Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekening. 24 mei 1941. Vermoedelijk een hoofd van een gemeentelijke dienst (gezien de referentie naar "mijn dienst" en "de Gemeente"). [Handgeschreven: A. Muller]
[Stempel]

D/HG.

46A/8/3 M.

24 Mei 1941.

Omzetbelasting
Vischmarkt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In aansluiting op mijn brief van 9 April jl. No.
46A/15/2 M. (en onder verwijzing naar mijn brief van 23 Janu-
ari jl. No.46A/6/1 M., voor zoover betreft het doorberekenen
van de omzetbelasting) waarin ik U onder andere rapporteerde
over de moeilijkheden, die mijn dienst ondervond in verband
met de vaststelling van maximumprijzen voor zoetwatervisch,
heb ik de eer U het volgende te berichten.

De nadeelen, die het bedrijf van de Vischmarkt tot
heden heeft ondervonden als gevolg van het vaststellen van
maximumprijzen voor zoetwatervisch, waardoor het doorbereke-
nen van de omzetbelasting in den vorm van het heffen van
administratiekosten slechts tot aan het bedrag der maximum-
prijzen toelaatbaar werd en, wanneer de visch tegen de maxi-
mumprijzen werd gemijnd, zelfs geheel achterwege moest blij-
ven, zijn tot heden niet groot geweest. Dit houdt verband
met de omstandigheid, dat de vischtijd voor de meeste zoet-
watervischsoorten tot 1 Juni a.s. gesloten is. Het laat zich
aanzien, dat na 1 Juni a.s. weder groote partijen zoetwater-
visch ter markt zullen worden aangevoerd en dat de maximim-
prijzen, gezien de bijzondere tijdsomstandigheden, als regel
steeds zullen worden bereikt.

Voor de zeevisch zijn tot heden geen maximumprijzen
voor iedere groep van verkoopers (namelijk visschers gros-
sier en detaillist) vastgesteld, doch wel maximum winstmarges
(namelijk voor den grossier en voor den detaillist, doch niet
voor den visscher).

De mogelijkheid is echter niet uitgesloten, dat in
de toekomst, gezien de moeilijke contrôle op de prijzen bij
dit stelsel, ook voor zeevisch maximumprijzen zullen worden
bepaald. In dat geval zullen dus ook voor deze vischsoorten,
bij het bereiken van den maximumprijs, geen administratie-
kosten in rekening mogen worden gebracht. Een en ander zou
dus beteekenen, dat de omzetbelasting van visch, waarvoor
de vischafslag mede aansprakelijk is, geheel ten laste van
de Gemeente zou komen. * Kernproblematiek: De brief kaart een financieel-administratief probleem aan voor de gemeente. Door de invoering van door de overheid vastgestelde maximumprijzen kan de gemeente de omzetbelasting (die zij als "administratiekosten" doorberekent aan de koper) niet meer innen zodra die maximumprijs is bereikt. De belastingdruk verschuift hierdoor volledig naar de gemeentelijke begroting.
* Verschil Zoetwater/Zeevis: Voor zoetwatervis is het probleem al actueel, maar was de schade beperkt door het gesloten visseizoen. Voor zeevis werkt men nog met winstmarges, maar de schrijver voorziet dat ook hier maximumprijzen zullen worden ingevoerd om prijscontroles te vergemakkelijken.
* Terminologie: "Gemijnd" verwijst naar het proces van de visafslag waarbij een koper "mijn!" roept bij de gewenste prijs.
* Taalfout in origineel: In de tweede alinea staat een typfout: "maximim-prijzen" in plaats van "maximum-prijzen". * Tijdsbeeld: De brief is gedateerd op 24 mei 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "bijzondere tijdsomstandigheden" waar de brief naar verwijst, zijn een eufemisme voor de oorlogssituatie.
* Prijsbeheersing: Tijdens de bezetting voerden de autoriteiten strikte prijsbeheersing en distributiesystemen in om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, en om de voedselvoorziening te reguleren. Dit document illustreert de frictie tussen deze rijksmaatregelen en de lokale gemeentelijke financiën.
* Visafslag: De visafslag was vaak een gemeentelijke instelling. De gemeente was verantwoordelijk voor de afdracht van de omzetbelasting over de verhandelde vis, een belasting die destijds in Nederland nog relatief nieuw en volop in ontwikkeling was.