W.C. Schep

Document

* **Vorm:** Het betreft een officiële, voorgedrukte brief (Model No. 8) van de gemeente Amsterdam, met getypte invulling en een handgeschreven correctie. * **Inhoud:** De brief is een laatste waarschuwing aan een marktkoopman die al drie weken zijn staanplaatsgeld niet heeft betaald. Er wordt gedreigd met het intrekken van de vaste staanplaats op de markt aan de Westerstraat per 8 mei 1939. * **Taalgebruik:** Formeel, ambtelijk Nederlands uit het interbellum. Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als 'hierby', 'wys', 'blyft', 'onherroepelyk', 'onmiddellyk' en 'myn', wat in die periode vaker voorkwam in administratieve teksten. * **Correcties:** Er is een handgeschreven wijziging aangebracht: het getypte "vóór" is doorgestreept en vervangen door "op" 1 Mei. Dit verscherpt de deadline voor de betaling. * **Sociale bepaling:** De tekst bevat een clausule die rekening houdt met verzachtende omstandigheden zoals werkloosheidssteun ("steun geniet") of ziekte, wat inzicht geeft in de sociale zekerheid en de precaire positie van marktkooplieden in die tijd. ---

Handgeschreven brief (verzoek/kennisgeving).

* **Taalgebruik:** De brief is geschreven in een eenvoudige stijl met diverse taalfouten die typerend zijn voor een persoon met beperkt formeel onderwijs in die tijd (bijv. "heeft" in plaats van "heb" of "hebt", "plaakts" voor "plaats", "nou" voor "nu", "zou" voor "zo" en "subiattie" voor "situatie"). De toon is eerbiedig ("WelEd Heer", "U"). * **Inhoud:** De afzender, W.C. Schep, zit in financiële moeilijkheden en ontvangt "steun" (werklozensteun). Vanwege een openstaande "marktschuld" is hij bang zijn "plaakts" (waarschijnlijk een vaste standplaats op de markt) te verliezen. Hij probeerde een klein bedrag (f 1.05) te betalen aan een zekere meneer de Wolf, die dit weigerde vanwege een eerdere afspraak die Schep met De Haar had gemaakt. Schep vraagt om uitstel en begrip voor zijn precaire situatie, met de belofte alles te betalen zodra hij weer aan het werk kan. * **Handschrift:** Een vlot, enigszins onregelmatig cursief schrift, goed leesbaar.

Archiefkaart / dossierblad (Algemene Zaken Model No. 14).

Dit document is een administratieve aantekening betreffende de heer W.C. Schep, die blijkbaar marktkramen exploiteerde op de Westerstraat en de Lindengracht in Amsterdam. Hij had een achterstand in de betaling van het "marktgeld" (staangeld). * **26 april 1939:** Het dossier wordt doorgezonden. * **28 april 1939:** Schep wordt officieel gewaarschuwd dat hij zijn schulden voor beide markten uiterlijk op 29 april en 1 mei moet voldoen. * **6 mei 1939:** Er wordt een interne vraag gesteld ("Heeft Schep schuld voldaan?") met de instructie hem op te roepen als dit niet het geval is. * **8 mei 1939:** De zaak wordt als "Afgedaan" gemarkeerd. De reden hiervoor is dat Schep "weder in steun is opgenomen". Dit suggereert dat zijn financiële situatie dusdanig was dat hij opnieuw aanspraak maakte op maatschappelijke bijstand, wat mogelijk de inning van de schuld beïnvloedde of veranderde.

Officiële brief / oproep van een gemeentelijke dienst.

Het document is een formeel schrijven van de Dienst van het Marktwezen aan een marktkoopman in de Jordaan. De brief is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (zoals "schriftelyke" en "myn"). **Opvallende kenmerken:** * **Correcties:** De locatie "Westerstraat" is met een typemachine tussen de regels gevoegd, wat duidt op het gebruik van een standaardformulier voor verschillende markten. Ook de datum "11 Dec." in de tweede alinea is later (mogelijk met een andere machine of instelling) ingevoegd of gewijzigd. * **Handhaving:** De brief verwijst expliciet naar Artikel 11 van het Reglement op de Markten. Het niet bezetten van een standplaats was een grond voor intrekking van de vergunning, waarschijnlijk om te voorkomen dat schaarse marktplaatsen onbenut bleven. * **Locatie:** De afzender is gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14. Dit is het adres van de Centrale Markthallen, die in 1934 werden geopend en nog steeds een centrale rol spelen in de Amsterdamse voedseldistributie.

Handgeschreven ambtelijke notitie/memo op gelinieerd papier.

