P. van Saane

Handgeschreven ambtelijke of zakelijke notitie/rapportage.

Dit document is een rapportage over de zakelijke handel en wandel van een zekere A. Kramer, waarschijnlijk opgesteld door of voor een controlerende instantie. De tekst schetst de transitie van Kramer van een actieve marktkoopman en grossier naar een handelaar die onder de beperkingen van de oorlogstijd tracht te opereren. Belangrijke punten in de analyse: * **Vergunningen:** Er wordt specifiek verwezen naar een groot- en kleinhandelsvergunning uit februari 1940 (vlak voor de Duitse inval), wat duidt op een legale status. * **Zakelijke verschuiving:** Kramer is in 1940 gestopt met grossieren omdat hij het niet meer kon "bolwerken" (financieel of logistiek niet meer vol te houden). * **Huidige status (1942):** Hij is nog steeds actief op diverse veilingen (Zeeland, Zuid-Holland, Delft), wat hij bewijst met kwitanties uit augustus 1942. * **Afhankelijkheid:** Op het moment van schrijven verkoopt hij zijn waren via een tussenpersoon (Van Saane), maar hij heeft de ambitie om weer zelfstandig te gaan handelen. * **Expansie:** Hij heeft "punten" (verkooppunten of toewijzingen) in verschillende regio's (Noord-Holland, Zuid-Holland), wat duidt op een breed distributienetwerk. * **Ervaring:** De notitie benadrukt dat hij al 20 jaar ervaring heeft op de Delftse veiling, wat zijn betrouwbaarheid of vakmanschap moet onderstrepen.

Getypt bericht (waarschijnlijk een doorslag/doorschrijfkopie).

Dit document is een officiële kennisgeving van de directie van de Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam) aan een groep handelaren. De kern van de boodschap is een strafmaatregel: wegens het overtreden van de vastgestelde maximumprijzen moeten de genoemde ondernemers hun bedrijf voor zes maanden sluiten, beginnend op 19 oktober 1942. Naast de bedrijfssluiting wordt expliciet vermeld dat de toegang tot de Centrale Markt gedurende deze periode ontzegd wordt, gebaseerd op het marktreglement. De straf is opgelegd door de "Inspecteur voor de Prijsbeheersching", een instantie die tijdens de bezetting streng toezag op de prijsvorming om woekerprijzen en de zwarte handel in schaarse goederen tegen te gaan (althans in theorie; vaak diende het ook om de distributie naar Duitsland te stroomlijnen). De handgeschreven notities ("Bedr.chef" en "Verzonden 7/10") wijzen op de interne administratieve verwerking van dit schrijven.

Brief/Aanmaning betreffende huurbetalingen.

* **Inhoud:** Het document is een concept of een kopie van een formele herinnering/aanmaning gericht aan huurders van pakhuisruimtes op de Centrale Markt in Amsterdam. De directeur sommeert hen de achterstallige huur te betalen en herinnert hen aan de betalingsvoorwaarden (storting op kantoor of via het Gemeentelijk Girokantoor). * **Betrokkenen en locaties:** * **F. Kroes**: Gevestigd aan de Akerdijk 148, Haarlemmermeer. Huurt afdeling A 15 voor ƒ 66.67. * **H. Kuil**: Gevestigd aan de Alkmaarscheweg 362, Beverwijk. Huurt afdeling D 24 voor ƒ 50.-. * **P. van Saane**: Gevestigd aan de Sandrijnstraat 7, Amsterdam-West. Huurt afdeling E 18 voor ƒ 66.67. * **J. F. Spiering**: Doorgestreept met de notitie dat hij "regelmatig" betaalt via zijn vader. * **Kantoorlocatie**: Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (het hoofdkantoor van de Centrale Markthallen).

Briefkaart (voorzijde met adresgegevens).

* **Afzender:** P. van Saane, woonachtig aan de Zanderijnstraat 7 te Amsterdam-West. * **Geadresseerde:** De heer C.P. Sixma, indertijd de directeur van de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen (hier gespeld als "Marktwesen") in Amsterdam. * **Datering en archivering:** De kaart bevat een markant paars stempel "M. 1942" met de handgeschreven toevoeging "19/11", wat duidt op de datum van ontvangst of verwerking door de betreffende dienst. Het nummer $N^o 77/96/2$ is een formeel dossier- of registratienummer. * **Schrift:** Een vlot, leesbaar handschrift in inkt, typerend voor de vroege 20e eeuw.

Handgeschreven brief (mogelijk een antwoordkaart).

