Tuchtbeschikking (tuchtrechtelijke uitspraak in een economische zaak). Gerechtelijk schrijven No. 11005
Dossier 23121 TUCHTBESCHIKKING II/JG

in de zaak van: ADRIANUS KUIL

geboren te Hoogkerk, 19 Juli 1913

van beroep grossier in groenten

gevestigd te Beverwijk, Alkmaarscheweg 362.

De Inspecteur voor de Prijsbeheersing te Amsterdam,

Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en de Prijsbeschikking 1941 Groenten en Fruit en Vroege Aardappelen;

Gezien het proces-verbaal van den 27en Augustus 1942 van J.B. Oranje en H.P. Wichmans, beiden opsporingsambtenaar als bedoeld in art. 24 Prijsbeheerschingsbesluit,

bevattende de door den verdachte tegenover den opsporingsambtenaar afgelegde verantwoording;

~~Gezien de schriftelijke verantwoording van den verdachte;~~

Gehoord de mondelinge verantwoording van den verdachte, die daarbij werd ~~vertegenwoordigd~~ ~~bijgestaan~~ door

Overwegende:

dat verdachte als grossier gedurende de maand Augustus 1942 aan verschillende kleinhandelaren te Amsterdam spercieboonen verkocht heeft tegen prijzen van f. 0,35 tot f. 0,55 per kg, niettegenstaande de hoogste prijs, waarvoor spercieboonen in genoemde periode verkocht mochten worden, f. 0,27 per kg was;

dat voormelde overtreding onder meer langs den weg van getuige-verhoor is komen vast te staan;

K 1307 3138-12-41 Dit document is een eerste pagina van een tuchtbeschikking, een juridisch instrument dat tijdens de Tweede Wereldoorlog veelvuldig werd ingezet om prijsbeheersing af te dwingen.

• De verdachte: Adrianus Kuil, een dertigjarige groothandelaar (grossier) uit Beverwijk.
• Het vergrijp: Het overtreden van de prijsvoorschriften voor sperziebonen. In augustus 1942 (een periode van schaarste en distributie) verkocht Kuil bonen aan Amsterdamse winkeliers voor prijzen die tot wel het dubbele van de wettelijk vastgestelde maximumprijs lagen (f. 0,55 in plaats van de toegestane f. 0,27).
• Bewijsvoering: De zaak is gebaseerd op een proces-verbaal van twee opsporingsambtenaren en wordt ondersteund door getuigenverklaringen.
• Vorm: Het document is een voorgedrukt formulier waarbij de specifieke details van de zaak met een typemachine zijn ingevuld. Opvallend is dat de optie voor schriftelijke verantwoording is doorgehaald, wat duidt op een mondelinge behandeling van de zaak. Tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945) voerde de overheid een streng beleid van prijsbeheersing. Door de oorlogssituatie ontstonden er tekorten aan vrijwel alle primaire levensbehoeften. Om inflatie en woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan, stelde de bezetter (via de Nederlandse departementen) maximumprijzen vast voor producten zoals groenten en fruit.

De Inspectie voor de Prijsbeheersing hield hier toezicht op. Overtredingen werden niet altijd via het reguliere strafrecht, maar vaak via het tuchtrecht (zoals in deze tuchtbeschikking) afgehandeld. Dit was een snellere procedure waarmee boetes of winkel-sluitingen opgelegd konden worden. Grossiers zoals Kuil vormden een belangrijke schakel; als zij te hoge prijzen vroegen, waren winkeliers gedwongen die kosten door te berekenen aan de consument, wat de gehele distributieketen onder druk zette. H.P. Wichmans J.B. Oranje