J. Dootjes
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Brief (handgeschreven).
* **Inhoud:** De schrijfster, een weduwe, verzoekt om toestemming zodat haar zwager, Willem Dootjes, haar mag assisteren bij haar marktkraam in de Dapperstraat op zaterdagen. * **Schrijfstijl:** De brief is geschreven in een formele, beleefde stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met officiële instanties in die tijd ("WelEdele Heer", "Beleefd verzoek ik u"). * **Taalkundige details:** Er is een kleine verschrijving zichtbaar ("mag mag"). De spelling "Zaturdag" met een 'u' was destijds een gangbare variant. * **Fysieke staat:** De brief is geschreven op gelinieerd papier. De inkt is goed bewaard gebleven. Er staat een aantekening in de rechterbovenhoek die mogelijk een administratieve afkorting of paraaf is.
Voorbedrukt administratief formulier (kaart) van het marktwezen.
Dit document is een formele opzegging van een assistentievergunning op een Amsterdamse markt. De ondertekenaar, mevrouw J. Dootjes-Wassenaar, geeft aan dat zij niet langer gebruik wenst te maken van de assistentie of vervanging door J. Zeilstra op haar standplaats aan de Dapperstraat nummer 142. Het gebruik van het woord "ondergeteekende" en de spelling "wenscht" is typerend voor de administratieve taal van voor de spellinghervorming van 1947. Het document is officieel bekrachtigd door een paraaf van de dienstdoende marktambtenaar.
Ingevuld ambtelijk formulier voor marktzaken.
Het document is een officiële kennisgeving van een marktkoopvrouw, J. Dootjes-Wassenaar, gericht aan het Amsterdamse marktbestuur. Zij geeft hiermee aan dat zij niet langer gebruik wenst te maken van de vergunde assistentie of vervanging door A. Zeilstra. De tekst is deels voorgedrukt en deels met de hand ingevuld in een sierlijk cursief handschrift. De locatie van de standplaats wordt specifiek genoemd als Dapperstraat nummer 142. Linksonder staat de paraaf van de controlerend marktambtenaar (J.A.) als bewijs van ontvangst en verwerking.
Doorslag van een officiële brief/beschikking.
* **Inhoud:** Het document is een officiële goedkeuring voor een wijziging in de assistentie op een marktplaats. De geadresseerde, een weduwe, krijgt toestemming om op zaterdagen op de Dappermarkt te worden bijgestaan door J.Chr.W. Dootjes in plaats van J. Zeilstra. * **Juridische nuance:** Er wordt expliciet vermeld "bijstaan - niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghoudster zelf aanwezig moet blijven; de nieuwe persoon is slechts een hulp en mag haar niet volledig vervangen als standwerker/exploitant. De toestemming is "tot wederopzegging", wat inhoudt dat de gemeente dit recht op elk moment kan intrekken. * **Persoonsgegevens:** De nieuwe assistent, J.Chr.W. Dootjes, is geboren op 11 november 1888. Gezien de achternaam is dit zeer waarschijnlijk een familielid (wellicht een zoon of zwager) van de geadresseerde. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven notitie "Verzonden 21/8" diende als interne controle dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is uitgegaan. De code "HG." en het dossiernummer linksboven hielpen bij de archivering.
Officiële correspondentie/vergunningsbrief.
* **Inhoud:** Het document is een officiële goedkeuring voor een wijziging in de personele bezetting van een marktkraam. Mevrouw Dootjes-Wassenaar, een weduwe die een standplaats op de Dappermarkt beheert, krijgt toestemming om op zaterdagen een nieuwe assistent aan te stellen. * **Cruciale bepaling:** Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen "bijstaan" en "vervangen". Dit wijst op strenge marktreglementen uit die tijd: de vergunninghouder (de weduwe) moest waarschijnlijk zelf aanwezig blijven, terwijl de assistent (J.Chr.W. Dootjes) slechts mocht helpen. * **Personen:** * **Mw. de Wed. J. Dootjes-Wassenaar:** De vergunninghoudster. Het was in deze periode gebruikelijk dat weduwen de handel van hun overleden echtgenoot voortzetten om in hun levensonderhoud te voorzien. * **J.Zeilstra:** De vertrekkende assistent. * **J.Chr.W. Dootjes (geb. 1888):** De nieuwe assistent. Gezien de achternaam betreft dit zeer waarschijnlijk een familielid (mogelijk een zoon of zwager). * **Locatie:** De Commelinstraat en de Dapperstraat liggen beide in de Dapperbuurt in Amsterdam-Oost, wat duidt op een sterke lokale verankering van de marktkooplieden.
