Officieel schrijven / Bekendmaking. 26 mei 1941. Marktwezen Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM.

Amsterdam, 26 Mei 1941.

Aan
[doorgehaald: X] Z.O.Z.

In verband met het vaststellen van maximumprijzen voor visch en mede in verband met de bepalingen van de omzetbelastingwet 1940 zal met ingang van 1 Juni 1941 geacht worden, dat in de afmijn-prijs zoowel de koopprijs als de omzetbelasting zal zijn begrepen.

Aan U zal dus worden uitbetaald de netto koopsom, dat is dus het gemijnde bedrag onder aftrek van de omzetbelasting en verder onder aftrek van afslaggelden, registratierechten etc.

De omzetbelasting bedraagt in het algemeen 2½%. Een uit-zondering wordt gemaakt voor visch, die door den aanvoerder-handelaar op een afslag is gekocht en waarover dus reeds omzetbelasting is ge-heven. Voor deze visch is slechts ½% omzetbelasting verschuldigd. Ten einde voor deze lagere belastingheffing in aanmerking te kunnen komen is het beslist noodzakelijk dat de aanvoerder-handelaar een schriftelijke verklaring geeft, dat voor de betreffende visch reeds omzetbelasting is voldaan. Deze verklaring dient echter op den dag van de veiling en wel vóórdat de afrekening heeft plaatsgevonden op het kantoor van de Vischmarkt aan de De Ruyterkade te worden inge-leverd. Aanvoerders, die hun visch in consignatie zenden, dienen er dus zorg voor te dragen, dat de onderhavige verklaring bij de zending is gevoegd. Voor visch waarvoor de verklaring te laat in mijn bezit is gekomen wordt 2½% omzetbelasting berekend.

Een model van een verklaring sluit ik hierbij in; meerdere exemplaren zijn bij de administratie van de Vischmarkt verkrijgbaar.

De Directeur, Dit document is een administratieve mededeling van de Dienst Marktwezen in Amsterdam. De kern van de boodschap is een verandering in de prijsstructuur aan de visafslag per 1 juni 1941. Voortaan wordt de omzetbelasting geacht in de afmijn-prijs (de prijs waarvoor de vis wordt gemijnd/gekocht) te zitten. Dit heeft directe gevolgen voor de uitbetaling aan de verkopers (de aanvoerders).

De belangrijkste punten zijn:
* Netto-uitbetaling: Verkopers krijgen het bedrag van de afslag minus de omzetbelasting, afslaggelden en registratierechten.
* Belastingtarieven: Er wordt onderscheid gemaakt tussen het standaardtarief (2,5%) en een verlaagd tarief (0,5%) voor vis die al eerder verhandeld en belast is.
* Bureaucratische vereisten: Om voor het lage tarief in aanmerking te komen, is een schriftelijke verklaring nodig die strikt op tijd (vóór de afrekening) moet worden ingeleverd bij de Vischmarkt aan de De Ruyterkade.
* Handhaving: Bij het ontbreken van de juiste papieren wordt automatisch het hoogste belastingtarief toegepast. Het document dateert van mei 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De administratieve wijzigingen die hier beschreven worden, vallen binnen het kader van de Omzetbelastingwet 1940. Deze wet werd kort voor de bezetting ingevoerd maar door de bezetter gehandhaafd en aangescherpt om de belastingopbrengsten te verhogen en de economie strakker te reguleren.

Tevens wordt er gesproken over "maximumprijzen". Dit was een kenmerk van de oorlogseconomie: om inflatie en woekerprijzen (zwarte handel) tegen te gaan, stelde de overheid voor veel primaire levensbehoeften, waaronder vis, prijsplafonds in. De Vischmarkt aan de De Ruyterkade was in die tijd de centrale plek voor de visaanvoer in Amsterdam. De strikte administratieve regels in dit document illustreren hoe de bureaucratie tijdens de bezettingsjaren ook in de voedselvoorziening en handel diep doordrong.