Administratieve indexkaart / bijblad (Model No. 14). [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 31/42/1 1940
DOORGEZONDEN: h/g

[Rechtsboven, handgeschreven:]
729

[Midden boven, handgeschreven:]
L.A. van Emden
pl 574 Vilenburg

[Midden links, handgeschreven:]
Kan als afgedaan
worden beschouwd.
18-9-40
d’Haan

[Midden rechts, handgeschreven:]
Soll. 653 Alb. Angr. : 13/9 ’40
geschrapt wegens niet accepteeren
van een voorkeurskaart.

[Rechtsonder, handgeschreven:]
Hr. Vilenburg
plaats Vilenburg met ingang
van 15 Sept ’40 afvoeren z.o.p.
[Handtekening] 16/9 ’40

[Linksonder, handgeschreven:]
Kennisgenomen
20-9-40
[Handtekening]

[Gedrukte tekst onderaan:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratieve kaart uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. Het verslaat de administratieve afhandeling rondom L.A. van Emden.

De kern van de kaart is de beslissing om Van Emden te schrappen ("afvoeren") van de locatie of lijst "Vilenburg". De opgegeven reden is veelzeggend: het "niet accepteeren van een voorkeurskaart". In de context van 1940 konden voorkeurskaarten te maken hebben met werkverruiming of distributie, waarbij weigering vaak leidde tot sancties of uitsluiting van verdere voorzieningen.

Het document toont de typische bureaucratische gang van zaken:
1. 13 september 1940: De initiële melding van de weigering en het schrappen. De afkorting "Alb. Angr." verwijst vermoedelijk naar de Alberts-Angriff, een term gerelateerd aan de organisatie van de arbeidsinzet.
2. 15/16 september 1940: De opdracht tot feitelijke afvoer van de locatie.
3. 18 september 1940: De bevestiging dat de zaak als "afgedaan" kan worden beschouwd door een ambtenaar genaamd d’Haan.
4. 20 september 1940: De finale aftekening voor "kennisgenomen". De datering (september 1940) plaatst dit document in de eerste maanden na de Nederlandse capitulatie. De Nederlandse bureaucratie bleef grotendeels intact, maar werd al snel ingezet voor de doelstellingen van de bezetter, met name wat betreft de arbeidsinzet en de registratie van de bevolking.

De achternaam "Van Emden" is een veelvoorkomende Joodse naam in Nederland. Gezien de periode en de aard van de kaart (mogelijk gerelateerd aan de Rijksdienst voor de Werkverruiming), is het zeer aannemelijk dat dit document een vroege stap markeert in de toenemende restricties en vervolging van de Joodse bevolking. "Vilenburg" verwijst waarschijnlijk naar een van de kampen van de werkverruiming die later in de oorlog door de bezetter werden overgenomen om Joodse mannen te concentreren voordat zij naar doorgangskamp Westerbork werden gedeporteerd. Het weigeren van een "voorkeurskaart" kan in die context gezien worden als een laatste poging tot zelfbeschikking of een conflict over de voorwaarden van de gedwongen tewerkstelling. L.A. van Emden M. No