Document
* **Inhoud**: Het betreft een formele toestemming van de gemeente aan een marktkoopvrouw (een weduwe) om zich te laten bijstaan door een specifiek persoon (J.Chr.W. Dootjes). * **Handgeschreven toevoegingen**: Er zijn twee belangrijke handgeschreven kanttekeningen geplaatst die de reikwijdte van de brief aanpassen: 1. "*des maandags*": De hulp is enkel toegestaan op de maandagmarkt. 2. "*in plaats van door J. Ridder,*": Dit duidt op een mutatie in het personeelsbestand; de nieuwe helper vervangt een eerdere assistent. * **Terminologie**: De term "niet vervangen" is cruciaal in de toenmalige marktwetgeving. Het betekende dat de assistent aanwezig mocht zijn om te helpen, maar dat de vergunninghoudster zelf ook op de kraam aanwezig moest blijven. De assistent mocht haar niet volledig aflossen. * **Spelling**: Opvallend is het gebruik van de 'y' in "hierby" en "bystaan", een schrijfwijze die in ambtelijke stukken uit die periode nog regelmatig voorkwam naast de modernere 'ij'.
Officiële brief/beschikking.
Deze brief is een officiële toestemming van de Dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam aan mevrouw de weduwe J. Dootjes-Wassenaar. Het document bevestigt dat zij hulp mag krijgen op haar marktplaats aan de Dapperstraat. Belangrijke details uit de analyse: * **Vergunninghouder:** De ontvanger is een weduwe, wat in die tijd vaker voorkwam bij marktkramers (voortzetting van de nering van de overleden echtgenoot). * **Locatie:** De Dapperstraatmarkt, een van de bekendste dagmarkten van Amsterdam. * **Assistentie:** De toestemming betreft "bijstaan" en uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder zelf aanwezig moet blijven. De persoon die gaat bijstaan is J.Chr.W. Dootjes (waarschijnlijk een zoon of ander familielid). * **Wijzigingen:** Er zijn handgeschreven correcties aangebracht die de specifieke kraamnummers (75 / 7) preciseren en aangeven dat deze persoon in de plaats komt van een zekere J. Reilman.
Ambtsbericht/Rapport van het Marktwezen.
Het document is een officiële rapportage over het overtreden van de markttijden in de Dapperstraat te Amsterdam. De kern van de klacht is dat een groep kooplieden op zaterdag 23 november 1940 hun kramen niet op de reglementaire tijd van 17:30 uur (17 1/2 uur) hadden ontruimd. De rapporteur, Schlutugt, adviseert expliciet om de genoemde personen te straffen. De lijst is onderverdeeld in vijftien "vaste plaatshouders" (kooplieden met een vaste staanplaats, aangeduid met hun standplaatsnummer) en twee "losse kooplieden" (zonder vaste plek, geïdentificeerd aan de hand van hun woonadres). Bij één koopman, J. Visser, staat de aantekening "Avondvergunning", wat suggereert dat hij mogelijk een ontheffing had of juist ondanks die vergunning de regels nog overtrad. Het handschrift is een typisch midden-20e-eeuws Nederlands kantoorhandschrift, goed leesbaar en zakelijk van toon. De rode onderstrepingen en de administratieve nummers bovenin duiden op een actieve dossierbehandeling door de gemeentelijke instantie.
Ambtelijke brief (doorslag/minuut).
