Dienstcorrespondentie (brief). 11 september 1939. De Directeur (initialen vB/HG), waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst. (Linksboven, handgeschreven in potlood:)
Tel. Th. v/d. Woude
43603.

(Getypte tekst:)

vB/HG.

8A/115/1 M.
n 2

11 September 1939.

den Heer A.C.v.d.Woude,
Hoofdcommies Afdeeling
Militaire Zaken,
Militiezaal,
Singel,
Amsterdam-Centrum.

In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen
een lijst (in duplo), houdende de namen van ambtenaren van
mijn dienst, die gemobiliseerd zijn. In verband met de uitbe-
taling der salarissen op 15 September a.s. verzoek ik U be-
leefd mij een exemplaar van bovengenoemde lijst te retourneeren,
onder vermelding van de militaire belooning, welke wordt ge-
noten.

De Directeur, * Kern van de brief: De afzender stuurt een lijst van ambtenaren die vanwege de mobilisatie in militaire dienst zijn getreden. Hij verzoekt om informatie over hun militaire soldij ("belooning").
* Doel: De informatie over de militaire beloning is noodzakelijk voor de salarisadministratie van de betreffende dienst. Waarschijnlijk werd het militaire loon verrekend met het civiele salaris dat op 15 september uitgekeerd moest worden.
* Vorm en stijl: De brief is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van die tijd ("heb ik de eer U te doen toekomen", "verzoek ik U beleefd"). De spelling is conform de toen geldende normen (bijv. "Afdeeling", "retourneeren").
* Notitie: De handgeschreven aantekening bovenaan bevat een telefoonnummer, wat suggereert dat er ook direct contact werd gezocht tussen de betreffende ambtenaren of hun secretaresses voor snelle afstemming. * Historische situatie: De brief is gedateerd op 11 september 1939. Dit is slechts tien dagen nadat Duitsland Polen binnenviel (het begin van de Tweede Wereldoorlog) en twee weken na de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger (28 augustus 1939). Nederland hoopte neutraal te blijven, maar de maatschappij was volledig in staat van paraatheid.
* Impact van de mobilisatie: De mobilisatie betekende dat veel mannen plotseling hun civiele functies moesten neerleggen. Voor overheidsinstanties bracht dit een enorme administratieve last met zich mee, zoals blijkt uit dit document: de salarisdoorbetaling van gemobiliseerde ambtenaren moest direct geregeld worden.
* Locatie: De geadresseerde werkte in de "Militiezaal" aan het Singel in Amsterdam. Dit was het centrum voor de militaire administratie en keuringen binnen de gemeente Amsterdam. De genoemde heer A.C. van der Woude was een bekende functionaris in dit vakgebied. A.C. v.d. Woude Gemeente Amsterdam