J.L. Jansen
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
J.L. Jansen was een vischventer en later fruitkoopman actief op de Lindengracht en de Vischmarkt. In 1939 huurde hij een standplaats op de Vischmarkt en werd hij toegestaan om over te stappen van vis naar binnenlands fruit op de Lindengracht. In 1943 werd zijn verzoek om een standplaats op het Waterlooplein afgewezen. Hij woonde in 1943 aan de Lijnbaansgracht 32B. Zijn weduwe, Maria Elisabeth Bakker, is in 1943 vermeld.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Een getypte officiële verklaring (intentieverklaring).
Dit document is een formele bereidheidsverklaring van een burger (J.L. Jansen) om een standplaats te huren van de gemeente Amsterdam. Er worden twee specifieke opties genoemd: een plek van 20 m² op de Vischmarkt voor 150 gulden per jaar, of een plek van 30 m² aan de De Ruyterkade voor 200 gulden per jaar. De tekst is juridisch-administratief van aard. De aanvrager verbindt zich aan de huur onder voorbehoud van goedkeuring door de Gemeenteraad. Opvallend is de verzochte betalingsregeling: de jaarlijkse belasting (huur/staangeld) zou bij voorkeur in twaalf maandelijkse termijnen betaald worden. Tevens bevat het document een boetebeding of een 'take-or-pay' clausule: de huurder is het volledige jaarbedrag verschuldigd, ongeacht of de plek daadwerkelijk het hele jaar door gebruikt wordt.
Officiële kennisgeving / brief (doorslag van een verzonden exemplaar).
Dit document is een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman in Amsterdam, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De toon is strikt formeel en juridisch onderbouwd. De kern van de brief is de ontzegging van de toegang tot de Amsterdamse markten voor een periode van twee weken (een 'schorsing'). Opvallende elementen: * **Wangedrag:** De specifieke aard van het wangedrag wordt niet genoemd, maar op basis van het genoemde artikel 39 lid 1 van het toenmalige marktreglement betrof dit meestal verstoring van de orde, belediging van ambtenaren of onbehoorlijk gedrag tegenover het publiek. * **Administratieve sporen:** De aantekening "Verzonden" met paraaf en de naam "M. de Leer" bovenin duiden erop dat dit een archiefkopie is die diende als bewijs van verzending. * **Geografie:** De genoemde "Wijk 16" was de administratieve aanduiding voor de Jordaan, waar de Lindengrachtmarkt nog steeds een bekende zaterdagmarkt is.
Archiefkaart/registratiekaart van de Dienst der Marktwezen.
Het document is een administratieve notitie betreffende een Amsterdamse marktkoopman, J.L. Jansen. De belangrijkste punten uit de analyse zijn: * **Beroepswijziging:** Jansen was oorspronkelijk een "vischventer" (visverkoper) met een vaste standplaats op de Lindengracht. Hij stapt echter over op de verkoop van fruit ("binnenlandsch fruit"). * **Controle en Handhaving:** Er is sprake van actieve controle door de marktmeesters of inspecteurs. De notitie rechtsonder (ondertekend door H. Wolff) draagt iemand op om te rapporteren of Jansen zich wel aan de regels houdt. Er is een vermoeden of specifieke aandacht voor het feit of hij "buitenlandsch fruit" verkoopt terwijl hij blijkbaar alleen toestemming heeft voor binnenlands fruit. * **Administratieve route:** De kaart is gezien door een hogere ambtenaar of controleur (d'Arnaud) op 17 oktober 1939. De naam d'Arnaud is een bekende naam in de annalen van de Amsterdamse marktinspectie uit die tijd.
Document
Dit document is een formele ingebrekestelling van de Dienst Marktwezen aan een marktkoopman. De heer J.L. Jansen heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de Lindengrachtmarkt. De toon van de brief is dwingend en bureaucratisch. De brief bevat een ultimatum: betaling moet uiterlijk 10 december 1939 binnen zijn. Gebeurt dit niet, dan wordt de standplaatsvergunning per direct ingetrokken op basis van artikel 11 van het Reglement op de Markten. Opvallend is de expliciete vermelding van sociale omstandigheden (het genieten van 'steun' of ziekenhuisopname) als geldige reden voor uitstel, mits dit onmiddellijk gemeld wordt. Dit getuigt van een gereguleerde maar enigszins empathische bureauctratie tijdens de crisisjaren.
