Dienstmededeling / Circulaire (rondschrijven). 5 October 1940. De Wethouder voor de Arbeidszaken van de Gemeente Amsterdam (G.H.G. von Kropman). Heeren Hoofden van Diensten, Bedryven en Administratiën van de gemeente. GEMEENTE AMSTERDAM

No 1302 e Arb. 1940 AMSTERDAM, 5 October 1940.

[Stempel: Nº 8 A/107/4M. 1940]
[Handgeschreven notitie rechtsboven: onleesbaar, mogelijk paraaf en 'zie weg']

Ten vervolge op het rondschryven van Burgemeester en Wet-
houders van 24 September j.l., No 1302 b Arb., in zake het rege-
len van den werktyd van het personeel in de komende wintermaanden
in verband met de verduisteringsvoorschriften, bericht ik U, dat
de zomertyd voorloopig nog gehandhaafd blyft. In verband hiermede
moeten de uren, vermeld in de by bovenvermeld schryven behoorende
bylage A, aangevende de tydstippen van zonsopgang en zonsondergang,
1 uur later gesteld worden.

Voorts vestig ik, voor zooveel noodig, er nog Uw aandacht
op, dat het bepaalde in punt VI van den by opgemeld schryven ver-
strekten leidraad "dat tot verlenging van den werktyd op Zaterdag
alleen ware over te gaan in de uiterste noodzakelykheid en met
toestemming van het College van Burgemeester en Wethouders",
slechts bedoelt, dat het aantal uren, dat normaal op Zaterdag
gewerkt wordt, ook thans gehandhaafd blyft en zonder toestemming
van Burgemeester en Wethouders niet mag worden overschreden. Wan-
neer dus op Zaterdag de arbeid, ten gevolge van de verduisterings-
voorschriften later dan gewoonlyk aanvangt, zal ook het einde van
den werktyd op Zaterdag later zyn dan onder normale omstandighe-
den het geval is.

De Wethouder voor de Arbeidszaken,
[Handtekening: Kropman]

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedryven en Administratiën. * Inhoud: Het document dient als een verduidelijking op een eerder rondschrijven over werktijden tijdens de eerste winter van de Duitse bezetting. Er worden twee hoofdpunten behandeld:
1. Zomertijd: De zomertijd blijft voorlopig van kracht, wat betekent dat de eerder verstuurde tabellen voor zonsopgang en zonsondergang (cruciaal voor de verduistering) met één uur moeten worden gecorrigeerd.
2. Zaterdagmiddag: Er wordt benadrukt dat het totaal aantal werkuren op zaterdag niet mag toenemen. Echter, als men later moet beginnen vanwege de verduistering (pas als het licht is), mag er ook later worden doorgewerkt om aan het normale aantal uren te komen.
* Taal en Spelling: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke taal met de voor die tijd (en typemachines) kenmerkende spelling, zoals de 'y' in plaats van 'ij' (werktyd, zomertyd, blyft).
* Vorm: Het betreft een getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam, voorzien van een handtekening van de verantwoordelijke wethouder en administratieve archiefkenmerken. * Historische periode: Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (oktober 1940).
* De Verduistering: De "verduisteringsvoorschriften" waren streng. Om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op steden konden oriënteren, mocht er 's nachts geen licht naar buiten schijnen. Dit had grote impact op de werktijden; men probeerde werkzaamheden zo veel mogelijk binnen de daglichtperiode te laten vallen.
* Tijdstelsel: De bezetter voerde de Duitse tijd (Midden-Europese Tijd) in en wijzigde de regels voor de zomertijd om Nederland synchroon te laten lopen met het Duitse Rijk. Dit document getuigt van de administratieve rompslomp die deze verandering met zich meebracht.
* Wethouder Kropman: G.H.G. (Gerard) von Kropman was een katholiek politicus (RKSP). Hij bleef na de inval aan als wethouder, maar trad in 1941 af toen de gemeenteraad door de bezetter werd ontbonden en de invloed van de NSB op het stadsbestuur te groot werd. Dit document laat zien hoe het civiele bestuur in de eerste maanden nog trachtte de normale gang van zaken binnen de nieuwe beperkingen voort te zetten.