Dit document is een intern ambtelijk schrijven, waarschijnlijk van de Amsterdamse politie of een aanverwante sociale dienst, kort na het begin van de Duitse bezetting. De kern van de notitie is dat een persoon genaamd **W.C. Schep** "ernstig is onderhouden". Dit is ambtelijke taal voor een formeel waarschuwend gesprek of een berisping. De aanleiding lijkt te liggen in eerdere "klachten" over deze persoon. De schrijver van de memo (mogelijk De Haan) rapporteert aan de heer Wolff dat Schep beterschap heeft beloofd en contact met Wolff zal opnemen over de kwestie. Opmerkelijk is de vermelding "geen strafregister meer", wat suggereert dat er een controle is uitgevoerd op het verleden van de betrokkene, of dat een eerdere registratie is verlopen. De diverse data en parafen (P-nummers) wijzen op een dossierloop waarbij het document door verschillende handen is gegaan ter afhandeling en controle.

Dienstkaart / Officiële oproeping van de Marktdienst.

Dit document is een administratief bewijsstuk van de Amsterdamse Marktdienst uit het eerste jaar van de Tweede Wereldoorlog. De heer W.C. Schep, een marktkoopman uit de Jordaan, is officieel opgeroepen om te verschijnen wegens het "niet geregeld bezetten" van zijn vaste standplaats (nummer 306) op de Westerstraat-markt. Uit de aantekening "waarsch. 20/7 '40" valt op te maken dat hij in juli van dat jaar al een eerdere waarschuwing had ontvangen. De regels voor het behouden van een marktvergunning waren strikt: wie zijn plek niet consequent innam, liep het risico de vergunning te verliezen. De inspecteur, vermoedelijk H. de Wolff, noteert op 11 september dat de koopman heeft toegezegd zijn plek voortaan weer geregeld in te nemen. De blauwe stempel van 26 september en de afkorting "opb" (waarschijnlijk "opgeborgen") geven aan dat de zaak na deze afspraak administratief is afgehandeld en het dossier is gearchiveerd.

Ambbtelijk rapport / Proces-verbaal van het Marktwezen.

Het document is een verslag van een markttoezichthouder over een conflict met een standplaatshouder genaamd W.C. Schep. De kern van het conflict is een achterstand in de betaling van het marktgeld (4 weken volgens de ambtenaar, 2 weken volgens Schep). Wanneer de ambtenaar Schep adviseert om de schuld bij het hoofdkantoor te verifiëren, escaleert de situatie. Schep maakt gebruik van grove taal ("misgasser", "van mijn portie doodvallen", "schijt aan je"). Vanwege dit "onbehoorlijk optreden" en de chronische betalingsproblemen, adviseert de rapporteur om Schep de toegang tot de markt op de eerstvolgende zaterdag (21 juni 1941) te ontzeggen.

Brief (doorslag of kopie van een officiële kennisgeving)

Dit document is een officiële disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman of bezoeker genaamd W.C. Schep. De reden voor de straf is "onbehoorlijk gedrag" op de markt aan de Lindengracht op zaterdag 14 juni 1941. De straf is gebaseerd op een specifiek artikel uit het "Reglement op de Markten" (artikel 39 lid 1) en houdt in dat de betrokkene voor één dag het recht verliest om op de Amsterdamse markten een staanplaats in te nemen. De uitvoering van de straf staat gepland voor de eerstvolgende zaterdag, 21 juni 1941.

Officiële brief / disciplinaire aanzegging.

* **Inhoud:** De directeur van het Amsterdamse Marktwezen legt een sanctie op aan de heer W.C. Schep vanwege "onbehoorlijk gedrag" op de markt aan de Lindengracht op zaterdag 14 juni 1941. * **Strafmaat:** De ontvanger krijgt een marktverbod voor de duur van één dag, specifiek voor de eerstvolgende zaterdag (21 juni 1941). Dit gold voor alle markten in de stad ("hier ter stede"). * **Juridische grondslag:** De handgeschreven notitie verwijst naar artikel 39, lid 1 van het Reglement op de Markten, wat de directeur de bevoegdheid gaf om marktkooplieden of bezoekers te sanctioneren bij wangedrag. * **Toon:** De brief is kort, zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode.

