Ambtelijke rapportage / Personeelsoverzicht. 4 januari 1940 (gebaseerd op de datering linksboven en onderaan). Onbekend (waarschijnlijk hoofd van de dienst Marktwezen). Wethouder Arbeidszaken

Ter voldoening aan Uwe circulaires d.d. 31 December 1931 no. 721 Arb., 18 Februari 1939 no. 959 Arb. 1939 en 13 December 1939 no. 914 Arb. 1939, heb ik de eer U te berichten, dat op 31 December 1939 in dienst waren bij het Marktwezen:

66 vaste ambtenaren (1 ambtenaar is vast aangesteld bij Besluit van B. en W. d.d. 22.12.’39, gerekend te zijn ingegaan 18.1.’39);
20 tijdelijke volwassen ambtenaren;
1 jeugdig ambtenaar;
3 reservisten (in ambtenaarsfunctie);
1 arbeidscontractant (typist);
1 ambtenaar op arbeidscontract (voor werkzaamheden van zeer tijdelijken aard);
7 vaste werklieden.

Vijf vaste ambtenaren ~~zijn~~ zijn ~~reeds~~ in militairen dienst, waardoor de volgende vacatures zijn ontstaan:
1 in de functie van hoofdklerk
1 " " " marktopzichter
1 " " " bureel-ambtenaar
2 " " " controleur.

Op 1 Januari 1940 is de jeugdige ambtenaar aangesteld als tijdelijk volwassen ambtenaar; overigens zijn de bovengenoemde aantallen niet gewijzigd.

4/1 ’40 mp [handtekening/paraaf] Het document is een kwantitatieve opgave van het personeelsbestand van de gemeentelijke dienst "Marktwezen". De tekst is geschreven in een zakelijk, ambtelijk Nederlands dat typerend is voor de vroege 20e eeuw.

Opvallend in de tekst zijn de volgende punten:
1. Hiërarchie en classificatie: Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen 'vaste ambtenaren', 'tijdelijke ambtenaren', 'jeugdigen', 'arbeidscontractanten' en 'werklieden'. Dit weerspiegelt de toenmalige rechtspositionele verschillen binnen de overheid.
2. Mobilisatie: De vermelding van vijf ambtenaren die in "militairen dienst" zijn, is een direct gevolg van de Nederlandse mobilisatie die in augustus 1939 begon naar aanleiding van de internationale spanningen (het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in omringende landen).
3. Vacatures door afwezigheid: Hoewel de mannen in militaire dienst zijn, worden hun plekken als 'vacatures' aangemerkt binnen de operationele bezetting, wat de druk op de dienstuitvoering illustreert. Dit schrijven dateert van januari 1940, de periode van de 'Sitskrieg' of 'Schemeroorlog'. Nederland was op dat moment nog neutraal, maar het leger was gemobiliseerd. Dit had grote gevolgen voor de gemeentelijke diensten: veel mannelijk personeel werd opgeroepen voor de grensbewaking, waardoor diensten als het Marktwezen (verantwoordelijk voor de orde en inning van gelden op markten) onderbezet raakten.

De verwijzing naar diverse "circulaires" onder de noemer "Arb." (Arbeidszaken) duidt op een centrale sturing vanuit de gemeente om de personele gevolgen van de mobilisatie en de algemene werkgelegenheid nauwkeurig in kaart te brengen. De bevordering van de "jeugdige ambtenaar" op 1 januari 1940 naar "tijdelijk volwassen ambtenaar" laat zien dat de reguliere personele cyclus ondanks de oorlogsdreiging doorging.