontvanger sommeren om binnen vier dagen zijn achterstallige marktgeld te betalen voor een standplaats op de Albert Cuypmarkt, op straffe van verlies van zijn vaste vergunning. * **Taalgebruik:** De brief hanteert de destijds gangbare spelling (zoals "October", "blyft", "onherroepelyk") en een formele, dwingende ambtelijke toon. * **Bijzonderheden:** De brief toont de administratieve strengheid van die tijd. Er wordt echter ook expliciet gewezen op verzachtende omstandigheden zoals armoede ("steun geniet") of ziekte, wat een opening biedt voor overleg alvorens tot intrekking over te gaan.
Ambtelijk advies / handgeschreven brief.
Dit document betreft een formeel advies binnen de gemeentelijke administratie van Amsterdam, specifiek gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen. De kern van het schrijven is een verzoek van een zekere L. Drukker om zich op de markt te laten vervangen door zijn vader. De adviseur adviseert positief ("allerzins motieven aanwezig zijn [...] in te willigen"), maar koppelt hier een strikte voorwaarde aan. Er mag geen verbreding van het assortiment plaatsvinden; de vergunning blijft beperkt tot de verkoop van uitsluitend schoonmaakartikelen. De handschriftstijl is een zakelijk cursief uit de vroege 20e eeuw, geschreven op gelinieerd papier dat typisch is voor ambtelijke kladnotities of interne correspondentie.
Ambtelijk advies/notitie betreffende een marktvergunning.
Dit document is een ambtelijk advies over een verzoek tot tijdelijke vervanging op een marktplaats. De kern van de zaak is dat de marktkoopman L. Drukker sinds 29 augustus 1939 (de start van de Nederlandse mobilisatie vlak voor de Tweede Wereldoorlog) in militaire dienst is. Hij vraagt toestemming om zijn vader zijn plek op de Albert Cuypmarkt te laten innemen. De ambtenaar De Haan geeft een positief advies ("geen bezwaar"), met de specifieke kanttekening dat dit geldt voor de duur van de militaire diensttijd. De diverse stempels, data en handgeschreven nummers (zoals het rode 25/178/2) laten de bureaucratische route zien die het verzoek binnen de gemeentelijke administratie (Algemene Zaken) heeft afgelegd.
Handgeschreven verzoekschrift.
De kern van dit document is een formeel verzoek van een vader (M. Drukker) ten behoeve van zijn zoon (L. Drukker), die blijkbaar werkzaam is als markthandelaar. Uit de tekst valt op te maken dat de zoon ziek is en onder behandeling staat van het Wilhelmina Gasthuis (bewezen door een bijgevoegd uittreksel). De vader doet twee specifieke verzoeken om de financiële impact van de ziekte te beperken: 1. **Vervanging op de zaterdagmarkt:** Hij vraagt toestemming voor de vriendin van zijn zoon ("zijn Meisje"), mejuffrouw Van Rooi, om de standplaats op het Mosplein tijdelijk waar te nemen. 2. **Kwijtschelding van staangeld:** Hij vraagt ontheffing van het marktgeld voor de standplaats op de Nieuwemarkt gedurende de ziekteperiode. Het handschrift is duidelijk en de toon is respectvol ("u beleefd verzoek"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid.
Brief (vervolgvel of fragment van een verzoekschrift/correspondentie).
In deze brief verzoekt L. Drukker om dispensatie om ondanks geldende beperkingen toch zijn handel op de markt te mogen drijven. De schrijver voert de volgende argumenten aan: * Hij is momenteel met verlof (mogelijk militair verlof, gezien de afkorting "comm." voor commandant) en wil in die tijd zijn onkosten dekken. * Zijn bedrijf is een eenmanszaak met een zeer specifieke inrichting ("werkplaats/maatschappij gemaakt naar eigen initiatief"), waardoor zijn vader hem niet kan vervangen. * Er is schaarste aan grondstoffen, wat de bedrijfsvoering bemoeilijkt. * Door de maatregel die markthandel verbiedt, kan hij niet aan zijn financiële verplichtingen voldoen. Hij wijst op de discrepantie dat werken bij "grootbedrijven" wel is toegestaan. * Hij heeft reeds marktgeld vooruitbetaald. * Zijn verzoek is bescheiden: hij vraagt slechts om één of twee dagen per veertien dagen op een "leege" (lege) plaats te mogen staan. De schrijfstijl is formeel en beleefd, wat past bij een officieel verzoekschrift aan een overheidsinstantie in de eerste helft van de 20e eeuw.
Achterzijde van een envelop.
