Ambtelijke brief / Circulaire. 6 januari 1940. De Directeur der afdeeling Arbeidszaken, M.I. Prins. Het Hoofd van den Dienst Marktwezen, Amsterdam ("Alhier"). [Gedrukte kop:]
GEMEENTE AMSTERDAM

[Links boven:]
AFD. ARBEIDSZAKEN
RAADHUIS (kamer 216)

No. 51/2 A.V.

ONDERWERP:
PREMIES I.W.

[Midden boven, handgeschreven aantekening:]
2 1/2
2 10
17 04

10 66

[Rechts boven:]
Amsterdam, 6 Januari 1940.
[Handgeschreven paraaf, mogelijk: h.i. W. Nijhoff]

[Groot paars stempel:]
Nº SA 13/1 M.1940 9/T

[Hoofdtekst:]
Onder verwijzing naar Art. 11 der Voorschriften, behoorende bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 13 Januari 1933, No. 45 A.V., verzoek ik U mij zoo spoedig mogelijk, maar in elk geval vóór 1 Maart a.s., een opgave te willen doen toekomen:

a. van het aantal bij Uw dienst op 31 December 1939 werkzaam zijnde personen, voor wie premies ingevolge de Invaliditeitswet werden betaald;

b. van het totaal-bedrag in het dienstjaar 1939 aan rentezegels geplakt (de restituties, wegens te veel geplakte zegels of inkoop voor pensioen, alsmede de navorderingen, moeten in deze opgave buiten beschouwing blijven, aangezien deze gegevens mij bekend zijn).

[Handgeschreven in de linker marge:]
4.- ✓
4.20 ✓
1.- ✓
1.50 ✓
3.97 ½ ✓
1.32 ½ ✓

15.60
31.60 in 1939
+ 4.20

35.80

[Vervolg tekst:]
Indien bij Uw dienst gedurende het dienstjaar 1939 "werklooze intellectueelen", als bedoeld in de circulaire van 24 October 1936, No. 140 A.V., waren te werk gesteld, gelieve U de gevraagde gegevens ten aanzien van deze personen niet in de sub a en b bedoelde cijfers op te nemen, doch daarvan een afzonderlijke opgave te verstrekken.

[Rechts onder:]
De Directeur der afdeeling Arbeidszaken,
M.I. PRINS.

[Links onder:]
Aan het Hoofd van den
Dienst: [Handgeschreven:] Marktwezen,
A L H I E R .

[Rechts onderaan, handgeschreven:]
SA * Doel: Het verzamelen van administratieve gegevens over het jaar 1939 betreffende de afdracht van sociale verzekeringspremies (Invaliditeitswet) door de verschillende gemeentediensten.
* Inhoud: De directeur van Arbeidszaken verzoekt de Dienst Marktwezen om twee cijfers: het aantal verzekerde werknemers per eind 1939 en het totale bedrag dat dat jaar aan rentezegels is uitgegeven.
* Uitzonderingen: Er wordt specifiek gevraagd om "werkloze intellectuelen" apart te vermelden. Dit duidt op een specifieke categorie werknemers binnen de werkverschaffing of een gesubsidieerd arbeidsproject.
* Handgeschreven toevoegingen: De berekeningen in de kantlijn zijn waarschijnlijk gemaakt door een ambtenaar van de Dienst Marktwezen om tot de gevraagde totalen voor de rapportage te komen. De getallen (zoals 4.20, 1.50, etc.) verwijzen waarschijnlijk naar de waarde van de geplakte zegels. * Tijdsgewricht: Januari 1940. Nederland bevindt zich in de periode van de Mobilisatie (" de Vreemde Oorlog"), enkele maanden voor de Duitse inval in mei 1940. De ambtelijke molen in Amsterdam draait op dit moment nog op volle toeren volgens de geldende sociale wetgeving van het vooroorlogse Nederland.
* Sociale Zekerheid: De Invaliditeitswet (1913) was een hoeksteen van het vroege Nederlandse socialezekerheidsstelsel. Werkgevers en werknemers betaalden premies door fysieke "rentezegels" op een rentekaart te plakken. Dit document illustreert de administratieve last die deze methode met zich meebracht voor gemeentelijke diensten.
* Werkverschaffing: De verwijzing naar "werklooze intellectueelen" herinnert aan de nasleep van de crisisjaren 30. Er bestonden speciale projecten om hoogopgeleide werklozen aan het werk te houden, vaak met een afwijkende administratieve status wat betreft sociale verzekeringen.