[Rechtsboven handgeschreven:]
Marktb

[Stempel linksboven:]
No. 103 L.M. 1941.
Nº 82/2/1 M. 1941 5/3

[Rechtsboven getypt:]
Benoeming leden Commissie van
Advies voor de Centrale Markt.

[Rechtsboven handgeschreven parafen en aantekeningen in rood en zwart potlood/inkt, o.a.:]
m. Dr

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,
Vrijdag, 21 Februari 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen;
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,
Gezien de circulaire van den Secretaris-Generaal, waarnemend Hoofd van het Departement van Binnenlandsche Zaken, d.d. 27 November 1940. (No. 534 Bur.G.) No. 49794 afdeeling Ambtenarenzaken;
Gelet op hun besluit d.d. 7 December 1934 No. 1208 L.M. 1934, zooals dit later is gewijzigd en aangevuld;

B e s l u i t e n :

te benoemen in de Commissie van Advies voor de Centrale Markt, ingesteld bij hun bovenaangehaald besluit;

1o in de plaats van het lid den Heer M.E. Neeter, den Heer H. Zoutendijk, vertegenwoordigend den Kooplieden- en Marktkramersbond "Mercurius" en als diens plaatsvervanger den Heer A.C.v. Teeseling;

2o in de plaats van het lid den Heer S. Presser, den Heer T.J.J. Bos, vertegenwoordigend den Algemeenen Venters-, Markt- en Standplaatshoudersbond in Nederland;

3o in de plaats van het lid den Heer B. Polak, den Heer J. de Geus Jbzn, vertegenwoordigend den Bond van Nederlandsche Grossiers in Versche Zuidvruchten en aanverwante artikelen.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks).

[Linksonder handgeschreven aantekeningen:]
JB.
2
hr. Groeneveld
noteren
[paraaf]

[Rechtsonder:]
Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) J. F. FRANKEN
l.s.

--- Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit van het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam, gedateerd 21 februari 1941. De kern van het besluit is de vervanging van drie leden van de Commissie van Advies voor de Centrale Markt.

Belangrijke observaties:
1. De namen: De vertrekkende leden zijn M.E. Neeter, S. Presser en B. Polak. Dit zijn namen die onmiskenbaar duiden op een Joodse achtergrond.
2. De juridische grondslag: Er wordt verwezen naar een circulaire van de Secretaris-Generaal van Binnenlandse Zaken van 27 november 1940 betreffende "Ambtenarenzaken".
3. De timing: Het besluit valt exact drie maanden na de beruchte circulaire waarin de verwijdering van Joodse ambtenaren en personen in openbare functies werd voorbereid (de zgn. Ariërverklaring). Het is bovendien slechts vier dagen voor het uitbreken van de Februaristaking (25-26 februari 1941).
4. Instantie: De afdeling "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen" was verantwoordelijk voor de distributie en de markten, cruciale sectoren tijdens de bezetting.

Het document toont de bureaucratische efficiëntie waarmee de bezetter, via het Nederlandse ambtelijk apparaat, de Joodse bevolking uit maatschappelijke en adviserende functies verwijderde.

--- Dit document is een direct bewijsstuk van de gelijkschakeling en de antisemitische maatregelen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In de herfst van 1940 voerden de nazi's de "Ariërverklaring" in, waarbij alle ambtenaren moesten verklaren of zij van Joodse afkomst waren. Dit leidde in november 1940 tot de schorsing en later het ontslag van Joodse ambtenaren.

Hoewel leden van een adviescommissie voor de markt formeel geen ambtenaren hoefden te zijn, werd de werkingssfeer van de maatregelen snel uitgebreid naar alle semi-publieke organen en besturen. De vervanging van Neeter, Presser en Polak is geen toeval of reguliere wisseling, maar een gedwongen verwijdering op basis van hun afkomst.

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het hart van de voedselvoorziening in de stad. Door Joden uit deze adviesorganen te weren, verloren zij niet alleen hun invloed op de handel, maar werd ook de weg vrijgemaakt voor de verdere economische onteigening van Joodse ondernemers (de zogenaamde "Arisering"). De handtekening van de gemeentesecretaris J.F. Franken onder het extract laat zien hoe het Amsterdamse stadsbestuur deze verordeningen van de bezetter uitvoerde. B. Polak H. Zoutendijk J. de Geus J.F. Franken M.E. Neeter S. Presser T.J.J. Bos