Zakelijke brief/kennisgeving van betaling. 9 december 1941. Onbekende dienst (vermoedelijk een Rijksbureau of distributie-instantie), ondertekend door "De Directeur". Het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen te Bergen op Zoom. [Handgeschreven in blauw potlood bovenaan:]
verzonden 9/12

M/HG.

46A/40/24 M.

9 December 1941.

het Centraal Verkoopkantoor
van Mosselen,
te
B E R G E N O P Z O O M .

Ik heb de eer U te berichten, dat in de week van 30 November tot en met 6 December 1941 door de combinatie Lammers-Van Zanten aan mijn dienst werd afgedragen: f 406,-
Onder aftrek van " 40,60
voor bemoeiingen van mijn dienst zal het saldo groot f 365,40
==========
eerstdaags op Uw postrekening no.261192 worden overgeschreven.

De Directeur,
[Onleesbare paraaf/stempel]

Specificatie:                                                                                 Aangevoerd:
2 Dec.1941   Harlingerboot     521 balen        f 130,25         1-12-1941
4 Dec.1941   Spoor Zeeland     213 balen        f  53,25         3-12-1941
4 Dec.1941        "           "        200 balen        f  50.-          3-12-1941
6 Dec.1941        "           "        300 balen        f  75.-          5-12-1941
6 Dec.1941   Wieringenboot     390 balen        f  97,50         5-12-1941
                                              -----------          -----------
                                              1624 balen        f 406,-
                                              ====                ==========

= 812 ton van 100 kg. Het document is een zakelijke afrekening met betrekking tot de handel in mosselen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft een betaling voor een totale zending van 1624 balen mosselen, wat wordt omgerekend naar 812 "ton van 100 kg" (een eenheid die destijds vaker in de visserij en landbouw werd gebruikt, ook wel 'mud' genoemd). Dit impliceert een gewicht van 50 kg per baal.

De logistiek wordt gespecificeerd per transportmiddel: de "Harlingerboot", de "Wieringenboot" en transport via het spoor uit Zeeland. De financiële afhandeling toont een inhouding van exact 10% (f 40,60 op een totaal van f 406,-) voor "bemoeiingen". Dit wijst op een administratieve heffing of commissie door de overheidsinstantie die toezicht hield op de handel. Ten tijde van dit schrijven (december 1941) was Nederland bezet door nazi-Duitsland. De handel in voedsel was strikt gereguleerd via een systeem van Rijksbureaus en Bedrijfschappen om de voedselvoorziening te controleren en de export naar Duitsland te faciliteren.

Het "Centraal Verkoopkantoor van Mosselen" in Bergen op Zoom was een cruciaal knooppunt in de mosselhandel. Bergen op Zoom had van oudsher een sterke band met de mosselcultuur uit de Oosterschelde. De genoemde "combinatie Lammers-Van Zanten" was waarschijnlijk een samenwerkingsverband van handelaren of vissers die als erkende leveranciers optraden binnen dit streng gecontroleerde economische systeem. De term "bemoeiingen" duidt op de bureaucratische tussenkomst die in de oorlogsjaren alomtegenwoordig was in de Nederlandse economie.