Ambtelijke rapportage/memo betreffende markttoezicht. 10 september 1940 (verzonden), 18 september 1940 (afgehandeld). De gebeurtenis vond plaats op zondag 8 september 1940. (Linksboven in kader):
BIJBLAD VAN:
M. No. 31/41/1 193/40
DOORGEZONDEN: 10/9

(Rechtsboven, handgeschreven):
139
Ter uitreiking
rapport
18-9-40
[onleesbare paraaf]

(Centraal boven):
7

(Hoofdtekst):
Uit het rapport van de controleur
marktopzichter Uitvlieg blijkt dat
de Heer v. Emden op Zondag 8 September j.l.
te laat kwam, om nog als loteling te worden
ingeschreven. Zijn klacht is m.i. dan ook ongegrond.
De hulp welke Schallies de marktambtenaar
verleend bestaat uit het volgende.
De marktambtenaar wijst de plaatsen toe aan
de koopliede standwerkers, welke aan de
loting hebben deelgenomen.
Als regel blijven er op het gedeelte der markt
waar Schallies een plaats inneemt enkele plaatsen open. Koopliede-
standwerkers, die na de loting komen en
op dit gedeelte der markt een plaats willen
innemen, vervoegen zich bij Schallies, [doorgehaald: de marktambte]
die hen dan rekening houdende
met concurrentie een plaats aanwijst. Daar het
overige gelijkwaardige plaatsen zijn, heeft dit

(Linksonder, gedrukt):
Alg. Zaken Model 5
10.000-10-1937-1016 Het document is een interne ambtelijke notitie over een ingediende klacht. De heer v. Emden beklaagde zich blijkbaar over de gang van zaken bij de toewijzing van marktplaatsen. Uit het onderzoek van marktopzichter Uitvlieg komt naar voren dat de klager simpelweg te laat was voor de officiële loting op zondag 8 september 1940. De opsteller van de memo concludeert dat de klacht daarom ongegrond is.

Interessant is de beschrijving van de informele procedure na de officiële loting. Marktambtenaar Schallies beheert een specifiek gedeelte van de markt waar vaak plekken overblijven. Standwerkers (kooplieden die hun waren met een show of demonstratie verkopen) die de loting hebben gemist, kunnen bij hem terecht. Schallies deelt deze restplekken uit, waarbij hij "rekening houdt met concurrentie" – wat impliceert dat hij voorkomt dat directe concurrenten pal naast elkaar komen te staan. Omdat de resterende plekken van vergelijkbare kwaliteit zijn, wordt dit systeem als rechtvaardig beschouwd. Dit document stamt uit september 1940, de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de bezetting bleven de dagelijkse civiele en gemeentelijke processen, zoals de organisatie van markten, grotendeels ongewijzigd doorlopen volgens bestaande bureaucratische kaders. Het toont aan hoe strikt de regels rondom de "loting" (een nog altijd gebruikte methode om eerlijk marktplaatsen te verdelen) werden nageleefd en hoe ambtelijke molens draaiden om burgerklachten over dergelijke alledaagse zaken af te handelen. De vermelding "j.l." (jongstleden) en de datumstempels duiden op een snelle administratieve verwerking. M. No