* **Afzender:** De afzender wordt aangeduid als L. Drukker. "Drukker" is een veelvoorkomende Nederlands-Joodse achternaam. * **Adres:** Het betreft een 'per adres' (p/a) vermelding bij de heer G.W. Geuken in Horssen, een dorp in de provincie Gelderland (Gld.). Dit duidt erop dat L. Drukker niet op een eigen vast adres verbleef, maar tijdelijk bij de familie Geuken inwoonde of daar post ontving. * **Annotatie:** Linksonder staat de naam "Telly" geschreven, mogelijk een roepnaam van de afzender of de ontvanger, of een latere toevoeging voor archiveringsdoeleinden. * **Fysieke staat:** De envelop vertoont lichte vergeling. Aan de rechterbovenzijde is een restant van de paars-gepatroneerde binnenzijde van de envelop zichtbaar waar de flap is afgescheurd.
Getypte verzendlijst met handgeschreven annotaties op roze doorslagpapier.
* **Geografie:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam. Er is een sterke concentratie in de Joodse buurt (Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Kerkstraat), De Pijp (Govert Flinckstraat, Van der Helststraat, Albert Cuypstraat) en de Transvaalbuurt. * **Demografie:** Een aanzienlijk aantal namen op deze lijst is van Joodse origine (o.a. Appelboom, Groenteman, Drukker, Haringman, de Hond). * **Administratieve structuur:** De nummers 25/30/X duiden op een dossier- of kaartindex-systeem. De toevoeging "inw." bij M. Haringman betekent 'inwonend', wat aangeeft dat deze persoon een kamer huurde of bij een ander gezin inwoonde. * **Correctie:** De doorgehaalde regel (L. Speyer) suggereert dat de zending voor deze persoon is geannuleerd of dat de adresgegevens incorrect bleken tijdens het proces.
Brief (administratieve correspondentie).
* **Kernboodschap:** De brief is een officiële bevestiging dat de heer L. Drukker is vrijgesteld van het betalen van marktgeld. * **Belangrijke data:** * **10 februari 1940:** De datum van het verzoekschrift van de heer Drukker ("brief d.d. 10 dezer"). * **23 december 1939:** De datum waarop de vrijstelling met terugwerkende kracht is ingegaan. * **21 februari 1940:** De datum van verzending van deze beslissing. * **Vorm:** Het betreft een standaard zakelijke mededeling. Het gebruik van "p/a" (per adres) geeft aan dat de heer Drukker op dat moment verblijf hield bij de heer J.W. Jenken in Horssen.
Administratieve kennisgeving van vrijstelling/teruggave van marktgeld.
Dit document is een bewijs van een financiële verrekening door de Amsterdamse marktautoriteiten (waarschijnlijk de Dienst van het Marktwezen, aangeduid met "DV."). De heer L. Drukker krijgt een bedrag van 9,45 gulden gecrediteerd ("te goed") wegens een vrijstelling van marktgeld voor zijn staanplaats in de Albert Cuypstraat. De referentiedatum voor deze vrijstelling is 24 december 1939. Het document bevat enkele administratieve sporen: * **Handgeschreven datum:** De aantekening "Verzonden 1/3-'40" geeft aan dat de brief drie dagen na de dagtekening daadwerkelijk is gepost. * **Adres:** De geadresseerde verblijft "p/a" (per adres) in Horssen, Gelderland. Dit suggereert dat de heer Drukker op dat moment niet op zijn vaste woonadres in Amsterdam verbleef. * **Bedrag:** Het bedrag van 9,45 gulden was in 1940 een aanzienlijke som, vergelijkbaar met het weekloon van een ongeschoolde arbeider in die tijd.
Handgeschreven administratieve notitie of kwitantie.
* **Personen:** L. Drukker (waarschijnlijk de begunstigde), J.W. Jenkens (contactpersoon of verhuurder in Horssen). * **Locaties:** Horssen (Gelderland) en de Albert Cuypstraat (Amsterdam). * **Kernbegrippen:** "vrijstellen bet[aling] marktgeld", "te goed 9.45". * **Interpretatie:** Het document lijkt een bewijs of instructie voor de vrijstelling van marktgeld voor een handelaar genaamd L. Drukker. De koppeling tussen de Albert Cuypstraat en de term 'marktgeld' wijst direct naar de bekende Albert Cuypmarkt in Amsterdam. Er wordt een bedrag van 9,45 (gulden) als 'te goed' genoteerd. De dubbele datering suggereert dat dit een dossiernotitie is die over een langere periode is bijgehouden of betrekking heeft op een oude regeling die in 1939 werd afgehandeld.
