P. de Ruyter

Brief op officieel briefpapier.

Dit document is een ambtelijke correspondentie tussen de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC) en de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een verificatieverzoek: de viswinkelier L. Toet, gevestigd aan de Albert Cuypstraat, wil officieel erkend worden voor de inkoop van zeevis op de Amsterdamse afslag. De NVC vraagt om bevestiging van de historische handelsrelaties van de winkelier met groothandelaren (P. de Ruyter en G. Glas) om te bepalen of hij recht heeft op een toewijzing binnen het geldende distributiesysteem. De handgeschreven aantekening onderaan bevestigt dat de toewijzing enkele maanden later, in november 1942, inderdaad is verleend. Het document toont de strikte bureaucratische controle op de voedselvoorziening en handel tijdens de bezettingsjaren.

Officieel administratief schrijven (getypt met handgeschreven toevoegingen).

Dit document is een treffend voorbeeld van de bureaucratische precisie waarmee de voedseldistributie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd beheerd. * **Mutaties:** Het document somt wijzigingen op in de toewijzing van visproducten aan individuele handelaren en winkeliers. Er wordt strikt onderscheid gemaakt tussen "opvoeren" (verhogen/toevoegen), "afvoeren" (verwijderen) en "verlagen". * **Terminologie:** Gebruikte afkortingen zijn onder meer 'k.' (kisten), 'ger.' (gerookte), 'zw. visch' of 'zoetw.' (zoetwatervis). De eenheden '1 x' of '2 x' verwijzen naar standaard toewijzingsporties of vergunningen. * **Toezicht:** Uit de kanttekeningen blijkt dat er actieve controle plaatsvond. Zo is er sprake van een onderzoek door een "Hr. Frommé" en worden fouten van de "Commissie" hersteld. De handelaren Braam en Overloop krijgen een verbod op het roken van vis ("Mogen niet meer laten rooken"), wat duidt op strikte regulering van verwerkingsprocessen. * **Handgeschreven elementen:** De toevoegingen onderaan tonen aan dat de lijst een 'levend' werkdocument was. Bij S. de Ruijg is zelfs een geboortedatum toegevoegd, wat essentieel was voor de persoonsgebonden distributie-administratie.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De afzender, P. de Ruyter, verzoekt om te worden opgenomen in de verdeling (distributie) van zoetwatervis en garnalen. * **Administratieve verwerking:** Het document is voorzien van een officieel inkomstennummer via een paars stempel. De diverse handgeschreven nummers en de term "dossier" wijzen op een strikte bureaucratische afhandeling. * **Besluitvorming:** Onderaan het document is met grote letters "afwijzen" geschreven, gevolgd door een paraaf. Dit betekent dat het verzoek van de heer De Ruyter niet is gehonoreerd. * **Schrift:** Het document is geschreven in een vlot, duidelijk leesbaar handschrift met blauwzwarte inkt.

Administratieve lijst / Registerblad voor distributie.

Dit document is een nauwkeurige boekhouding van de distributie van bokkingen. De structuur van het document toont een systematische aanpak waarbij ontvangers (waarschijnlijk tussenpersonen of winkeliers, gezien de grote aantallen van rond de 3000 stuks per persoon) moesten tekenen voor ontvangst. Opvallende details: * **Correcties:** Bij nummer 346 is de naam 'Rot' vervangen door 'Van Beek', maar de handtekening 'W. v. d. Rot' verschijnt later alsnog in de vijfde kolom, wat duidt op een overdracht of gedeelde verantwoordelijkheid. * **Consistentie:** De meeste totalen komen uit op ronde getallen (3000), wat wijst op vooraf vastgestelde quota of standaard verpakkingseenheden. * **Afvinking:** De v-tjes in de laatste kolom suggereren een finale controle van de berekeningen.

Document

* **Berekeningsmethode**: De restitutie bedraagt exact **2%** van het hoofdbedrag ("Bedrag waarover restitutie loopt"). Er wordt consequent afgerond naar de dichtstbijzijnde cent (bijv. 2% van 19,25 is 0,385, wat 0,39 wordt). * **Geografie**: De namen en locaties (IJmuiden, Amsterdam) wijzen sterk op een register gerelateerd aan de visserijsector of visafslag. Namen als *Korving*, *Prins*, *Groen* en *Zwaan* zijn typische IJmuidense vissersfamilies. * **Administratie**: De rechterkolom ("Totaal uit te betalen bedrag") vormt de som van de verschillende kwitanties per individu of firma. Onderaan de pagina zijn de kolommen correct getotaliseerd (4011,43 en 80,35).

Controlerapport betreffende de vishandel.

