Brief (getypt)
Origineel
Brief (getypt) September 1942 De N.V. Marcanti September 1942.
Aan den Heer Burgemeester
van Amsterdam.
Hierbij hebben wij de eer U mede te deelen, dat onze N.V. niet in staat is de cantine, gelegen op de eerste verdieping aan de Zuidzijde van de hal op het terrein der Centrale Markt, te exploiteeren. Bedoelde cantine behoort tot de objecten, waaromtrent den 6den November 1939 door U met ons een pachtovereenkomst werd gesloten.
Wij verzoeken U, in verband met het bovenstaande, derhalve beleefd, tijdens de bedoelde pachtovereenkomst de cantine, voorzoover dat door U wenschelijk en mogelijk wordt geacht, te Uwen bate te verhuren aan een gegadigde, wiens (wier) bedrijf noch geheel noch gedeeltelijk concurreerend is of gedurende den duur der overeenkomst zal zijn met dat van onze N.V.; en voorts, dat aan onze N.V., zoolang de cantine tijdens de in de eerste alinea bedoelde pachtovereenkomst, door U wordt verhuurd, een reductie zal worden verleend op de pachtsom, berekend naar een bedrag van ƒ 500,- per jaar.
Gaarne vernemen wij of U zich met bovengenoemd voorstel kunt vereenigen.
De N.V. Marcanti, In deze zakelijke correspondentie uit september 1942 richt de directie van N.V. Marcanti zich tot de burgemeester van Amsterdam. De kern van het schrijven is het onvermogen van de vennootschap om een specifieke kantine op het terrein van de Centrale Markt te exploiteren. Deze kantine maakte deel uit van een ruimere pachtovereenkomst die vlak voor het uitbreken van de oorlog in Nederland (november 1939) was afgesloten.
De N.V. Marcanti stelt een constructie voor waarbij de gemeente Amsterdam de exploitatie van de kantine zelf overneemt of verhuurt aan een derde partij ("te Uwen bate"). Hierbij stelt de N.V. twee belangrijke voorwaarden:
1. De nieuwe exploitant mag geen concurrentie vormen voor de overige activiteiten van N.V. Marcanti.
2. De N.V. Marcanti wenst een verlaging van hun eigen pachtsom ter waarde van 500 gulden per jaar, zolang zij de kantine niet zelf gebruiken.
De toon is uiterst formeel en eerbiedig, passend bij de ambtelijke verhoudingen van die tijd (gebruik van "de eer hebben U mede te deelen" en "beleefd verzoeken"). Het document dateert uit de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief een puur zakelijk-administratief karakter heeft, kan de onmogelijkheid om de kantine te exploiteren ("niet in staat is... te exploiteeren") indirect verband houden met de oorlogsomstandigheden, zoals schaarste aan goederen, personeelstekorten of distributiebeperkingen die de exploitatie van een horecagelegenheid in 1942 bemoeilijkten.
De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad. Het gebouw 'Marcanti' was oorspronkelijk gebouwd als kantine- en recreatiegebouw voor de handelaren en arbeiders van de markt. De burgemeester van Amsterdam in september 1942 was de door de bezetter aangestelde regeringscommissaris Edward Voûte. Het feit dat Marcanti dergelijke verzoeken direct aan de burgemeester richtte, onderstreept de nauwe betrokkenheid van het gemeentebestuur bij het beheer en de pacht van de marktterreinen.