Document
Dit document is een administratief overzicht, waarschijnlijk van een vereniging, vakbond of kerkelijke instantie. De personen zijn gegroepeerd per "Serie" (mogelijk wijken of afdelingen). De aanwezigheid van kolommen voor de boekjaren 41/42 en 42/43 suggereert dat het gaat om het bijhouden van contributiebetalingen of presentielijsten. Opvallend is de grote spreiding van leeftijden (geboortejaren van 1875 tot 1918) en de specifieke herkomst van veel namen uit de vissersdorpen rond het IJsselmeer (o.a. Klouwer uit Volendam, Kes en Zeeman uit Marken, Moenis uit Monnickendam). Dit kan duiden op een organisatie die sterk geworteld was in deze gemeenschappen, zoals een coöperatie of een watersportvereniging.
Inlichtingenkaart uit het Bevolkingsregister (Model 49).
* **Persoonsgegevens:** De kaart betreft Maria Elisabeth Bakker, geboren op 24 september 1876 in Amsterdam. Zij wordt vermeld als de weduwe van J.L. Jansen. * **Adres:** Haar laatst bekende adres op deze kaart is de Lijnbaansgracht 32 b II (tweede verdieping) in Amsterdam. * **Administratieve opmerkingen:** * **"alsnog opgevoerd":** Dit wijst erop dat de persoon aanvankelijk niet in de gevraagde administratie (bijv. een specifieke lijst of register) voorkwam en na onderzoek alsnog is toegevoegd. * **"Spoed" en "N.P.":** De aanvraag had een hoge prioriteit. De afkorting "N.P." kan staan voor 'Nader Persoonsonderzoek' of duiden op een specifieke opsporingsafdeling. * **Tijdlijn:** Er zitten vier dagen tussen de aanvraag (26 nov) en het verstrekken van de informatie (30 nov), wat voor die tijd en gezien de oorlogsomstandigheden relatief snel is.
Getypte ambtelijke brief (doorslag).
* **Inhoud:** De brief is een korte, formele afwijzing. De directeur deelt de heer Jansen mede dat zijn verzoek van twee maanden eerder (16 november 1943) niet kan worden gehonoreerd. Waar het verzoek precies over gaat, wordt in deze brief niet gespecificeerd. * **Stijl:** De toon is strikt bureaucratisch en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd. Er wordt geen reden voor de afwijzing gegeven. * **Administratieve sporen:** Bovenaan staat het archiefkenmerk `46b/258/9'43M`. De handgeschreven toevoeging `Verzonden 18/1` met de initialen `SV` bevestigt dat de brief op de dag van datering daadwerkelijk is uitgegaan. De dubbele streep onder de adresgegevens diende als visuele scheiding op het typevel.
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Archieflijst-vermeldingen
Kasboekpagina of grootboekblad met een overzicht van namen, metingen en bedragen.
| 28 | J. L. Jansen | 8 | [leeg] | 150.- | 0.30 |
Administratieve lijst - Westerstraat
| " | J. L. Jansen | " |
Administratieve lijst - Lindengracht
| 16 | 258 | J.L. Jansen | 28-4-15 | Buiten Oranjestr. 14 II | x | |
Getypte namenlijst op doorslagpapier (paginanummer -4-).
| 16 | 258 | J.L.Jansen | 28-4-15 | Buiten Oranjestr.14 II | x | |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| J.L. Jansen ✓ | 20 | 20 |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan] J. L. Jansen. Nº 20/124/1 **M. 1939** [stempel] [Adres] Slaperdijkstraat 9 huis [Tekst midden] vischventer. Vischkaart № [doorgehaald] vaste standplaats Lindengracht. Gaat een marktplaats innemen met binnenlandsch fruit. (Lindengracht). doorgeven aan W. de Heer J v P. [Linksonder, schuin geschreven] Gezien 17-10-39 d’Arnaud [Rechts...
# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....
# TRANSCRIPTIE Inlichtingen uit het Bevolkingsregister [Handgeschreven, linksboven:] Johan Leonard Jansen Geb. 11-1-'73 Lijnbaansgracht 32 b II [Handgeschreven, rechtsboven:] Overleden 27-11-'40 Bedoelde [Onderaan, links:] Gevraagd den 20 [gecorrigeerd van 19] Nov. 1943, door [Handtekening/naam, onleesbaar, mogelijk Lottumiz] Marktwezen Asd Spoed s.v.p. [Onderaan, rechts:] Gegeven den 24 NOV. ...
# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan
# TRANSCRIPTIE [Linksboven] Wed. van J.L. Jansen Geb. ....... Lijnbaansgracht 32 b II [Midden boven, stempel] ARCHIEFWEZEN * AMSTERDAM * [Centraal gedrukte tekst] Inlichtingen uit het Bevolkingsregister [Rechtsboven] 636 Maria Elisabeth Bakker 24-9-76 A'dam alsnog opgevoerd [Midden links] Spoed. N.P. [Linksonder] Gevraagd den 26 Nov. 1943, door [Handtekening: S Potter?] Model 49. 4-3-'41-250.0...