Getypte lijst (Bijlage I) bij een officiële brief.
Origineel
Getypte lijst (Bijlage I) bij een officiële brief. 2 augustus 1940. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. Bylage I, behoorende by brief No.17/1/3 M d.d. 2 Augustus 1940 van den Directeur van het Marktwezen aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen, alhier.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
LYST VAN KOOPLIEDEN, DIE INGEVOLGE ARTIKEL 11c VAN HET REGLEMENT OP DE MARKTEN HUN PLAATS OP DE MARKTEN VERLIEZEN.
| Naam | Markt | Datum ingang steun | Byzonderheden |
|---|---|---|---|
| .Bouwmeester | Lindengracht Westerstraat |
3-11-1939 | Bezet thans reeds sedert 9 maanden zyn plaatsen niet en verzoekt wederom uitstel. |
| A.Eysden | Uilenburg | 16- 9-1939 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| H.P.A.v.Hofwegen | Albert Cuypstraat | 14-10-1939 | Kan op de markt zyn brood niet verdienen; is geen marktkoopman van beroep. |
| J.Klaverstyn | Albert Cuypstraat | 9-12-1939 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| B.Kloos | Uilenburg Dapperstraat |
14- 9-1939 | Ziet geen kans thans op de markten zyn brood te verdienen. |
| P.Laterveer | Albert Cuypstraat | 12-10-1939 | Aan oproeping geen gevolg gegeven. |
| J.M.Moffie Zwaaf | Uilenburg | 6- 1-1940 | Heeft geen handel en kan op de markt niets verdienen. |
| M.v. Praag | Waterlooplein Uilenburg |
21-10-1939 | Bezet thans reeds sedert 9 maanden zyn plaatsen niet en verzoekt wederom uitstel |
| C.C.A.Renes | Albert Cuypstraat | 18- 1-1940 | Is 68 jaar; wil in steun blyven. |
| J.Rooselaar | Albert Cuypstraat | 12-10-1939 | Ziet van plaatsen af; man is ongeneeslyk ziek. |
| B.J.van Straten | Westerstraat | 17- 9-1939 | Bezet thans reeds sedert 10 maanden zyn plaatsen niet en verzoekt wederom uitstel is 66 jaar en ziek. |
| G.W.Wilms | Lindengracht | 14-11-1939 | Kan in verband met ernstige doofheid de markt niet meer bezoeken. |
| E.de Wolf | Waterlooplein | 8- 9-1939 | 62 jaar oud; is ziek en mag geen plaats bezetten. |
--- * Inhoud: De lijst bevat 13 namen van marktkooplieden die hun standplaats verliezen. De datering van de "ingang steun" ligt voor de meeste personen in het najaar van 1939, nog vóór de Duitse inval.
* Juridische grondslag: Artikel 11c van het Marktreglement verbood het aanhouden van een marktplaats voor personen die een beroep deden op de openbare steun (werkloosheidsuitkering of bijstand). Men mocht niet én steun trekken én een commerciële plek bezetten, ook al leverde die plek nauwelijks iets op.
* Motivering: De kolom "Byzonderheden" schetst een triest beeld van de sociaaleconomische omstandigheden: chronische ziekte, hoge leeftijd (voor die tijd), invaliditeit (doofheid) en pure armoede ("kan zijn brood niet verdienen"). Veel kooplieden hadden hun plek al maandenlang niet meer bemand.
* Geografie: De genoemde markten (Uilenburg, Waterlooplein, Albert Cuypstraat) bevonden zich in het hart van de toenmalige Amsterdamse volks- en Joodse buurten.
--- * Vroege Bezetting: Het document dateert van augustus 1940, slechts drie maanden na het begin van de Duitse bezetting. Hoewel de maatregel gebaseerd is op bestaande Nederlandse regelgeving (het Marktreglement), valt de uitvoering ervan in een periode waarin de bezetter de grip op het economisch leven verstevigde.
* Joodse Gemeenschap: Verschillende namen op de lijst (zoals Van Praag, Moffie Zwaaf, Rooselaar en De Wolf) en de locaties (Uilenburg, Waterlooplein) wijzen erop dat een aanzienlijk deel van de getroffenen Joods was. In deze fase van de oorlog werden Joodse burgers nog niet via expliciet antisemitische decreten uitgesloten, maar vaak wel via de strikte toepassing van algemene regels die arme kleine zelfstandigen troffen.
* Sociaal beleid: Het document illustreert de hardheid van het vooroorlogse en vroege oorlogs-steunbeleid: wie te ziek of te oud was om te werken en steun nodig had, raakte onherroepelijk zijn vergunning en daarmee zijn laatste restje economische zelfstandigheid kwijt.