B. Kok
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 45
B. Kok (geb. 1916) was marktkraamhouder op de Lindengracht in Amsterdam. In 1939 verstrekte hij verzoeken om financiële hulp en toeslag vanwege de ziekte van zijn echtgenote en zijn werkverschaffing. Hij kreeg toestemming om zijn standplaats (nr. 255) tijdelijk over te dragen aan zijn dochter Maartje. In 1940 moest hij zijn standplaats opnieuw afzeggen wegens een ongeval, waarbij zijn dochter M. Kok de vervanging moest verzorgen.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief / verzoekschrift.
Het document is een schrijnend verzoekschrift van een inwoner uit Volendam aan een ambtelijke instantie, vermoedelijk in Amsterdam (gezien de referentie naar de Lindegracht). De schrijver, B. Kok, verkeert in een precaire sociaaleconomische positie. Zijn echtgenote is ziek ("gal blaar lijder") en hijzelf is werkzaam in de "werkverschaffing", een tewerkstellingsproject voor werklozen. De kern van het verzoek is een vergunningskwestie: Kok vraagt of zijn dochter zijn vaste staanplaats op de markt aan de Lindegracht mag overnemen zolang zijn eigen zakelijke en financiële situatie (de aanvraag voor een bedrijfstoeslag) nog niet is afgehandeld. Het taalgebruik is eenvoudig en bevat diverse spellings- en grammaticale fouten (zoals "gal blaar lijder", "verguning", "onder geteekende"), wat wijst op een schrijver uit de arbeidersklasse.
Ambtelijke notitie/advies betreffende marktplaatsvergunning.
Het document is een intern ambtelijk advies over een verzoek van een marktkoopman genaamd B. Kok. Deze Kok heeft een vaste staanplaats (nummer 255) op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. Hij heeft verzocht om zich voor een bepaalde periode te laten vervangen door zijn dochter. De adviseur, Dellaan, concludeert dat er "mijns inziens" (m.i.) geen bezwaar is tegen dit verzoek. Hij stelt voor om de vervanging toe te staan voor een periode van drie maanden. Het document toont de strikte bureaucratische afhandeling van marktplaatsvergunningen in die tijd; zelfs een tijdelijke vervanging door een direct familielid vereiste een officieel verzoek en een ambtelijk advies.
Getypte brief (doorslag of archiefkopie).
Het betreft een formele ambtelijke beschikking waarin toestemming wordt verleend voor een tijdelijke vervanging op een marktstandplaats. De geadresseerde, de heer B. Kok uit Volendam, krijgt toestemming om zich gedurende maximaal drie maanden te laten vervangen door zijn dochter op de markt aan de Lindengracht. Opvallende details: * **Administratieve controle:** Uit de tekst blijkt dat de marktmeester of de betreffende gemeentelijke dienst (waarschijnlijk van Amsterdam, gezien de Lindengracht) een strikt beleid voerde wat betreft de persoonlijke exploitatie van marktplaatsen. Vervanging was niet vanzelfsprekend en vereiste een schriftelijk verzoek en officiële goedkeuring. * **Tijdelijkheid:** De termijn is strikt gesteld op "ten hoogste drie maanden". * **Status document:** Het ontbreken van een handtekening en de aanwezigheid van archiefnummers suggereren dat dit de kopie is die in het archief van de verzendende instantie is achtergebleven.
Officiële brief (doorslag of origineel op kantoorpapier).
* **Kernboodschap:** De brief is een officiële beschikking waarin de heer B. Kok toestemming krijgt om zich voor een periode van maximaal drie maanden op de markt te laten vervangen door zijn dochter. * **Aanleiding:** Een verzoekschrift (brief) van de heer Kok dat op 15 mei 1939 ("15 dezer") door de betreffende instantie was ontvangen. * **Locatie:** Het betreft een staanplaats op de markt aan de Lindengracht in Amsterdam. * **Administratieve proces:** De brief is gedateerd op 30 mei, maar de handgeschreven aantekening bovenin vermeldt "verzonden 31/5", wat duidt op de dag van postverzending. De codes linksboven zijn dossierkenmerken en initialen van de behandelend ambtenaren. * **Toon:** De toon is strikt formeel en bureaucratisch, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode.
Handgeschreven verzoekschrift (brief).
