Getypte ambtelijke brief met een handgeschreven kanttekening. 8 November 1940. Waarschijnlijk de Dienst der Markten (gezien de inhoud). VD/HG.
extra (handgeschreven)
17/1/9 M.
8 November 1940.

Toepassing artikel 11c
Reglement op de Markten.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

           Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 28

October jl. onder no.152 L.M.1939 om advies ontvangen stukken
heb ik de eer U te berichten, dat de plaatsen van de op bij-
lage I, behoorende bij mijn brief van 2 Augustus jl. no.17/1/3
M., voorkomende kooplieden: H.van Hofwegen, P.Laterveer, C.C.
A.Renes, J.Rooselaar, B.van Straten, G.W.Wilms en E.de Wolf
overeenkomstig het zich onder de stukken bevindende advies van
den Directeur voor Maatschappelijken Steun zullen worden inge-
trokken. M.van Praag heeft zijn plaatsen inmiddels weder bezet,
evenals A.Bouwmeester gedurende korten tijd, want de laatste
geniet sedert October jl. weder volledige ondersteuning.
Omtrent A.van Eysden, J.Klaverstijn, B.Kloos en J.
M.Moffie Zwaag adviseert voornoemde Directeur, de plaatsen nog
niet in te trekken; met dit advies kan ik mij bezwaarlijk ver-
eenigen om de volgende redenen:
A.van Eysden geniet sedert 16 September 1939 steun;
heeft een vaste plaats op Uilenburg; mijns inziens kan deze
plaats worden ingetrokken, omdat, indien Van Eysden te zijner
tijd weder een vaste plaats op deze markt zou willen innemen,
hij deze zeer spoedig zou krijgen, gezien het geringe aantal
sollicitanten voor een dergelijke plaats op Uilenburg.
Voor J.M.Moffie Zwaag geldt dit eveneens.
J.Klaverstijn geniet sedert 9 December 1939, dus
bijna een jaar ondersteuning; hij heeft een vaste plaats op
het vischgedeelte der markt Albert Cuypstraat. Ik acht het
zeer ongewenscht, dat deze plaats nog langer wordt vrij gehou-
den, vooral ook, omdat zelfs bij benadering niet kan worden
bepaald, wanneer de vischhandel weder normaal zal worden; deze
plaats kan dan worden uitgegeven aan een houder van een voor-
keurskaart, die thans iederen dag met visch een plaats op dit
gedeelte der markt inneemt. Ik adviseer U mitsdien mij te
machtigen ook deze plaats in te trekken. Deze ambtelijke correspondentie behandelt de intrekking van marktvergunningen ("plaatsen") van kooplieden die afhankelijk zijn geworden van maatschappelijke steun (sociale bijstand). Volgens het marktreglement (artikel 11c) konden vaste staanplaatsen worden ingetrokken als een koopman te lang afwezig was of structureel steun ontving.

Er is sprake van een administratief meningsverschil:
1. De Directeur voor Maatschappelijken Steun adviseert om de plaatsen voor een aantal specifiek genoemde personen (Van Eysden, Klaverstijn, Kloos en Moffie Zwaag) nog niet in te trekken, waarschijnlijk om hen de kans te bieden terug te keren naar het arbeidsproces.
2. De opsteller van de brief (waarschijnlijk de marktmeester of directeur van de marktdienst) pleit juist voor directe intrekking. De argumentatie is puur pragmatisch en economisch: op de Uilenburgmarkt is er toch weinig animo voor plaatsen, en op de Albert Cuypstraat (visafdeling) is de vraag groot en moet de schaarse ruimte benut worden door actieve handelaren met een "voorkeurskaart". De datum van de brief, 8 november 1940, is cruciaal voor de historische duiding. Nederland was op dat moment een half jaar bezet door nazi-Duitsland. De genoemde locaties (Uilenburg) en namen (zoals Van Praag, Moffie Zwaag en Klaverstijn) wijzen erop dat een aanzienlijk deel van de betrokkenen van Joodse afkomst was.

Hoewel de brief strikt zakelijk en administratief van aard lijkt en verwijst naar bestaande reglementen, past deze in de bredere context van de geleidelijke uitsluiting van Joden uit het economische leven in Amsterdam. Joodse marktkooplieden werden door de oorlogsomstandigheden en vroege anti-Joodse maatregelen vaak als eerste afhankelijk van 'steun', waarna hun vergunningen via bureaucratische weg werden ingetrokken. Dit document toont hoe de ambtelijke molen in bezettingstijd bijdroeg aan de marginalisering van kwetsbare groepen onder het mom van efficiëntie en regelhandhaving.