* **Handschrift:** Het betreft een verzorgd, vlot cursief handschrift, representatief voor de formele correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Inhoud:** De afzender, P. van Saane, reageert op een eerdere brief van 12 november. Hij verzoekt beleefd om een "onderhoud" (gesprek/onderhouding) op korte termijn. * **Marginalia:** De notitie in de linkerbenedenhoek is waarschijnlijk toegevoegd door de ontvangende instantie. De instructie "oproepen den dezer dagen" (deze dagen oproepen) duidt op een administratieve afhandeling waarbij de afzender inderdaad voor een gesprek zal worden uitgenodigd. * **Taalgebruik:** Formele stijl met archaïsche elementen zoals "Weledel Heer" (afgekort als Weled Heer), "dezer" (van deze maand) en de spelling "zoo spoedig".

Getypte doorslag van een uitgaande brief (aanmaning) met handgeschreven kantekeningen.

Dit document is een formele aanmaning verstuurd door de Directeur van de Centrale Markt in Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). De brief is gericht aan drie verschillende huurders van pakhuisruimtes die hun huurtermijn van 1 november 1942 nog niet hadden voldaan. De drie geadresseerden zijn: 1. **F. Kroes** (Haarlemmermeer), huurder van pakhuis A.15 voor een bedrag van f 66,67. 2. **H. Kuil** (Beverwijk), huurder van pakhuis D.24 voor een bedrag van f 50,00. Uit de handgeschreven kanttekening blijkt dat hij op 14 november 1942 een bedrag van f 100,00 heeft betaald (mogelijk inclusief achterstand of vooruitbetaling). 3. **P. van Saane** (Amsterdam), huurder van pakhuis E.18 voor een bedrag van f 66,67. De brief benadrukt de verplichting om de huur maandelijks op de eerste van de maand te voldoen, hetzij contant aan het kantoor, hetzij via het Gemeentelijk Girokantoor.

Getypte doorslag van een officiële aanmaning (betalingsherinnering).

* **Inhoud:** Het document is een formele laatste waarschuwing voor het betalen van achterstallige huur voor twee pakhuizen. Er wordt verwezen naar een eerdere brief van november 1942. * **Financiën:** Het betreft twee termijnen van elk ƒ 66,67 (totaal ƒ 133,34). Dit was voor die tijd een aanzienlijk bedrag. * **Termijn:** De ontvangers krijgen een strikte termijn van 8 dagen om te betalen, hetzij contant aan het kantoor aan de Jan van Galenstraat, hetzij via het Gemeentelijk Girokantoor. * **Juridische dreiging:** Bij het uitblijven van betaling zal de vordering worden overgedragen aan het Gemeentebestuur, wat duidt op een verdere juridische of administratieve invordering. * **Locaties:** De pakhuizen in kwestie zijn genummerd A.15 (Haarlemmermeer) en E.18 (Amsterdam-West). De administratie werd gevoerd vanuit de Centrale Markthallen in Amsterdam.

Getypte brief/memorandum betreffende een schuldvordering.

* **Kern van de zaak:** Het document is een formele melding van een huurschuld door de grossier P. van Saane aan de gemeente Amsterdam. De schuld bedraagt twee termijnen van elk 66,67 gulden. * **Aanleiding:** Van Saane is door de "Inspectie voor de Prijsbeheersching" veroordeeld tot een gedwongen bedrijfssluiting van zes maanden. Dit wijst op een overtreding van de prijsvoorschriften (bijvoorbeeld woekerprijzen of handel op de zwarte markt), wat veelvoorkomend was tijdens de schaarste in de oorlogsjaren. * **Juridische constructie:** Ondanks dat de huurder het pakhuis niet mag gebruiken vanwege zijn veroordeling, blijft hij contractueel verplicht de huur te betalen. De burgemeester heeft echter bepaald dat de gemeente de ruimte mag onderverhuren aan derden om de verliezen voor de huurder (en daarmee het risico voor de gemeente) te beperken. * **Administratieve route:** De brief is gericht aan de Administrateur van de Afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid in het Raadhuis, wat aangeeft dat de invordering of het juridische geschil naar deze afdeling is geëscaleerd.

Pagina 2 van een officiële brief of rapportage betreffende een openstaande schuld.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving van een openstaande schuld van een zeker persoon, P. van Saane. De schuld betreft huurtermijnen. Interessant is dat de bruto schuld verminderd is met de opbrengst van "onderverhuring", wat erop wijst dat de schuldenaar (delen van) het gehuurde object heeft onderverhuurd om aan de verplichtingen te voldoen. * **Juridische status:** De directeur van de instantie draagt de invordering officieel over ("stel ik bij dezen... in Uw handen"), waarschijnlijk aan een juridische afdeling of een incassant. De grondslag hiervoor is een specifiek besluit uit augustus 1941. * **Stijl:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit de eerste helft van de 20e eeuw.

Ambtelijke brief/memorandum betreffende een schuldvordering.

