Afschrift (gecertificeerde kopie) van een ambtelijke brief. 9 november 1940. Hanns Albin Rauter, de 'Hoogere S.S.- en Politieleider' (HSSPF) in Nederland. D.G.W. Spitzen, Secretaris-Generaal van het Departement van Waterstaat. Afschrift.

De Hoogere S.S.- en Politieleider
bij den Rijkscommissaris voor het
bezette Nederlandsche gebied.

Den Haag, 9 November 1940.
Plein 1.

Onderwerp: Verordening No. 188/40
(Verordeningenblad blz. 542)

Aan den Secretaris-Generaal
in het Departement van Waterstaat
den Heer D.G.W. Spitzen,
Den Haag
Binnenhof 20

Naar aanleiding van een bijzonder geval moge ik U er op wij-
zen, dat de kring van personen, die van de bepaling, overeenkom-
stig artikel 2 van de verordening No. 188/1940 (Verordeningenblad
blz. 542) uitgezonderd is, in artikel 3, onder 1 tot 4 t.a.p.,
nauwkeurig is vastgelegd en dat alle andere personen, wier ver-
blijf in de openlucht ook gedurende den tijd tusschen 24 en 4 uur
dringend noodzakelijk is, een speciaal bewijs, zooals ter plaatse
is aangegeven, noodig hebben. Er bestaat geen bezwaar, wanneer
ondernemingen, zooals de Nederlandsche Spoorwegen, verzamelver-
zoeken voor het uitreiken van speciale bewijzen indienen. De
legitimatiekaart voor de Spoorwegen vervangt het speciale bewijs
echter niet. Ik verzoek, de onder U ressorteerende verkeersonder-
nemingen (in het bijzonder de Directie van de Nederlandsche Spoor-
wegen te Utrecht) dienovereenkomstig in te lichten.
W.
(w.g.) Rauter
S.S.-Brigadeführer.

Voor eensluidend afschrift,
de Secretaris van Amsterdam,
[handtekening in rode inkt, waarschijnlijk Voûte] In deze brief instrueert Rauter de Secretaris-Generaal van Waterstaat over de strikte naleving van de spertijd (avondklok) tussen 00:00 en 04:00 uur, zoals vastgelegd in Verordening 188/1940. De kernpunten zijn:

1. Strikte Afbakening: De kring van personen die automatisch is vrijgesteld van het verbod om 's nachts op straat te zijn, is zeer nauw omschreven.
2. Speciale Vergunningen: Iedereen die niet onder de standaarduitzonderingen valt maar voor werk toch op straat moet zijn (zoals spoorwegpersoneel), moet een specifiek 'speciaal bewijs' bij zich dragen.
3. Geen Collectieve Uitzondering voor NS: Rauter benadrukt expliciet dat een normale legitimatiekaart van de Nederlandse Spoorwegen (NS) niet voldoende is als ontheffing. De NS moet per werknemer een speciaal bewijs aanvragen, al mag dit wel via een verzamelverzoek.
4. Keten van Bevel: Rauter gebruikt Spitzen als doorgeefluik om de vervoersbedrijven (voornamelijk de NS in Utrecht) te dwingen tot volledige bureaucratische onderwerping aan de Duitse regels. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland.
5. Hanns Albin Rauter: Als hoofd van de SS en de politie in Nederland was hij verantwoordelijk voor de handhaving van de Duitse orde en de bestrijding van het verzet. Hij stond bekend om zijn meedogenloze optreden.
6. Verordening 188/1940: Dit was een van de eerste ingrijpende maatregelen om de bewegingsvrijheid van de Nederlandse bevolking in te perken. Het diende om sabotage te voorkomen en de controle op de openbare ruimte 's nachts te maximaliseren.
7. De Rol van de NS: De spoorwegen waren essentieel voor de Duitse oorlogsvoering (logistiek en transport). Hoewel de Duitsers de NS nodig hadden, wilden ze de volledige controle behouden over wie zich op welk moment buiten bevond.
8. Administratieve collaboratie: Het feit dat dit een afschrift is, ondertekend door de secretaris van Amsterdam (waarschijnlijk Edward Voûte, die later de pro-Duitse burgemeester werd), laat zien hoe de Duitse orders door de gehele Nederlandse ambtelijke hiërarchie werden verspreid en vastgelegd.