Brief (doorslag/kopie), bladzijde 2. 23 januari 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Vischmarkt Amsterdam). [In de marge handgeschreven:] 2,565 / -

Bladz. 2 Brief No. 46A/6/1 M. d.d. 23 Januari 1941 aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Terwijl vroeger op de aan koopers uit te reiken nota, de verschuldigde omzetbelasting afzonderlijk in rekening moest worden gebracht, is het thans krachtens artikel 25 van het nieuwe Besluit den ondernemers verboden, aan degenen, aan wie de leveringen geschieden de omzetbelasting geheel of gedeeltelijk afzonderlijk in rekening te brengen. In het algemeen zal dus een ondernemer zijn verkoopsprijzen zoodanig moeten stellen, dat de door hem verschuldigde omzetbelasting daardoor op zijn afnemers wordt verhaald.

Dit laatste brengt voor de Vischmarkt administratieve moeilijkheden met zich mede, omdat de in den afslag gemijnde prijs, die ten slotte aan de aanvoerders, na aftrek der afslaggelden, krachtens artikel 5 juncto artikel 23 van de Verordening op de Heffing moet worden uitbetaald, in de administratie tot uitdrukking moet komen.

Ik heb deze moeilijkheden besproken met den Inspecteur der Omzetbelasting, die geen bezwaar had, dat de onderhavige belasting voorloopig afzonderlijk aan de koopers werd in rekening gebracht, mits de benaming "omzetbelasting" hierbij werd vermeden. Tegen het in rekening brengen van deze belasting in anderen vorm, bijvoorbeeld door de koopers onder den naam van "toeslag" of dergelijke met een zekere prijsverhooging te belasten had genoemde Inspecteur geenerlei bezwaar.

Echter dient de omzetbelasting niet alleen over het gemijnde bedrag, zooals tot nu toe gebruikelijk was, te worden berekend, doch evenzeer over den "toeslag". Uit den aard van de zaak moet deze toeslag hooger worden gesteld, dan 2 ½ % van het gemijnde bedrag. Het is gebleken, dat door het berekenen van een toeslag van 2.565% wordt bereikt, dat de afslag, na aftrek der omzetbelasting, het netto gemijnde bedrag overhoudt.

Een en ander is besproken met den accountant der afdeeling Financiën, belast met de contrôle over mijn dienst, die van oordeel was, dat deze prijsverhooging onder de benaming "administratiekosten" afzonderlijk aan de koopers in rekening zou kunnen worden gebracht.

Ik geef U beleefd in overweging mij, zoo mogelijk spoedig, te machtigen, de hierboven omschreven gedragslijn met ingang van 1 Februari a.s. voor de Vischmarkt in te voeren.

Het nieuwe Besluit op de omzetbelasting schrijft verder voor, dat ook over diensten, welke tegen vergoeding worden verricht, omzetbelasting moet worden betaald. Zou hieronder ook worden verstaan, de belasting, die krachtens artikel 5 sub c der Verordening op de Heffing wordt geheven van personen, wien toegang tot de Vischmarkt is verleend en krachtens artikel 5 sub b van personen, die van den afslag gebruik maken, dan zou dit voor de Vischmarkt beteekenen, dat ook over het totaal van deze belastingen (heffingen) tot een bedrag van rond ƒ 10.000,- 2 ½ % omzetbelasting verschuldigd zou zijn. Hieromtrent is echter nog geen beslissing van voornoemden Inspecteur der Omzetbelasting verkregen; zoodra dit wel het geval zal zijn, zal ik U hieromtrent nog nader berichten.

De Directeur, * Administratieve complexiteit: De kern van het document is een technisch-administratief probleem. Door een nieuw besluit mag omzetbelasting niet meer expliciet op de nota staan. Omdat de vismarkt werkt met een "gemijnde prijs" (veilingprijs) die direct aan de vissers (aanvoerders) moet worden uitgekeerd na aftrek van kosten, is het lastig de belasting onzichtbaar in de prijs te verwerken zonder dat dit ten koste gaat van de uitbetaling aan de vissers.
* Creatieve boekhouding: Er wordt een pragmatische oplossing gezocht in overleg met de Inspecteur der Omzetbelasting en een accountant: de belasting wordt simpelweg hernoemd naar "administratiekosten" of een "toeslag" om aan de letter van de wet te voldoen.
* Wiskundige correctie: Er wordt specifiek berekend dat een toeslag van 2,565% nodig is om netto op een belastingafdracht van 2,5% uit te komen (het zogenaamde 'terugrekenen' of 'inclusief maken' van belasting).
* Taalgebruik: Het document is geschreven in de formele, ambtelijke stijl van voor de spellingherziening van 1947 (gebruik van de naamvals-'n' in "den Heer", "den afslag", etc.). * Tijdsbeeld: De brief dateert van januari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werden veel administratieve en fiscale regels gestroomlijnd of aangepast naar Duits model. Het "nieuwe Besluit" waar naar verwezen wordt, is de Verordening op de Omzetbelasting 1940, die de systematiek van de belastingheffing ingrijpend veranderde.
* Sector: De Vischmarkt in Amsterdam was een cruciaal onderdeel van de voedselvoorziening ("Levensmiddelen"). De brief toont aan hoe zelfs in oorlogstijd de bureaucratie en nauwkeurige belastingafdracht een prioriteit bleven voor gemeentelijke diensten.