Brief (verzoekschrift)
Origineel
Brief (verzoekschrift) 7 april 1942 B. Nebbig, Vrolikstraat 181, Amsterdam Directeur van het Marktwezen te Amsterdam [Stempel linksboven:]
№ 53 / 44 / 1 M. 1942 7/4
[Rechtsboven:]
Amsterdam, 7 April 1942.
[Adres links:]
Den Wel Ed, Heer Directeur
van het Marktwezen
te Amsterdam.
[Handgeschreven aantekening in potlood/pen diagonaal door de adresgegevens:]
Aanhouwe
(tot 1 sept beslist)
22/4
[Paraaf, mogelijk:] m. H. Broese
Wel Edele Heer,
De ondergeteekende B. Nebbig Vrolikstraat 181 en houder van een toegangskaart tot den centralen markthal, vraagt beleefd Uw aandacht voor het onderstaande.
Voorheen had ik een tweede toegangskaart voor een bediende die mij hielp, doch deze heb ik niet meer en ben dus slechts in het bezit van een kaart. Aangezien ik echter ben afgekeurd voor het werkkamp omdat ik niet geheel gezond ben en ook vrij vaak ziek ben, wilde mijn vrouw mij bij den inkoop op den markt behulpzaam zijn.
Uit dien hoofde verzoek ik Ued derhalve beleefd, mij een tweede toegangskaart ten name van mijn vrouw te willen verschaffen.
In den hoop dat U aan mijn beleefd verzoek gehoor zult willen geven en Ued hiervoor bij voorbaat beleefd dankend, verblijf ik,
Hoogachtend
Ued dnw dnr.
[Handtekening:]
B. Nebbig.
[Rechtsonder in de hoek handgeschreven cijfer:] 53 In deze brief verzoekt de heer B. Nebbig de directeur van het Marktwezen om een extra toegangspas voor de Centrale Markthal in Amsterdam. De reden die hij opgeeft is tweeledig: hij heeft geen bediende meer die hem kan helpen, en hij is zelf fysiek niet in staat het werk alleen te doen. Hij vermeldt expliciet dat hij is "afgekeurd voor het werkkamp" vanwege zijn slechte gezondheid. Hij wil dat zijn vrouw hem vergezelt om hem te ondersteunen bij de inkoop.
De handgeschreven kanttekening "Aanhouwe (tot 1 sept beslist)" suggereert dat de administratie de beslissing over het verzoek wilde uitstellen of de kaart tijdelijk wilde blokkeren/aanhouden. De afkorting "Ued dnw dnr" staat voor "Uw edele dienstwillige dienaar", een formele afsluiting die destijds gebruikelijk was. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (april 1942). Voor de Joodse bevolking van Amsterdam werd de bewegingsvrijheid en de mogelijkheid om in hun levensonderhoud te voorzien steeds verder ingeperkt.
- De Afzender: Barend Nebbig (geboren in 1891) was een Joodse Amsterdammer. Volgens historische bronnen (zoals het Joods Monument) woonde hij inderdaad op Vrolikstraat 181-1.
- Het Werkkamp: De verwijzing naar het feit dat hij is "afgekeurd voor het werkkamp" is zeer significant. Vanaf januari 1942 werden Joodse mannen opgeroepen voor werkkampen in Nederland (de zgn. Joodse werkverschaffing). Medische afkeuring was een van de weinige manieren om (tijdelijk) aan deportatie naar deze kampen te ontkomen.
- De Centrale Markthal: Voor Joodse marktkooplieden werd het werken steeds moeilijker gemaakt door Ariërisering en uitsluiting. Een toegangskaart was essentieel om handel te kunnen drijven.
- Afloop: De tragische context van dit soort verzoeken is dat dergelijke uitstellen vaak van korte duur waren. Barend Nebbig is, samen met zijn gezin, later dat jaar gedeporteerd. Hij kwam in augustus 1942 om het leven in Auschwitz. Dit document is een tastbaar bewijs van zijn poging om onder extreem moeilijke omstandigheden zijn dagelijks leven en werk voort te zetten.