Document
* **Vorm en Functie:** Dit is een officiële militaire briefkaart die werd gebruikt door gemobiliseerde soldaten. Dankzij de vermelding "Militair" en de verzending via de Veldpost was deze post vrijgesteld van portokosten. * **Identificatie Afzender:** L. Drukker diende bij de staf van het 3e bataljon van het 29e Regiment Infanterie (Staf-III-29-R.I.). Hij was specifiek ingedeeld bij de sectie mortieren van 8 cm (een standaard zwaar wapen van de infanterie destijds). * **Bestemming:** De kaart is gericht aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, waar de Centrale Markthallen gevestigd waren. De afkorting "vgh Marktw." staat voor "van het Marktwezen". Het is aannemelijk dat de afzender in het burgerleven werkzaam was bij deze gemeentelijke dienst. * **Datering:** Het poststempel "1 - V 1940" (1 mei 1940) is zeer significant; het is slechts negen dagen voor de Duitse inval in Nederland op 10 mei 1940. * **Kenmerken:** De grote paarse stempel met "M. 1940" (Mobilisatie 1940) en de handgeschreven nummers dienden waarschijnlijk voor administratieve registratie binnen de legeronderdelen of veldpostdistributie.
Handgeschreven briefkaart of briefhoofd.
* **Adressering:** De brief is gericht aan "den Heer L. Drukker", verblijvend "per adres" (p/a) bij "den Heer J. Jenken" in Horssen, Gelderland. Dit wijst erop dat de heer Drukker daar mogelijk tijdelijk verbleef of in de kost was. * **Inhoud:** De tekst breekt af na de openingszin "Naar aanleiding van Uw brief", wat suggereert dat dit de voorzijde of het begin van een antwoord is op eerdere correspondentie. * **Staat:** Het document vertoont twee kleine gaatjes aan de linkerzijde, wat kan duiden op een eerdere archivering in een ordner of met een speld.
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.
Document
Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, gedateerd in de eerste helft van 1943. Het bevat gedetailleerde informatie per persoon: naam, geboortedatum, woonadres, de markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en de verhandelde goederen. De meest opvallende kenmerken zijn: 1. **"Afgevoerd"**: Deze term is diagonaal over de lijst geschreven. In de context van 1943 is dit een kille ambtelijke aanduiding voor de deportatie van Joodse burgers. 2. **Joodse Namen**: Veel namen op de lijst (zoals Cohen, Agsteribbe, Bromet, Elkas, Drukker) zijn overduidelijk Joods. 3. **Locaties**: De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse locaties. De Gaaspstraat-markt was in die tijd een speciaal voor Joden aangewezen markt, nadat zij van de reguliere markten waren verbannen. 4. **Beroepen**: De lijst toont een breed scala aan handel, van dagelijkse levensbehoeften (vis, aardappelen, koek) tot textiel (manufacturen, lingerie) en meubels. ---
Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.
Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met administratieve gegevens.
| L.Drukker | 24.4.11 | Valkenburgerstr.157 II | Alb.Cuypstraat | [Handgeschreven in kolom 'Datum' en marge:] *schuld vermind met g/w van 27/8 - 20%* |
Administratieve lijst - Zwanenburgwal
| L.Drukker | 24-4-11 | N.Kerkstraat 31 II | 1 | | | |
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
| L. Drukker | 24-4-11 | Nw. Kerkstr. 31 II | Gaaspstr. | 3-5-43 | levensmidd. |
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
| L. Drukker | 24-4-11 | Nw. Kerkstr. 31 II | Gaaspstr. | 3-5-43 | levensmidd. |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| L. Drukker | 24-4-'11 | Nio Kerkstraat 31 II | Gaaspstraat | 3/5-'43 | Levensmiddel |
Namenlijst
| L.Drukker | 24-4-1911 | Nw.Kerkstraat 31 II | Gaaspstr. n.Duitschl. |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats Alb
Waterlooplein — standplaats 1
Waterlooplein — standplaats Gaaspstr
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE afz. L. Drukker p/a den heer G. W. Geuken Horssen. (Gld.) [Linksonder diagonaal geschreven:] Telly
# TRANSCRIPTIE 6 Nov. '39 den Heer L. Drukker p/a den Heer J. Jenken Horssen. (Gld) Naar aanleiding van Uw brief
# TRANSCRIPTIE 25/30/1 17. L. Drukker p/a. J W Jenkens 25/30/3 17 Horssen (Gld). vrijstellen bet. marktgeld Alb. Cuypstraat 1/a 27/12 39 Te goed 9.45 [onleesbare handtekening, mogelijk 'Ottevanger']
# TRANSCRIPTIE Lev. Fr. de Maer. DV. extra 27/105/2 M. 30 November 1939. den Heer J. Drukker Eendrachtstraat 27 hs. A m s t e r d a m - Z. Wijk 22 C. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 October j.l. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Ten Katestraat te laten bystaan - niet vervangen - door den heer A.Peper. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of officieel afschrift) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 24 juni 1939. * **Kenmerken:** VP/HG., Dossiernummer 90/10/7 M. * **Geadresseerde:** Den Heer E. Drukker, verblijvend in Sanatorium A.M.N. te Santpoort. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). * **Taal:** ...