Registratiekaart/oproepkaart (vermoedelijk voor de Dienst der Markten in Amsterdam).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer W.C. Schep, geboren op 31 oktober 1911. Hij woonde ten tijde van deze kaart in de Derde Egelantiersdwarsstraat 10-hoog in de Amsterdamse Jordaan. * **Marktactiviteit:** De kaart heeft betrekking op de markt op de Lindengracht. Gezien de context van 1941 gaat het waarschijnlijk om een marktvergunning of een verplichting tot arbeid/aanwezigheid op de markt. * **Procedure:** * De betrokkene werd opgeroepen voor 12 januari 1941. * Er wordt verwezen naar "Artikel 11 b/c", wat waarschijnlijk duidt op een specifieke bepaling uit de toenmalige Marktverordening. * In de aantekeningen staat dat de betrokkene "geen gevolg" heeft gegeven aan de oproeping (hij is niet komen opdagen). * Op 9 mei 1941 is er blijkbaar contact geweest of is de status gecontroleerd. * **Conclusie:** Op 14 mei 1941 adviseert een ambtenaar (mogelijk genaamd 'de Haan') om de zaak of de vergunning "in te trekken". De directeur is hiermee akkoord gegaan.

Getypte doorslagen van officiële kennisgevingen (afschriften).

Het document bevat drie verschillende correspondenties van de Amsterdamse marktautoriteiten. De teksten zijn gestandaardiseerd en verwijzen expliciet naar **artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten**. Er worden twee typen overtredingen genoemd: 1. **Ruimteoverschrijding:** Vier kooplieden op de Albert Cuypmarkt worden gestraft omdat zij meer ruimte innamen dan vergund (straf: 1 dag schorsing). 2. **Vervuiling:** Eén koopman op de Lindengrachtmarkt wordt gestraft voor het vervuild achterlaten van zijn staanplaats (straf: 2 dagen schorsing). De afkorting "HG" rechtsboven bij de eerste twee brieven is waarschijnlijk een administratieve paraaf of een aanduiding van de betreffende afdeling binnen de gemeentelijke marktorganisatie. Opvallend is de efficiënte administratie: voor de Albert Cuypstraat-overtredingen op 23 oktober wordt de straf al op 24 en 25 oktober schriftelijk medegedeeld, met uitvoering op 28 oktober.

Ambtsverslag / Rapport betreffende wangedrag.

Dit rapport beschrijft een incident op de Amsterdamse Centrale Markt waarbij een koopman, W.C. Schep, de toegang werd ontzegd voor zijn handkar. Dit leidde tot een verbale uitbarsting tegen de dienstdoende controleur. Opvallend is het taalgebruik in de beledigingen: * **"In de steun lopen":** Een verwijzing naar de werkloosheidsuitkering, wat in de crisistijd en tijdens de bezetting een zware belediging was die duidde op sociaal-economisch verval. * **"Pets ponem":** Een typisch Amsterdams-Jiddische uitdrukking. 'Ponem' betekent gezicht en 'pets' duidt op een klap of iets lelijks; een gezicht dat een klap verdient of een zeer onaangenaam voorkomen heeft. Het rapport leidde direct tot een sanctie: de toegangskaart van Schep werd ingenomen en hij werd voor drie dagen (van 25 t/m 28 september) uitgesloten van de markt.

Zakelijke brief / Kennisgeving van schorsing.

* **Inhoud:** Het document is een officiële mededeling van een disciplinaire maatregel. De heer W.C. Schep wordt voor een periode van drie dagen (van 25 tot en met 28 september 1943) de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam ontzegd. * **Aanleiding:** De reden voor deze schorsing is "onbehoorlijk gedrag" tegenover een controleur van de markt op zondag 5 september 1943. * **Stijl en Toon:** De toon is strikt zakelijk, formeel en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. * **Correcties:** Er is een opvallende typefout in de tekst: "hegt" is handmatig verbeterd naar "hebt". Bovenaan het document is met potlood of lichte inkt het woord "extra" geschreven, wat mogelijk duidt op een speciale administratieve categorie of spoed. De stempel of getypte letters "SU" rechtsboven zijn waarschijnlijk een intern archiefkenmerk.

Getypte brief (doorslag).

De brief betreft een officiële disciplinaire maatregel tegen de heer W.C. Schep. De directeur van de betreffende dienst (gezien de inhoud is dit de directie van de Centrale Markt in Amsterdam) legt een schorsing op van drie dagen. De reden voor deze straf is "onbehoorlijk gedrag" jegens een controleur op zondag 5 september 1943. De brief is kort en zakelijk van toon. Het gebruik van archiefcodes en een duidelijke adressering wijst op een strakke administratieve afhandeling van incidenten op de markt. De schorsing is vastgesteld op specifieke data: van zaterdag 25 september tot en met dinsdag 28 september 1943.

Antw. op No.489 P.W. dd. 7 Juli 1939. Den Heer Wethouder P.W.

Werkman bij de Commissie

Grb.1015. H/e. 28 April 1942. den Heer Wethouder P.W.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] 160 [Centraal:] Den Heer A. Schaap. Kerkstr 22 A.dam (C)

# TRANSCRIPTIE Schipper Kleyn. molenstraat. Den Helder <u> </u>