Deze ambtelijke correspondentie betreft een incassoprocedure tegen de Amsterdamse grossier P. van Saane. Uit het document blijkt dat Van Saane een pakhuis (sectie E, nummer 18) huurde op de Centrale Markt in Amsterdam voor 800 gulden per jaar. De kern van de zaak is dat Van Saane door de 'Inspectie voor de Prijsbeheersching' is veroordeeld tot een gedwongen bedrijfssluiting van zes maanden (vanaf oktober 1942). Hoewel hij het pakhuis niet meer mag gebruiken, blijft hij contractueel verantwoordelijk voor de huur. De gemeente behoudt zich het recht voor het pakhuis tijdelijk aan anderen te verhuren om de kosten te drukken, maar Van Saane heeft een betalingsachterstand opgelopen voor de maanden november en december 1942 (totaal 133,34 gulden). Het document is typerend voor de bureaucratische afhandeling van economische sancties tijdens de oorlogsjaren. ---

Ambtelijk schrijven/concept betreffende een huurkwestie en schuldvordering.

Het document is een concept of een intern verslag betreffende de huursituatie van een pakhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurder, grossier P. van Saane, is door de 'Inspectie van de Prijsbeheersching' gestraft met een bedrijfssluiting van een half jaar. Dit heeft gevolgen voor zijn gebruik van het gemeentelijk pakhuis. Opvallend zijn de vele correcties in de tekst (doorhalingen en toevoegingen boven de regel), wat duidt op een zorgvuldige administratieve formulering van de juridische status van de huurder. Er wordt een regeling getroffen waarbij het pakhuis tijdens de uitsluitingsperiode door de gemeente aan anderen kan worden onderverhuurd voor opslag, waarbij de inkomsten daarvan de oorspronkelijke huurder (Van Saane) toekomen. De verticale aantekening in de marge suggereert echter dat de huurder, ondanks de ontzegging van het gebruik, verplicht blijft de huur te betalen zolang er geen andere uitspraak ligt.

Dienstrapport (Rapport)

* **Kern van de zaak:** Controleur Schiermeier rapporteert dat hij J.F. (Hannes) Sas op heterdaad heeft betrapt bij het stelen van twee bloemkolen uit de voorraad van grossier P. van Saane. De diefstal vond plaats rond 05:00 uur 's ochtends in het Halgebouw van de Centrale Markt. * **Context van de observatie:** De controleur hield een bewuste surveillance ("onderget had zich daar opgesteld om beter overzicht te hebben") naar aanleiding van eerdere meldingen van diefstal door grossiers. * **Daderinformatie:** De verdachte is een ervaren werknemer (reeds jaren in dienst) van de firma Ossedryver, gevestigd in hetzelfde marktgebouw. Zijn persoonlijke gegevens (geboortedatum, woonadres) zijn nauwkeurig genoteerd voor verdere vervolging. * **Status van de zaak:** De controleur heeft de verdachte direct geconfronteerd en de goederen laten terugleggen. Er is "rapport aangezegd", wat betekent dat er een officiële melding van is gemaakt. De handgeschreven notitie "Proces Verbaal!" bovenaan duidt erop dat de zaak is overgedragen voor strafrechtelijke vervolging.

Ambtelijke correspondentie / Bericht van schuldvordering.

* **Kern van de zaak:** Grossier P. van Saane heeft een huurschuld bij de gemeente Amsterdam. Hij mocht zijn gehuurde pakhuis op de Centrale Markt niet meer gebruiken omdat zijn bedrijf voor zes maanden gesloten werd als strafmaatregel. * **Juridische context:** De straf werd opgelegd door de 'Inspectie voor de Prijsbeheersching'. Dit orgaan hield tijdens de bezettingsjaren streng toezicht op de distributie en prijsvorming om zwarte handel tegen te gaan. * **Financiële constructie:** Ondanks dat de huurder het pand niet mocht betreden, bleef de betalingsverplichting van $f$ 800,- per jaar van kracht. De gemeente (onder leiding van de burgemeester) hanteerde het beleid dat dergelijke panden tijdelijk aan derden verhuurd mochten worden om de schuld van de oorspronkelijke huurder te verlichten. * **Status van de vordering:** Van Saane had op het moment van schrijven een achterstand van twee maanden ($f$ 133,34). De rode aantekening "regeling ass zaken" wijst erop dat het dossier is overgedragen aan de afdeling Assurantiezaken voor incasso of verdere juridische afhandeling.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [<s>Het</s>] [<s>voor</s>] [<s>heb</s>] [<s>mij</s>] was door mij bekend dat C. Zwan enkele keer- per jaar partijtjes zoetwatervisch opkocht. [<s>worden</s>] [<s>Daarbij op de verdeellijst</s>] [<s>voorkomt had ik</s>] [<s>het gewaarschuwd</s>] [<s>dat hij</s>] [<s>als hem</s>] [<s>zo</s>] hij, ingeval hij [<s>voor zijn eigen</s>] [<s>winkel</s>] zoetwatervisch zou koopen en deze o...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE denk u er dus om S. v. p.