Officieel rapport van een controleur. 20 januari 1942. [Handgeschreven in rode inkt:] spoed
[Handgeschreven in rode inkt:] ni. Th Sieburgh

R A P P O R T

In aansluiting op mijn rapport vah 13 Januari '42, betreffende de zaak
Nienhuis.Sr, meld ik hetgeen mij bij nader onderzoek nog is gebleken.
Op Donderdag 15 Januari bevond ik mij in de winkel van Nienhuis.Sr en
verklaarde hij mij, dat zijn zoon J.M.Nienhuis.Jr, die mij gebleken is
huurder te zijn van perceel Schinkelkade 31, van daar zijn eiegen klanten
bedient. Op het moment, dat ik mij in de winkel van Nienhuis.Sr bevond, ver-
scheen daar een juffrouw die per briefje blijkbaar een bestelling kwam
opgeven. Nienhuis.Sr verwees deze juffrouw evenwel naar de zaak van zijn
zoon aan de Schinkelkade. Op Vrijdag 16 Januari bevond ik mij in de ge-
noemde opslagplaats aan de Schinkelkade alwaar ik aantrof J.M.Nienhuis.Jr
en zijn beide broers, welke laatstgenoemden als personeel in dienst zijn
bij hun vader. Deze zonen waren bezig met het gereedmaken van bestellingen
Naar Nienhuis.Jr mij verklaarde waren het bestellingen van zijn klanten
en niet van zijn vader.
Voorts hoorde ik op 19 Januari mevr: Schouten,
drogiste, wonende Hendrik Jacobstraat hoek Valeriusstraat, die mij verklaar
de zelf geen klant te zijn van Nienhuis.Sr, noch van Nienhuis.Jr.
Het eenigste wat deze Mevrouw mij kon verklaaren, was dat zich dagelijks
een aantal menschen vervoegen aan de zaak van Nienhuis.Sr. Voor nadere
gegevens, aldus mevr: Schouten, zou ik mij kunnen wenden tot mevr: W.C. van
Amerongen, wonende Koninginneweg 208 alhier.
Mevr: Amerongen gehoord, die mij verklaarde, dat zij
reeds twintig jaar haar groenten en fruit betrekt van Nienhuis.Sr, doch
als gevolg van het sluiten van diens zaak nu tijdelijk klant is bij den
zoon Nienhuis.Jr. Na het beeindigen van zijn straf, zal zij weer kalnt zijn
van Nienhuis.Sr. Voorts zou Nienhuis, Sr bij het innnen van een kwitantie
aan mevr: Amerongen hebben verklaard, dat hij nu knechts is bij zijn zoon.
Zooals reeds in mijn vorig rapport gemeld, blijkt ook hieruit, dat de zaken
van Nienhuis.Sr, middels zijn zonen, gewoon voortgang hebben.

Amsterdam 20 Januari 1942
Controleur,
[Signatuur: F. Althuisius]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen. .

[Handgeschreven potloodnotitie midden onder:]
stelde ons voor
een dezer dag
[...]
[...]
te over[...]

[Stempel linksonder:] Nº 77/2/16 M. 1942 20/1
[Parraaf bij stempel: GvB]
[Rechtsonder paraaf in potlood: D.A.] * Taal en spelling: Het document bevat enkele typische typefouten en archaïsche spellingen, zoals "vah" (van), "eiegen" (eigen), "verklaar de" (afgebroken over twee regels), "kalnt" (klant), "innnen" (innen) en "knechts" (knecht).
* Kernboodschap: De controleur concludeert dat Nienhuis Sr. een opgelegde straf (sluiting van zijn zaak) omzeilt door zijn bedrijfsactiviteiten simpelweg voort te zetten onder de naam van zijn zoon op een andere locatie (Schinkelkade 31).
* Bewijsvoering: De controleur voert drie bewijspunten aan:
1. Observatie van een klant die in de gesloten winkel van Sr. verschijnt en wordt doorverwezen naar Jr.
2. Observatie van het personeel van Sr. (zijn andere zonen) die werkzaam zijn in de opslag van Jr.
3. Een getuigenverklaring van vaste klant Mevr. Van Amerongen, die bevestigt dat Sr. zelf beweert nu "knecht" te zijn bij zijn zoon terwijl de handel feitelijk ongewijzigd doorgaat. * Historische context: Het document dateert van januari 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode gold een strikte distributie en prijsbeheersing.
* Marktwezen: De afdeling Marktwezen was verantwoordelijk voor het toezicht op de handel in Amsterdam. Overtredingen van economische voorschriften (zoals zwarte handel of prijsopdrijving) werden zwaar bestraft, vaak met een tijdelijk verbod op de uitoefening van het beroep of sluiting van de winkel.
* Handhaving: Dit rapport is een typisch voorbeeld van de actieve opsporing van "uitholling" of ontduiking van opgelegde sancties. De vermelding "spoed" in rode inkt duidt op een lopend onderzoek waarbij snel ingrijpen door de Bedrijfschef gewenst was. De bureaucratische afhandeling is zichtbaar door de diverse parafen en het registratienummer van 1942. F. Althuisius J.M. Nienhuis W.C. van Marktwezen