* **Inhoud:** De afzender, B. Kok, verzoekt de geadresseerde (waarschijnlijk een marktmeester of burgemeester) om verlenging van een tijdelijke regeling. Hij wil dat zijn dochter Maartje zijn plaats op de markt mag blijven innemen. * **Argumentatie:** Kok kan zelf niet op de markt staan omdat hij tewerkgesteld is in de 'werkverschaffing'. Zijn vrouw, die normaliter de honneurs zou kunnen waarnemen, is nog steeds ziek. * **Bewijs:** De brief vermeldt dat er een doktersverklaring ("briefje van de behandelde genees heer") als bijlage is toegevoegd om de ziekte van zijn vrouw aan te tonen. * **Stijl:** De brief is opgesteld in een zeer beleefde en onderdanige toon, kenmerkend voor de tijd, waarbij de afzender de formele aanspreekvorm "Wel Ed Gestreng Heer" gebruikt en afsluit met een hoop op een "goed gunstig" besluit.
Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen op officieel briefpapier (zonder voorgedrukt briefhoofd).
Deze brief is een formele administratieve mededeling. De kern van de boodschap is de verlening van toestemming aan de heer B. Kok uit Volendam om zijn standplaats op de Lindengrachtmarkt in Amsterdam tijdelijk over te dragen aan zijn dochter. * **Terminologie:** "d.d." staat voor *de dato* (gedateerd op), "jl." voor *jongstleden* (vorige maand, augustus) en "a.s." voor *aanstaande* (de komende november). * **Vorm:** De lay-out is typisch voor vooroorlogse zakelijke correspondentie, inclusief de gespatieerde en onderstreepte plaatsnaam ("V O L E N D A M") om op te vallen in de postsortering. * **Handgeschreven toevoegingen:** De term "extra" suggereert een afwijkende behandeling of prioriteit. De tekst rechtsboven lijkt een administratieve aantekening van een kantoorklerk of archivaris.
Dienstbrief / Vergunning.
* **Doel van het document:** Het document dient als een officiële bewijslast of vergunning voor de heer B. Kok. Het geeft hem het recht om gedurende een specifieke periode (8 van de 13 weken in het laatste kwartaal van 1939) deel te nemen aan werkverschaffingsprojecten indien hij werkloos is. * **Administratieve context:** De vermelding dat er "geregeld gebruik" van wordt gemaakt, suggereert dat dit een doorlopende situatie was voor de betrokkene. Het document is gericht aan "L.S." (*Lectori Salutem* - aan de lezer/degenen die dit aangaat), wat betekent dat Kok dit document waarschijnlijk bij zich moest dragen om zijn recht op werk aan te tonen bij opzichters of controleurs. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is zakelijk en formeel, typerend voor de Nederlandse bureaucratie van voor de Tweede Wereldoorlog (bijvoorbeeld de spelling "Telephoon").
Handgeschreven ambtelijke nota.
* **Inhoud:** De schrijver van deze nota geeft formeel aan geen bezwaar te hebben tegen een verzoek van een marktkoopman. * **Kernpersonen:** * **B. Kok:** De huidige houder van marktplaats (plh = plaatshebber) nummer 255. Hij vraagt om uitstel van zijn vertrek. * **M. Kok:** De dochter van B. Kok, die hem blijkbaar wil vervangen op de marktplaats. * **Terminologie:** * **"plh no 255":** Staat zeer waarschijnlijk voor "plaatshebber nummer 255", verwijzend naar een specifieke locatie op de markt. * **"geen bezwaar":** De standaard ambtelijke term om aan te geven dat een verzoek is goedgekeurd of dat er geen redenen zijn om het te weigeren. * **Context van het schrijven:** Het lijkt een interne correspondentie binnen een gemeentelijke dienst (Marktwezen). De aantekening linksboven ("29/11") suggereert dat het oorspronkelijke verzoek van B. Kok op 29 november 1939 is binnengekomen, waarop deze reactie op 8 december volgde.
Handgeschreven administratieve notitie op een voorgedrukte bijlage (bijblad).
Dit document is een ambtelijke notitie betreffende de marktvergunningen op de Lindengracht in Amsterdam, daterend uit het najaar van 1939. Het behandelt twee afzonderlijke verzoeken tot vervanging op de marktplaats: 1. **Hr. Wolff:** Heeft toestemming gekregen om zich tot 30 november 1939 te laten vervangen door zijn dochter. Dit advies is op 29-11-39 geparafeerd. 2. **B. Kok:** Er wordt geadviseerd dat hij zich tot eind december 1939 mag laten vervangen op zijn marktplaats. Hierbij wordt verwezen naar een brief van M.S. Edam en een rapport van de marktopziener ("marktopz"). Dit deel is geparafeerd op 12-12-39. De administratieve nummers (28/60/5 en 28/60/6) duiden op de dossierstructuur van de betreffende gemeentelijke afdeling (waarschijnlijk Algemene Zaken of Marktwezen).
