Zakelijke brief op officieel briefpapier. 4 maart 1939. Directie van de Gemeente-Handelsinrichtingen, Amsterdam (gevestigd aan het Entrepotdok, Kadijksplein 1). Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-W. [Koptekst, handgeschreven:]
No 60/3 / M. 1939 7/3
niet door mij [gevolgd door drie kruisjes onder elkaar]

[Logo: Gestileerde afbeelding van een haven/pakhuis]
GEMEENTE-HANDELSINRICHTINGEN
ENTREPOTDOK, KADIJKSPLEIN No. 1 - TELEFOON 50200

DIRECTIE
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN
No. 344 DH.
BIJLAGE: ————————

[Linkermarge, verticaal gedrukt:]
REKENING No. 181 BIJ HET GIROKANTOOR DER GEMEENTE AMSTERDAM

Amsterdam, 4 Maart 1939.

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M - W.

Gevolg gevende aan Uw op 21 Februari j.l. te mijnen kantore gedane verzoek om met eenige cijfers te willen aangeven hoe groot het belang is, dat voor de Amsterdamsche haven de komst van een zeeschip, beladen met ± 40.000 kisten Spaansche sinaasappelen, beteekent, deel ik U het volgende mede.

Voor een zoodanige lading zal een schip noodig zijn, ongeveer ter grootte van het s.s. "Hercules" der K.N.S.M., metende 2286 Bruto- en 1372 Netto-Registertonnen.

Het havengeld voor zoo'n schip, binnenkomende met een voor Amsterdam bestemde volle lading sinaasappelen, verschuldigd bedraagt maximaal ± f. 210, -. Het bedrag, dat verloond zal worden aan het lossen van het schip, aan het opslaan van de lading in- en het afleveren ervan uit de loods raam ik op f. 2.500,- in totaal.

Zooals ik U reeds mededeelde illustreeren deze cijfers, betrekking hebbende op het havengeld en het lossen en afleveren der lading, slechts ten deele het belang, dat de haven bij een binnenkomend zeeschip heeft. Immers de komst van een schip brengt werk voor den cargadoor, voor den expediteur en dikwijls ook voor de sleepboot-, proviandeerings-, bunker-, reparatie- en droogdokbedrijven, e.a. Hoewel deze belangen in een denkbeeldig geval, als het onderhavige, niet met een of meer cijfers nader zijn aan te geven, behoeft het toch geen betoog, dat het totale havenbelang bij een zeeschip ver uitgaat boven hetgeen de hiervoren genoemde

[Rechtsonder, handgeschreven getal:] 60 Deze brief dient als een economische onderbouwing van het belang van de import van fruit (in dit geval sinaasappelen) voor de Amsterdamse haven. De afzender, de directeur van de Handelsinrichtingen, kwantificeert de directe inkomsten uit havengelden (ca. 210 gulden) en de directe arbeidskosten voor overslag en opslag (ca. 2.500 gulden).

De kern van de brief is echter het argument dat de economische waarde veel verder reikt dan deze directe bedragen. Er wordt gewezen op het indirecte belang voor een breed scala aan havendienstverleners. De brief gebruikt het stoomschip (s.s.) "Hercules" van de Koninklijke Nederlandsche Stoomboot-Maatschappij (K.N.S.M.) als concreet vergelijkingsmateriaal om de schaal van een dergelijke operatie te verduidelijken. Het jaar 1939 was een overgangsjaar vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De Amsterdamse haven was in deze periode een cruciale schakel voor de voedselvoorziening en de economie van de stad. De ontvanger, de Directeur van het Marktwezen, was gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934). Dit was de plek waar de aangevoerde sinaasappelen uiteindelijk verhandeld zouden worden.

De import van "Spaansche sinaasappelen" is pikant tegen de achtergrond van de Spaanse Burgeroorlog, die in maart 1939 zijn laatste dagen beleefde. Ondanks de politieke instabiliteit bleef de handelsstroom tussen Spanje en Nederland van groot belang voor de Amsterdamse haven en de distributie naar het achterland. De brief illustreert de nauwe verwevenheid tussen de gemeentelijke diensten (Haven en Marktwezen) bij het bevorderen van de stedelijke economie. Gemeente Amsterdam Marktwezen