* **Inhoud:** Het rapport legt de resultaten vast van een viscontrole op de Noordermarkt. Terwijl de meeste handelaren hun administratie op orde hebben ("accoord"), wordt bij H. Starreveld een overtreding geconstateerd. Hij heeft ongeveer 60 pond brasem illegaal ("clandestien") verkocht onder een viaduct, buiten de officiële marktkanalen om. * **Toon en argumentatie:** Het document is opmerkelijk vanwege de gedetailleerde weergave van de persoonlijke omstandigheden van de overtreder. Starreveld voert zijn slechte gezondheid (gevolgen van pleuris en longontsteking, een verlamde arm), zijn armoede en zijn eenzame sociale status aan als verzachtende omstandigheden. Hij stelt dat de illegale verkoop noodzakelijk was om "versterkende middelen" te kunnen bekostigen. * **Vrijpleiting:** De inspecteur stelt expliciet vast dat Schouten, wiens kar door Starreveld werd gebruikt, geen schuld treft in deze zaak. * **Taalgebruik:** Het rapport bevat enkele typerende spelfouten of verouderde spellingen, zoals "acoord" (naast "accoord"), "erkend" (waar "erkent" bedoeld wordt) en het aan elkaar geschreven "Hijhad".

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier (mogelijk uit een kasboek of register).

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per familienaam. Bij herhaling van dezelfde achternaam wordt gebruikgemaakt van aanhalingstekens (ditto-tekens). * **Bedragen:** De meeste posten hebben een waarde van 1200. De eerste drie (De Groot) staan genoteerd voor 1100. Er is één afwijkend hoog bedrag voor 'Grosse Nipper' (3200). * **Berekening:** De vermenigvuldiging in de marge (34 x 1200 = 40.800) suggereert dat dit document deel uitmaakt van een groter geheel. Op deze specifieke pagina staan 18 regels; de '34' in de berekening zou kunnen verwijzen naar het totaal aantal personen of eenheden in een volledige set gegevens. * **Namen:** De namen zijn typisch Nederlands (bijv. de Ruyter, Veerman, ter Voort). 'Grosse Nipper' is een minder gebruikelijke naam en zou een verbastering of een specifieke aanduiding kunnen zijn.

Handgeschreven ambtelijke notitie / presentielijst.

Het document is een administratieve lijst van personen die op 25 oktober 1944 waren ingedeeld voor "nacht convooi (posten)" op de Westermarkt in Amsterdam. * **Namenlijst:** De lijst bevat acht namen, waaronder twee leden van de familie Schoors en twee van de familie Hinse. * **Afkorting "no h. g. schol.":** De betekenis van deze afkorting achter de namen is niet direct eenduidig. In de context van 1944 en de markt zou het kunnen verwijzen naar een specifieke locatie ("Hogere Graads School"?) die als post fungeerde, of een administratieve status. Gezien de herhaling met aanhalingstekens (ditto-tekens) gold deze instructie of locatie voor de gehele groep. * **Functionaris:** Het document is ondertekend door de "Ambtenaar Marktwesen" (Marktwezen), de gemeentelijke dienst die toezag op de handel en distributie op de Amsterdamse markten. De handtekening lijkt van J. van de Grebbe te zijn. * **Bleed-through:** Op de achtergrond is de tekst "LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT" in spiegelbeeld zichtbaar. Dit wijst erop dat het papier hergebruikt is of afkomstig is van een officieel blok van de Luchtbeschermingsdienst van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat.

Administratieve lijst van gewichtscontroles (steekproeven) op partijen zeevis.

Het document is een register van kwaliteits- of gewichtscontroles, aangeduid als "steekproeven". Per datum wordt een naam genoteerd (waarschijnlijk de visser of handelaar), gevolgd door een specificatie van de partij: * **Aantal/Eenheid:** De getallen na de 'x' lijken te verwijzen naar het aantal vissen per kist of eenheid. * **Vissoort:** Genoemd worden schol, kabeljauw, bot en schar. * **Sortering:** De Romeinse cijfers (I, II, III) geven de grootteklasse of kwaliteitsklasse van de vis aan. * **Gewicht:** In de rechterkolom staat het gecontroleerde gewicht in kilogrammen. Opvallend is dat het gewicht bijna consequent 1 kg hoger ligt dan het ronde getal van de telling (bijv. 50 stuks weegt 51 kg), wat kan duiden op een standaardgewicht inclusief de verpakking (tara) of een vaste marge. De blauwe markeringen bij de post van 28 februari wijzen op afwijkingen die door de controleur zijn geconstateerd: bij de laatste regel van de schol is het gewicht (68 kg) lager dan het aantal (69), wat afwijkt van de eerdere trend.

Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele melding van een onregelmatigheid betreffende het gewicht van geleverde vis. Een grossier, P. de Ruyter, heeft kisten schol aangeleverd bij een lokale visafslag. Bij weging bleken deze kisten 48 kg te bevatten in plaats van de opgegeven 50 kg. De afzender verzoekt de directeur van het Bedrijfschap om maatregelen te nemen tegen deze grossier. * **Kernpunten:** * **Datum incident:** 26 juli jl. (1944). * **Betrokkene:** Grossier P. de Ruyter. * **Product:** Kisten schol. * **Vergrijp:** Ondergewicht (2 kg tekort per kist). * **Toon:** Zakelijk, formeel en ambtelijk ("Beleefd verzoek ik U").

