Administratieve registratiekaart van een sociale dienst (waarschijnlijk de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Steun of het Arbeidsbureau).
Origineel
Administratieve registratiekaart van een sociale dienst (waarschijnlijk de Gemeentelijke Dienst voor Maatschappelijke Steun of het Arbeidsbureau). Naam v. d. opgeroepene: M. van Praag [Rechtsboven handgeschreven: Waterlooplein Uilenburg]
Opgeroepen op .......... dag 10-7-’40 tusschen .......... en ..........
of op .......... dag .......... tusschen 9 ½ en 12 u
Artikel 11 b/c datum van ingang 21–10 –39
Gesproken met ..........
Opgekomen ..........
Aanteekeningen ..........
-------------------------------------------------------------------------------------------------
Opmerkingen betrokkene: Verzoekt 1 maand uitstel
Is voor de eerste maal in steun. [Rechts: 10-7-’40 dellius(?)]
-------------------------------------------------------------------------------------------------
Advies: Aan Wethouder voorstellen plaats
weder inruimen of anders intrekken [Regel is onderstreept]
[Linksonder: 10-7-’40 dellius(?)]
Accoord, De Directeur,
[Handtekening: DeHaan(?)] * Persoonsgegevens: De kaart betreft de heer of mevrouw M. van Praag. De adressen "Waterlooplein" en "Uilenburg" situeren de persoon in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam.
* Administratieve context: De kaart getuigt van de strenge bureaucratie rondom de "steun" (sociale uitkering). Er wordt verwezen naar "Artikel 11 b/c", wat duidt op specifieke regelgeving voor werklozensteun of arbeidsbemiddeling.
* Verzoek en Besluit: Betrokkene vraagt om een maand uitstel (mogelijk voor een werkopdracht of keuring). Er wordt specifiek genoteerd dat de persoon voor het eerst van de steun gebruikmaakt. Het advies aan de wethouder is tweeledig: of de plek (in de steunregeling of werkverschaffing) opnieuw toekennen ("weder inruimen"), of de steun stopzetten ("intrekken").
* Handschrift en parafen: Er zijn twee verschillende handschriften zichtbaar. De ambtelijke notities zijn in een vlot currens-schrift geschreven. De paraaf "dellius" (of "delius") fungeert als verificatie van de datum 10 juli 1940. * Historische periode: De datum 10 juli 1940 is saillant; dit is slechts twee maanden na de Duitse inval in Nederland. De Nederlandse bureaucratie functioneerde in deze periode nog grotendeels volgens de vooroorlogse structuren, maar de sociaaleconomische omstandigheden waren door de bezetting en de hoge werkloosheid zeer gespannen.
* Sociaal-economisch: De term "in steun" verwijst naar de armenzorg of werklozensteun die in die tijd als vernederend werd ervaren en gepaard ging met strikte controle, zoals de beruchte "stempelgang".
* Joodse geschiedenis: Gezien de achternaam "Van Praag" en de locaties Waterlooplein/Uilenburg is de kans zeer groot dat de betrokkene Joods was. Dit document vormt daarmee een administratief spoor van een individu in een gemeenschap die kort na deze datum systematisch zou worden uitgesloten van sociale voorzieningen door de bezetter. M. van Praag