Archiefdocument
Origineel
1941 (gepubliceerd in Staatscourant van 28 april 1941). [Handgeschreven bovenaan:]
1941 - Afd. 4 - Volgno. 285
Max. winstmarges
zeevisch.
[Gedrukte tekst:]
1941 Volgn. 285
GEMEENTEBLAD [watermerk/stempel op achtergrond]
PRIJZENBESLUIT 1941, ZEEVISCH.
(Staatscourant van 28 April 1941, No. 81).
De Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij;
Gelet op art. 2 van het Besluit No. 218/1940 in zake de benoeming van een Gemachtigde voor de Prijzen en in overeenstemming met de §§ 2 en 3 van de Verordening No. 3/1940 van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied;
Heeft goedgevonden te bepalen:
ART. 1
De maximum prijzen voor zeevisch aan den afslag worden na overleg met den Gemachtigde voor de Prijzen door of vanwege den Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening vastgesteld en gepubliceerd.
ART. 2
Ten aanzien van het verhandelen door grossiers aan kleinhandelaren, resp. het verhandelen door kleinhandelaren aan consumenten, worden de volgende maximum marges vastgesteld:
[Handgeschreven in de kantlijn met een pijl naar de rij 'Wijting':]
Wijting 0.13
| Max. marge grossier per 50 kg netto, franco station van verzending, inclusief verpakking. | Max. marge detaillist per kg à contant af detaillist. | |
|---|---|---|
| Makreel. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | f 2,50 | f 0,22 |
| Koolvisch. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,22 |
| Braadschelvisch. . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,24 |
| Kleine schelvisch. . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,23 |
| Kl. middelschelvisch. . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,28 |
| Gr. middelschelvisch. . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,32 |
| Groote schelvisch. . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,36 |
| Wijting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,13 |
| Kleine gul . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,19 |
| Middel gul. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,20 |
| Kabeljauw. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ 3,50 | „ 0,30 |
| mooten f 0,80 |
[Rechtsboven een groot handgeschreven kruis 'X']
--- * Doel: Dit document is een officieel besluit om de prijzen van zeevis te reguleren door maximummarges op te leggen voor zowel de groothandel (grossiers) als de detailhandel. Dit moest prijsopdrijving en woekerwinsten in tijden van schaarste voorkomen.
* Juridische basis: Er wordt verwezen naar verordeningen van de Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied (Seyss-Inquart). Dit toont aan dat het Nederlandse overheidsapparaat onder direct toezicht en bevel van de Duitse bezetter functioneerde.
* Inhoudelijke details: De marges voor de groothandel zijn grotendeels uniform (f 3,50 per 50 kg), terwijl de marges voor de detailhandel variëren per vissoort en grootte, waarschijnlijk gerelateerd aan de bewerkingsgraad of de waarde van de vis.
* Administratieve sporen: De handgeschreven notities bovenaan en in de marge duiden op intensief gebruik door een ambtenaar of archivaris voor snelle referentie. De nadruk op 'Wijting' suggereert dat dit een specifiek punt van aandacht was bij de uitvoering of controle.
--- Dit document stamt uit april 1941, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode werd de Nederlandse economie omgevormd tot een geleide economie. Vanwege de oorlogsomstandigheden en de blokkades ontstonden er grote tekorten aan voedsel.
Om de distributie te beheersen en de zwarte markt tegen te gaan, stelde de bezetter via het Directoraat-Generaal van de Voedselvoorziening strikte prijsvoorschriften op. Zeevis was een belangrijke voedselbron, maar de vangst was beperkt door de gevaren op de Noordzee en de inbeslagname van schepen. Het beheersen van de winstmarges was een cruciaal onderdeel van de prijsbeheersingspolitiek om basisvoedsel enigszins betaalbaar te houden voor de bevolking, terwijl tegelijkertijd de Nederlandse productie vaak werd aangewend voor Duitse behoeften.