* **De overtreding:** De visverkoopster, Weduwe J. Dootjes, heeft gerookte aal die haar was toegewezen op de visafslag niet volledig verkocht op haar officiële standplaats aan de Dapperstraat. Dit impliceert dat de vis buiten het officiële distributiesysteem om (waarschijnlijk op de zwarte markt) is verhandeld. * **Juridische basis:** De schorsing is gebaseerd op het *Visscherijbesluit 1941*, een maatregel ingesteld tijdens de Duitse bezetting om de visvoorraad en -distributie strikt te controleren. * **Strafmaat:** De waarnemend directeur heeft de verkoopster al voorlopig geschorst ("dezerzijds"). Hij adviseert de wethouder nu om de Burgemeester te laten overgaan tot een uitsluiting voor onbepaalde tijd. * **Status van het document:** Het betreft een doorslag van de verzonden brief, herkenbaar aan de handgeschreven notitie "Verzonden 24/11" en de typische layout van een archiefstuk.
Getypte brief (doorslag/archiefkopie).
* **Inhoud:** De brief betreft een formele, ambtelijke afwijzing. De geadresseerde, een weduwe, heeft een verzoek ingediend om opnieuw haar beroep op de markt te mogen uitoefenen. De burgemeester wijst dit verzoek zonder opgaaf van redenen af met de standaardformulering "niet voor inwilliging vatbaar acht". * **Toon en taal:** De toon is uiterst kort, zakelijk en autoritair. Er wordt geen enkele empathie getoond naar de verzoekster, wat typerend is voor de bestuurlijke stijl van die periode. * **Administratieve sporen:** De diverse stempels en handgeschreven nummers duiden op de route die het document door de gemeentelijke bureaucratie heeft afgelegd, specifiek via de afdeling Marktwezen ("Marktw."). De afkorting "VM" onder de tekst staat waarschijnlijk voor de ambtenaar die de brief heeft opgesteld.
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.
Doorslag of archiefkopie van een officiële brief.
* **Vorm en Stijl:** De brief is kort, formeel en zakelijk. Het betreft een standaard afwijzing van een verzoek. Het ontbreken van een handtekening en de aanwezigheid van het stempel/de aantekening "Verzonden" duidt erop dat dit een kopie is voor het eigen archief van de verzendende instantie. * **Inhoud:** De brief refereert aan een schrijven van de ontvanger van 13 augustus 1943. De aard van het verzoek wordt niet expliciet genoemd, enkel dat het verzoek is afgewezen. * **Administratieve details:** De codes "46a/201/25a M." en "G/SV" zijn interne archief- of dossierkenmerken. De toevoeging "wijk 18" bij het adres in Amsterdam was destijds gebruikelijk voor de post- en administratieve verwerking door de gemeente.
Handgeschreven lijst op gelinieerd papier.
* **Titel:** De tekst bovenaan, "Niet geladen door kleinhandel", wijst erop dat deze specifieke posten niet via de reguliere detailhandel of een specifieke partij genaamd 'Kleinhandel' zijn verwerkt of verzonden. * **Kolom links:** De getallen (7/15, 22, 32, 33, 80, 89) fungeren waarschijnlijk als referentienummers naar een grootboek, factuurnummers of paginanummers in een ander register. * **Namen:** De lijst bevat diverse namen, waaronder twee weduwen ("Wed."), wat destijds een gebruikelijke manier was om een bedrijf van een overleden echtgenoot aan te duiden dat door de weduwe werd voortgezet. De namen Bockelman komen tweemaal voor, wat duidt op familieleden of verschillende takken van een bedrijf. * **Hoeveelheden:** De rechterkolom geeft aantallen aan in "st." (stuks). De herhalingstekens (") onder de eerste vermelding geven aan dat de eenheid "st." voor de gehele lijst geldt. De ronde getallen (1400 tot 3000) suggereren groothandel of bulkgoederen (zoals sigaren, stenen of textiel).
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE J.J. Koentjes. Bloemstraat 62 alhier. R A P P O R T -----------------
# TRANSCRIPTIE (Bovenaan links) J. v. Druijne S. Engelsman J. Goudketting G. Hanou W.F. Hoekstra
# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...
# TRANSCRIPTIE M Duinhoven of C. Aertsen Doelstr 53 J v Galenstr 141 bij C Markt
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk