Huurovereenkomst (doorslag van een getypt document met handgeschreven correcties). [onbeschreven] september 1942. Op heden, den [onbeschreven] September negentienhonderd twee en veertig heeft de Gemeente Amsterdam, hierna te noemen verhuurster, verhuurd aan de Nederlandsche Middenstandsbank, ~~Keizersgracht 539~~ [in de marge:] Heerengracht 580, alhier, hierna te noemen huurderesse, de als cantine in gebruik geweest zijnde, met glazen wanden afgesloten ruimte op de eerste verdieping (Zuidzijde) van de op de Centrale Markt gelegen hal, en wel voor den tijd van één jaar, ingaande den eersten October 1942 en mitsdien eindigende den dertigsten September 1943, tegen een huursom van twaalf honderd en vijftig gulden (ƒ 1.250,-) per jaar, te voldoen door overschrijving op rekening no. 74 van het bedrijf der Centrale Markt bij het Girokantoor der Gemeente Amsterdam, en wel bij vooruitbetaling in vier driemaandelijksche termijnen, elk van drie honderd en twaalf gulden en vijftig cent (312,50), voor de eerste maal te betalen bij de onderteekening van deze overeenkomst en voorts op den eersten Januari, den eersten April en den eersten Juli.

De huur en verhuur geschiedt onder de volgende voorwaarden:

Artikel 1.
[in de marge:] huurster
De ~~huurderesse~~ aanvaardt het gehuurde in den staat, waarin het zich bij den aanvang der huur bevindt. Zij is bevoegd daarin voor haar rekening de door haar noodig geachte wijzigingen aan te brengen, nadat zij daarop de goedkeuring van de verhuurster verkregen heeft.

Artikel 2.
De huurderesse verplicht zich het gehuurde tot geen ander doel te bestemmen en te gebruiken dan tot kantoorruimte ten dienste van haar bankbedrijf.

Artikel 3.
De huurderesse verplicht zich het gehuurde noch geheel, noch gedeeltelijk aan derden te verhuren of op eenigerlei wijze aan derden in gebruik te geven.

Artikel 4.
De huurderesse verplicht zich het gehuurde ten genoegen van den ~~Burgemeester~~ [in de marge:] verhuurster te onderhouden. Zij is aansprakelijk voor alle schade door haar personeel aan het gehuurde toegebracht. Dit document is een typisch voorbeeld van een zakelijke huurovereenkomst uit de bezettingsperiode (1942). Opvallend zijn de volgende punten:

1. Adreswijziging: Het adres van de Nederlandsche Middenstandsbank is handmatig gewijzigd van Keizersgracht 539 naar Heerengracht 580. Dit duidt op een verhuizing of een correctie van de administratieve gegevens van de bank tijdens het opstellen van het contract.
2. Bestemming: De ruimte, voorheen een kantine op het terrein van de Centrale Markt, krijgt een nieuwe functie als kantoorruimte voor de bank. Dit suggereert een behoefte aan lokale aanwezigheid van de bank bij de handelsactiviteiten op de markt.
3. Correcties: In artikel 1 en 4 zijn handgeschreven correcties aangebracht om de tekst juridisch preciezer te maken (zoals het vervangen van "Burgemeester" door "verhuurster" in artikel 4, wat impliceert dat de verantwoordelijkheid bij de betreffende gemeentelijke dienst lag in plaats van bij de persoon van de burgemeester).
4. Valuta: De bedragen worden vermeld in guldens (ƒ), waarbij de jaarhuur van 1250 gulden in die tijd een aanzienlijk bedrag was voor een kantoorruimte in een markthal. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) was tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciaal punt voor de voedselvoorziening en distributie in de stad. Dat de Nederlandsche Middenstandsbank (NMB, een voorloper van de huidige ING) hier kantoorruimte huurde, past in het beeld van de bank als financier van de Amsterdamse middenstand en handelaren die op de markt actief waren.

Ondanks de Duitse bezetting bleven de gemeentelijke bureaucratie en het privaatrechtelijke contractverkeer grotendeels volgens de bestaande Nederlandse wetgeving functioneren, wat blijkt uit de gehanteerde terminologie en de formele opbouw van dit document. De overstap van een "cantine" naar een bankkantoor weerspiegelt mogelijk de veranderende logistieke of economische behoeften op het marktterrein tijdens de oorlogsjaren. Gemeente Amsterdam