Handgeschreven nota / ambtelijke notitie. 11 juni 1941 (11/6/'41). Inzake Prijsbeheersing
Zurich

De wijze van prijsbeheersing
zoodanig dat detail prijzen
vooral detail prijzen praktisch
niet controleerbaar zijn.
(vrije prijsvorming in de eerste
hand) Wat gemeente betreft
komt dit niet tot uitdrukking
in klein handels prijzen!

11/6/'41
[as] De notitie behandelt de problematiek van prijsbeheersing en de effectiviteit van overheidscontroles op consumentenprijzen. De schrijver stelt vast dat door de huidige wijze van regulering de winkelprijzen (detailprijzen) in de praktijk niet te controleren zijn.

De kern van het probleem ligt volgens de auteur bij de "vrije prijsvorming in de eerste hand" (de producent of groothandel). Omdat de prijzen aan het begin van de keten vrij zijn, is het voor de gemeente of toezichthoudende instanties onmogelijk om aan het eind van de keten (de kleinhandel) effectieve prijsplafonds of controles af te dwingen. De uitroeptekens aan het eind onderstrepen de frustratie over het gebrek aan resultaat van het beleid in de dagelijkse praktijk van de burger. Het document dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Prijsbeheersing was in deze periode een cruciaal onderdeel van de economische politiek. De bezetter en de Nederlandse overheidsapparaten probeerden inflatie en zwarte handel tegen te gaan door strikte prijsvoorschriften op te leggen voor schaarse goederen.

De verwijzing naar "Zurich" kan duiden op een specifiek Zwitsers economisch model dat als voorbeeld diende, of mogelijk een referentie naar een specifiek overleg of een afdeling binnen het Bureau Prijsbeheersing. De notitie geeft een inkijkje in de ambtelijke worsteling met de uitvoering van distributie- en prijsmaatregelen in een tijd van toenemende schaarste.