Tuchtbeschikking (bestuursrechtelijke/strafrechtelijke beslissing). Betreft feiten uit januari 1942; proces-verbaal van 19 februari 1942; verhoor op 26 februari 1942. Gerechtelijk schrijven No. 6121. Dossier No.: 11572.

TUCHTBESCHIKKING

in de zaak van: CORNELIS DE JONG,
geboren te Naaldwijk, 14 September 1884,
van beroep grossier in groenten en fruit,
wonende ~~gevestigd~~ te Amsterdam, Admiraal de Ruyterweg No. 58$^I$,

De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijzenbeschikking Groenten en Fruit 1941;

Gezien het proces-verbaal van den 19den Februari 1942 van A. Bosse, controleur Landbouw-Crisiswet 1933, No. 12,

bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, d.d. 26 Februari '42, die daarbij werd ~~vertegenwoordigd~~ bijgestaan door Mr. J. P. Sieburgh, Advocaat en Procureur te Utrecht;

Overwegende:

dat uit voormeld proces-verbaal en uit het proces-verbaal van verhoor van verdachte blijkt, dat hij aan diverse kleinhandelaren in den loop van de maand Januari 1942 kool heeft verkocht tegen den maximum-grossiersprijs, verhoogd met f. 2,50 per 100 kilogram voor opslag en arbeidsloon, uitgegeven voor het in goeden staat houden van de kool, sinds haar opslag;

dat de van Overheidswege vastgestelde maximum-grossiersprijzen van week tot week worden verhoogd, teneinde juist de bewaarkosten in de door de grossiers te berekenen prijzen te verdisconteeren, en verdachte deze bewaarkosten niet aan zijn afnemers in rekening had mogen brengen;

voorts, dat verdachte reeds gedurende geruimen tijd aan onderdeelen van de Duitsche Militie, gelegerd te Amsterdam, groenten en fruit heeft verkocht tegen prijzen, die niet alleen den maximum-grossiersprijs, doch zelfs de vastgestelde kleinhan-

[Onderaan links een stempel:]
BIJLAGE No 876
BLIKMAN & SART AMST.
K 1049 * Aard van de overtreding: Het document beschrijft een economisch delict: prijsopdrijving. Cornelis de Jong werd beschuldigd van het illegaal verhogen van de groothandelsprijs van kool met f. 2,50 per 100 kg onder het voorwendsel van opslagkosten.
* Juridische argumentatie: De inspecteur stelt dat deze opslagkosten al verwerkt waren in de wekelijks officieel vastgestelde maximumprijzen. De verdachte mocht deze dus niet apart doorberekenen.
* Verzwarende omstandigheden: De verdachte heeft gedurende langere tijd ook groenten en fruit aan de "Duitsche Militie" (Duitse bezettingsmacht) verkocht tegen prijzen die zelfs boven de consumentenprijzen (kleinhandelsprijzen) lagen.
* Status van het document: Het is een voorblad van een beschikking; de eigenlijke uitspraak (de straf of boete) staat waarschijnlijk op de volgende (niet afgebeelde) pagina. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (1942). In deze tijd was er sprake van een geleide economie met strikte prijsbeheersing om inflatie en zwarte handel tegen te gaan. De "Inspecteur voor de Prijsbeheersching" was een orgaan dat toezag op de naleving van deze regels. Overtredingen van de prijsvoorschriften werden gezien als economische sabotage en konden zwaar gestraft worden. De verwijzing naar de "Duitsche Militie" is opvallend; het duidt erop dat de verdachte profiteerde van de aanwezigheid van de bezetter door hen te overvragen, wat destijds een riskante handelwijze was. De Landbouw-Crisiswet van 1933 vormde de wettelijke basis voor veel van deze reguleringen, die tijdens de oorlog verder werden aangescherpt. A. Bosse P. Sieburgh