Document

Dit document is een concept-advies aan de Wethouder voor Levensmiddelen in Amsterdam. Het gaat over het verzoek van een burger, S.C. Marinus Jr., om te worden toegelaten tot het systeem van de visdistributie. De Verdeelingscommissie adviseert negatief. De hoofdreden is dat Marinus Jr. tijdens de oorlogsjaren als chauffeur in Duitsland werkte en voor de oorlog geen zelfstandig vishandelaar was, maar slechts een knecht zonder ventvergunning. De tekst illustreert de starre bureaucratische houding van de distributie-instanties; men wilde het aantal geregistreerde handelaren strikt beperken ("definitieve vaststelling van het koopliedencorps") om het systeem beheersbaar te houden en precedenten te voorkomen. De handgeschreven correcties tonen aan dat de tekst nog in conceptfase was en nauwkeuriger geformuleerd moest worden.

Concept-brief (handgeschreven)

Dit document is een concept voor een officiële beschikking of adviesbrief van de 'Verdeelingscommissie van visch'. Het centrale onderwerp is het verzoek van de heer S.C. Marinus Jr. om (opnieuw) te worden toegelaten tot de visdistributie als kleinhandelaar. De commissie voert verschillende argumenten aan om zijn verzoek af te wijzen: 1. **Gebrek aan continuïteit:** Sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog is de verzoeker niet meer werkzaam geweest in de vissector. Hij werkte in de tussentijd als chauffeur in Duitsland. 2. **Status voor de oorlog:** Marinus Jr. was voorheen geen zelfstandig ondernemer, maar werkte als 'knecht' (werknemer) voor diverse handelaren. Hij beschikte niet over een officiële verkoopvergunning (v.v.). 3. **Beleid:** Er is een strikt beleid om het aantal handelaren in de visverdeling te beperken. Personen die jarenlang buiten het vak hebben gestaan, worden in principe geweerd om het 'kooplieden-corps' stabiel te houden en geen precedenten te scheppen. Alleen langdurige ziekte wordt als geldige uitzonderingsgrond geaccepteerd.

Handgeschreven ambtelijke notitie of verslag (onderdeel van een dossier, gemarkeerd met pagina-nummer '2').

De tekst betreft een beoordeling door een niet nader genoemde "Commissie" (mogelijk een zuiveringscommissie of een tuchtraad voor de handel) over de werkzaamheden van een persoon genaamd Marinus. De kern van het betoog is dat Marinus ten onrechte claimt een zelfstandige "bona fide" (te goeder trouw) kleinhandelaar te zijn geweest. Volgens de Commissie fungeerde hij in werkelijkheid als "gangmaker en prijszetter" voor vissers uit Urk op de Vismarkt (V.M.) in Amsterdam (A'dam). Dit suggereert dat hij de markt beïnvloedde, wat als nadelig werd beschouwd voor de reguliere kleinhandel. Het bezit van "afslagbriefjes" (bewijzen van aankoop op de mijn of afslag) wordt door de Commissie verworpen als sluitend bewijs voor zelfstandigheid; zij stellen dat hij feitelijk in dienst stond van specifieke handelaren, wiens namen aan het eind worden opgesomd (Vries, Schilder, Wijnshenk en De Ruyter).

# TRANSCRIPTIE No.46A/18/1 M.1938 9/3. No.244 L.M.1938 8/3. AFSCHRIFT.- \--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Amsterdam, 7 Maart 1938. ...

# TRANSCRIPTIE VP/G. Extra 39/33/3 M. 1 11 April 1939. Verplaatsing standplaats A.C.de Goede. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. In bylage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 18 Februari jl. door J.Warner, Admiraal de Ruyterweg 89 huis, aan my gerichten brief. By een dezerzyds ingesteld onderzoek is gebleken, dat aan de onderhavige klacht, di...

# TRANSCRIPTIE [In de linkerbovenhoek, in rood:] Voorl. A’dam, 8 April 1939 [In zwarte inkt:] Concept MNo Verplaatsing standplaats A.C. de Goede. [In de rechterbovenhoek:] 11/4-39 W h-ll. [?] [In rood potlood centraal boven:] 39/33/3 [In de hoofdtekst:] In bijlage dezes heb ik de eer U een afschrift te doen toekomen van een op 28 Feb. jl. door J. Werner, Admiraal de Ruyterweg 89 hier, aan mij...

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, doorgestreept en getypt] ~~Xxxxxxxxxxxxxxx,~~ N.J. Steur, Monnickendam. [Midden] <u>V e r k l a r i n g .</u> [Inhoud] Hiermede bevestigt ondergeteekende, dat hij in principe bereid is om voor een kalenderjaar een plaats: <s>van 10 m2 à ƒ 100,- per jaar</s> in te nemen op de <u>Vischmarkt</u> aan van 20 m2 à ƒ <s>200</s>,- per jaar de De Ruyterkade, wanneer de Gemeen...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] Mr. Müller [Getypt:] DV. 37/42/1 M. n 2 16 Maart 1940. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. In bijlage dezes heb ik de eer U een contract in du- plo te doen geworden ten name van H.P. de Ruiter betreffende huur van pakhuisafdeeling no. H 5 op de Centrale Markt. Ik moge U beleefd verzoeken de onderteekening van dit contract doo...