Ambtelijke brief/nota. 11 juli (jaar onvolledig, vermoedelijk 1929 of 1939 op basis van de "9" en de spelling). 1                                     11 Juli                     9
30/28/4           den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                       Levensmiddelen

zelf gevestigd moet zyn, opdat de ambtenaren, wanneer het
noodig is, zich spoedig vandaar naar de markt kunnen begeven
en opdat zy, ook als zy op hun kantoor zyn, eenig overzicht
over de markt behouden. Bovendien moet het marktpubliek het
personeel gemakkelyk kunnen vinden, wanneer het de hulp van
dit personeel wenscht in te roepen. Om deze redenen leek my
terstond het hierboven onder a) genoemde plan: vestiging van
het kantoor in een voormalig schoolgebouw in de Zwanenbur-
gerstraat, ongewenscht. In het bedoelde gebouw zou een gym-
nastieklokaal ten behoeve van myn dienst moeten worden ver-
bouwd: de daaraan verbonden kosten zouden vry aanzienlyk
zyn, terwyl de aldus te verkrygen oplossing ondoelmatig moet
worden geacht.
        Wat het onder b bedoelde plan betreft: verplaat-
sing van het huidige gebouwtje naar een ander punt van het
Waterlooplein, diene, dat in overleg met den dienst der Pu-
blieke Werken een alleszins geschikt punt gevonden is, op
den hoek van den huidigen speeltuin (toekomstige lompen-
markt), juist tegenover het zoogenaamde fruitpleintje; op
korten afstand van de plaats waar het gebouwtje thans staat.
De kosten aan de bedoelde verplaatsing verbonden worden door
myn Ambtgenoot voor de Publieke Werken op f 1600,- geraamd,
in welk bedrag geen kosten zyn begrepen voor een tydelyke
verblyfplaats voor het marktpersoneel, gedurende de uitvoe-
ring van de aan de verplaatsing verbonden werkzaamheden. Het
bestaande marktkantoortje is evenwel reeds sedert jaren te
klein en ten eenenmale ondoelmatig en onhygiënisch ingericht.
De voor kantoor bestemde ruimte, waar dus dagelyks gedurende
eenige uren, een drietal ambtenaren moet werken, meet 9 m2;
gelegenheid voor goede ventilatie ontbreekt geheel. Op het
portaaltje, waar het publiek te woord moet worden gestaan,
komt ook de w.c. uit, die dikwyls een onaangename lucht ver-
spreidt. Een behoorlyke ruimte om het publiek te doen wach-
ten en te woord te staan, ontbreekt. Voorts kan de uitgebrei-
de administratie van de vyf bovengenoemde markten, door gebrek
aan ruimte, niet goed worden opgeborgen. Ik zou dan ook on- * Argumentatie: De schrijver voert krachtige argumenten aan tegen "Plan A" (verhuizing naar de Zwanenburgerstraat). De belangrijkste bezwaren zijn de afstand tot de markt (geen overzicht, trage reactietijd) en de hoge verbouwingskosten van een gymnastieklokaal.
* Problematiek: De kern van het document ligt in de beschrijving van de erbarmelijke werkomstandigheden in het huidige kantoortje. Met name de hygiëne (W.C. die uitkomt in de publieksruimte), het gebrek aan ventilatie en de extreme krapte (9 m² voor 3 personen én administratie) worden benadrukt om aan te tonen dat simpele verplaatsing (Plan B) wellicht niet volstaat zonder grondige verbetering.
* Terminologie: Termen als "lompenmarkt" en "fruitpleintje" geven een specifiek beeld van de toenmalige indeling van het Waterlooplein. De spelling (bijv. "gemakkelyk", "terwyl") is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse praktijk van het marktwezen in Amsterdam in het interbellum. Het Waterlooplein was destijds het hart van de Joodse buurt en een van de drukste marktgebieden van de stad. De afdeling 'Levensmiddelen' hield toezicht op de handel en kwaliteit. De klachten over onhygiënische en krappe werkomstandigheden passen in een bredere tijdgeest waarin ambtenaren en vakbonden steeds vaker aandacht vroegen voor betere arbeidsomstandigheden en publieke dienstverlening. Het document illustreert tevens de bureaucratische afstemming tussen verschillende stadsdiensten (zoals Publieke Werken).