Officiële correspondentie (doorslag/archiefkopie).
* **Kernboodschap:** De heer B. Kok uit Volendam krijgt officiële toestemming om zijn standplaats op de Lindengrachtmarkt in Amsterdam tijdelijk over te dragen aan zijn dochter, M. Kok. * **Looptijd:** De toestemming is zeer specifiek en kortdurend: vanaf de datum van verzending tot uiterlijk het einde van het kalenderjaar (31 december 1939). * **Bureaucratie:** Het document weerspiegelt de strikte regulering van Amsterdamse markten in die tijd. Standplaatsen waren strikt persoonlijk; voor vervanging, zelfs door een direct familielid, was formele schriftelijke toestemming van de directie nodig. * **Administratieve sporen:** De aantekening "2 ex." suggereert dat er meerdere kopieën van deze beslissing zijn gemaakt voor verschillende administratieve dossiers (bijv. markttoezicht en financiële administratie).
Document
* **Afzender:** De brief is geschreven door B. Kok uit Volendam. * **Ontvanger:** Geadresseerd aan "Mijn Heer", waarschijnlijk een lokale ambtenaar of instantie verantwoordelijk voor werkvergunningen of marktplaatsen. * **Kern van de zaak:** De schrijver vraagt om een vrijstelling van werkverplichtingen of toestemming dat zijn dochter zijn plaats mag innemen. * **Aanleiding:** Kok is op dinsdagochtend met de fiets gevallen op de gladde weg naar Purmerend. Hij heeft zijn rechterbeen zo ernstig geblesseerd dat hij niet kan lopen. * **Motivatie:** Hij vreest zijn weinige klanten kwijt te raken als hij wekenlang niet kan werken, wat in de huidige tijd ("tegenwoordig") financieel noodzakelijk is. Hij vraagt om een schriftelijke instructie of tegemoetkoming ("tegemoet kaartje").
Officieel ambtelijk memo/formulier (Algemene Zaken Model No. 14).
Het document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek tot marktvervanging. Marktkraamhouder B. Kok kan vanwege een ongeval zijn standplaats op de Lindengracht niet persoonlijk innemen. Er wordt geadviseerd om hem toe te staan zich gedurende maximaal drie maanden te laten vervangen door zijn dochter, M. Kok (geboren in 1916). Uit de aantekeningen blijkt dat deze vervanging al eerder was toegestaan tot eind 1939. De marktopzichter heeft hierover gerapporteerd. De ambtelijke molen is zichtbaar in de verschillende data: de aanvraag/stukken werden op 5 januari doorgezonden, op 8 januari volgde een advies, en op 15 januari lijkt de definitieve afhandeling door een zekere 'De Haan' te hebben plaatsgevonden.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Linksboven:] no. 20/60/5 M 1939 $\frac{29}{11}$ [Rechtsboven:] den Heer Inspecteur vh. marktwezen alhier. [Midden/Body:] Tegen het vertrek van plh no 255 B Kok, om nog eenige tijd uitstel, en vervanging door zijn dochter M Kok, bestaat mij geen bezwaar. [Linksonder:] 8-12-’39. [Rechtsonder:] [Handtekening, mogelijk *Nauwels*]
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Kan [?] vP/HG. [Handgeschreven:] verzonden 31/5 28/60/2 M. 30 Mei 1939. den Heer B. Kok, Berendammerstraat 18, V o l e n d a m . Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 15 dezer verleen ik U hierbij alsnog gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes toestemming om zich op Uw plaats op de markt Lindengracht te laten vervangen door Uw ...
# TRANSCRIPTIE vP/HG. *Extra* 28/60/2 M. 30 Mei 1939. den Heer B. Kok, Berendammerstraat 18, V o l e n d a m . Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 15 dezer verleen ik ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (verzoekschrift of bezwaarschrift). * **Auteur:** L. S. Kok. * **Datering:** Onbekend (vermoedelijk eerste helft 20e eeuw, gezien spelling en context). * **Taal:** Nederlands (verouderde spelling). * **Beschrijving:** Een handgeschreven brief op gelinieerd papier waarin de schrijver pleit voor het behoud van zijn standplaats voor de verkoop van...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. M. de Kan. [Linksboven:] VP/DV. 28/69/6 M. [Midden boven, handgeschreven:] extra [Rechtsonder de kop:] 14 December 1939. [Adresblok:] den Heer B. Kok, Berenddammerstraat 18, V O L E N D A M. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 29 November jl. verleen ik U hierbij tot uiterlijk 31 December a.s. toestemming om zich op Uw plaa...