26 mei 1941 46 A/6/417

MARKTWEZEN AMSTERDAM.

Amsterdam, 26 Mei 1941.

Aan

In verband met het vaststellen van maximumprijzen voor visch en mede in verband met de bepalingen van de omzetbelastingwet 1940 zal met ingang van 1 Juni 1941 geacht worden, dat in de afmijnprijs zoowel de koopprijs als de omzetbelasting zal zijn begrepen.

Aan U zal dus worden uitbetaald de netto koopsom, dat is dus het gemijnde bedrag onder aftrek van de omzetbelasting en verder onder aftrek van afslaggelden, registratierechten etc.

De omzetbelasting bedraagt in het algemeen 2½%. Een uitzondering wordt gemaakt voor visch, die door den aanvoerder-handelaar op een afslag is gekocht en waarover dus reeds omzetbelasting is geheven. Voor deze visch is slechts ½% omzetbelasting verschuldigd. Ten einde voor deze lagere belastingheffing in aanmerking te kunnen komen is het beslist noodzakelijk dat de aanvoerder-handelaar een schriftelijke verklaring geeft, dat voor de betreffende visch reeds omzetbelasting is voldaan. Deze verklaring dient echter op den dag van de veiling en wel vóórdat de afrekening heeft plaatsgevonden op het kantoor van de Vischmarkt aan de De Ruyterkade te worden ingeleverd. Aanvoerders, die hun visch in consignatie zenden, dienen er dus zorg voor te dragen, dat de onderhavige verklaring bij de zending is gevoegd. Voor visch waarvoor de verklaring te laat in mijn bezit is gekomen wordt 2½% omzetbelasting berekend.

Een model van een verklaring sluit ik hierbij in; meerdere exemplaren zijn bij de administratie van de Vischmarkt verkrijgbaar.

De Directeur, Het document is een officiële mededeling van de dienst Marktwezen Amsterdam aan vishandelaren en aanvoerders. De kern van de brief is een administratieve wijziging per 1 juni 1941: de afmijnprijs (de prijs waarvoor de vis op de veiling wordt verkocht) wordt voortaan beschouwd als inclusief omzetbelasting.

Belangrijke punten in de regeling:
* Netto-uitbetaling: Handelaren krijgen het bedrag uitbetaald na aftrek van omzetbelasting, afslaggelden en rechten.
* Belastingtarieven: Het standaardtarief is 2,5%. Er geldt een verlaagd tarief van 0,5% voor vis waarover al eerder belasting is betaald (om dubbele belasting te voorkomen).
* Bewijslast: Om aanspraak te maken op het lage tarief moet de handelaar een schriftelijke verklaring overleggen vóór de afrekening op de dag van de veiling.
* Locatie: De administratieve afhandeling vindt plaats op het kantoor van de Vischmarkt aan de De Ruyterkade in Amsterdam. Deze brief is geschreven in mei 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de regeldruk vanuit de bezetter en de Nederlandse bureaucratie sterk toe om de voedselvoorziening en de economie te controleren.

De "Omzetbelastingwet 1940" was een belangrijke fiscale maatregel uit de vroege bezettingstijd (ingevoerd per 1 januari 1941) die de voorloper was van de huidige BTW. De invoering van maximumprijzen voor vis was een directe reactie op de oorlogsschaarste; het was bedoeld om prijsopdrijving te voorkomen en de vis betaalbaar te houden voor de bevolking, terwijl de overheid via de omzetbelasting inkomsten genereerde. De strikte administratieve eisen (de schriftelijke verklaring) zijn typerend voor de toenemende bureaucratisering van de handel tijdens de oorlogsjaren.