Officiële brief van de Gemeente Amsterdam. 11 november 1941. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (afd. L.M.). De Directeur van den Dienst van het Marktwezen. [Stempel linksboven in paars:]
№ 8 A / 115 / 2 M. 1941 11/11

[Briefhoofd:]
GEMEENTE AMSTERDAM

[Handgeschreven rechtsboven:]
Just t.k. den

[Linkerkolom:]
AFD. L.M.
No. 30/21 -1941-
BIJLAGEN

[Rechterkolom:]
AMSTERDAM, 11 November 1941.

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD
NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN
EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.
[Paraaf over tekst heen]

[Body tekst:]
In antwoord op Uw schrijven van 30 October
j.l., No. 8 A/115/1 M, deel ik U mede, dat voor
den dienst op de voor Joden aangewezen marktter-
reinen geen Joodsche ambtenaren behoeven te wor-
den aangesteld. Deze dienst kan door de arische
ambtenaren worden verricht, zoolang van Rijkswege
niet anders wordt bepaald.
vM
[Handgeschreven teken]

[Ondertekening rechts:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
h
[Handtekening]

[Adressering linksonder:]
Aan
den heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen.

[Voetnoot uiterst links:]
Model G.A. 5
2 5000-1-'40 * Kernboodschap: De wethouder stelt vast dat er geen Joodse ambtenaren aangesteld hoeven te worden voor de markten die specifiek voor Joden zijn aangewezen. "Arische" ambtenaren kunnen dit werk blijven doen.
* Terminologie: Het document gebruikt expliciet nationaalsocialistisch taalgebruik, zoals de term "arische ambtenaren". Dit illustreert hoe diep de rassenideologie van de bezetter was doorgedrongen in het ambtelijk apparaat.
* Bestuurlijke context: De brief is een antwoord op een vraag van de Directeur van het Marktwezen. Het toont de bureaucratische afhandeling van de segregatie: zelfs op locaties die uitsluitend voor Joden bedoeld waren, mochten Joden geen officiële functies bekleden.
* De ondertekenaar: In november 1941 was de pro-Duitse wethouder E.J. Voûte verantwoordelijk voor deze portefeuille (later werd hij regeringscommissaris/burgemeester). De handtekening lijkt echter van een waarnemer of een specifieke functionaris binnen dat departement. Dit document stamt uit een duistere periode van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In 1941 werden de anti-Joodse maatregelen steeds nijpender.
* Segregatie op markten: Vanaf de zomer van 1941 mochten Joden in Amsterdam alleen nog op specifieke markten komen (zoals aan het Waterlooplein en in de Gaaspstraat) om hen fysiek te scheiden van de rest van de bevolking.
* Uitsluiting van ambtenaren: De "Ariërverklaring" van oktober 1940 had al geleid tot het ontslag van Joodse ambtenaren in november van dat jaar. Deze brief bevestigt dat er geen uitzonderingen worden gemaakt voor "Joodsche marktterreinen"; de uitsluiting van Joden uit openbare functies was totaal.
* Administratieve collaboratie: De brief is een sprekend voorbeeld van hoe de Nederlandse gemeentelijke bureaucratie de bevelen van de bezetter nauwgezet uitvoerde en vertaalde naar dagelijkse werkprocessen. E.J. Vo L.M. Gemeente Amsterdam Marktwezen