Getypt rapport (afschrift). 19 maart 1943. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Dienst der Gemeentelijke Personeelsvoorziening, Amsterdam. Behoort bij brief 37/48/3 M. d.d. 19 Maart 1943 aan den Dienst
der Gemeentelijke Personeelsvoorziening, alhier van den
Directeur van het Marktwezen.

                      Afschrift

                    R A P P O R T.
                    ==============

     In aansluiting op het rapport van Chef-marktopzichter

Blom, betreffende het verdwijnen van het vaartuig Dirkje d.d.
13 Maart j.l., rapporteer ik U hetgeen mij tot nu toe bij onder-
zoek is gebleken. Het vaartuig Dirkje is op Zaterdag 13 Maart
van de Centrale Markt weggevoerd door P.J. Neijman, knecht in
dienst bij den expediteur van Ruiten en als schipper varende op
het vaartuig Roelof Aredsveen (4). Neijman heeft dit vaartuig
overgebracht naar een werf te Aalsmeer. Hij heeft dit gedaan in
opdracht van: JAN VAN BUITEN, geboren te Amsterdam 9 Septamber
1905, betonwerker en wonende Preangerstraat 6, alhier. Deze Van
Buiten heeft tot en met 13 Maart jl. als hondebewaker dienst ge-
dan op de Centrale Markt doch is toen blijkbaar ontslagen omdat
van hem geen gunstig politierapport was ingekomen. Naar Buiten
mij verklaarde zou hij op zijn beurt aan Neijman opdracht heb-
ben gegeven het vaartuig naar een scheepswerf buiten Amsterdam
over te brengen, nadat hem dit door den eigenaar van het vaar-
tuig was verzocht. Deze eigenaar zou volgens Buiten een zekere
Piet de Jong moeten zijn, waarschijnlijk wonende in de Kempenaer-
straat, alhier. Wat er verder van het vaartuig terecht was ge-
komen wist Buiten niet. Ik, rapporteur, heb mij met Limmen, die
als eigenaar van het vaartuig wordt genoemd in het rapport van
Blom, en met Neijman naar Aalsmeer begeven en troffen wij daar
bij een scheepswerf het door Neijman overgebrachte en door Lim-
men vermiste vaartuig "Dirkje" aan. Neijman verklaarde, dat dit
niet dezelfde werf was waar hij op Zaterdag 13 Maart het vaar-
tuig had heengebracht. De eigenaar van de werf waar het vaartuig
nu lag, verklaarde dat dit op Maandag 15 Maart door twee hem
onbekende personen bij hem aan de werf was gebracht met de op-
dracht om het op te knappen. Een van deze beide personen, aldus
de werfbaas, had zich bekend gemaakt als J. van Buiten, wonende
Preangerstraat 6 te Amsterdam-Oost. Een en ander werd mij later
ook door Buiten bevestigd. De andere persoon zou volgens Buiten
de door hem bedoelde Piet de Jong zijn geweest. Tevens deelde
Buiten mij toen mede, dat Piet de Jong het vaartuig wilde laten
opknappen om er dan tezamen met Buiten puin meer te vervoeren.
Opmerkelijk in dit verband is echter, dat Buiten het adres van
Piet de Jong niet weet en deze Piet de Jong tot nu toe ook niet
heeft kunnen vinden. Ik heb Buiten eenige dagen gelegenheid ge-
geven om deze de Jong op te zoeken en heb in afwachting daarvan
deze zaak voorloopig nog even aangehouden.
Het vaartuig "Dirkje" heb ik inbeslaggenomen en zal op Vrijdag
19 Maart door schipper Neijman weer aan de Centrale Markt worden
gebracht. Bij informatie aan het Hoofdbureau van Politie is ge-
bleken, dat van Buiten reeds eenige veroordeelingen achter den
rug heeft, te weten:
12 Maart 1934 Pol.Rechter te Amsterdam, wegens diefstal 3 weken
gevangenisstraf.
5 April 1935 Po.Rechter te Amsterdam, wegens mishandeling f 10.-
boete of 10 dagen hechtenis.
10 Febr.1938 Rechtbank te Amsterdam, ter zake art.308 Wetb.v.
Strafr. 3 weken hechtenis. Bij Kon.Besluit terug} Dit rapport beschrijft de opsporing van een vermist vaartuig genaamd "Dirkje". De kern van de zaak draait om Jan van Buiten, een voormalig medewerker (hondenbewaker) van de Centrale Markt in Amsterdam.

• De toedracht: Van Buiten gaf schipper Neijman de opdracht om de "Dirkje" naar een werf in Aalsmeer te brengen. Van Buiten claimde dat hij handelde in opdracht van een zekere "Piet de Jong", de vermeende eigenaar, die het schip wilde gebruiken voor puinvervoer.
• Tegenspraak: De werkelijke eigenaar bleek een man genaamd Limmen te zijn. Bovendien kon Van Buiten geen adres opgeven van de mysterieuze Piet de Jong.
• Resultaat: De rapporteur vond het schip op een werf in Aalsmeer en nam het in beslag.

• Betrouwbaarheid: De geloofwaardigheid van Van Buiten wordt aan het einde van het document ondergraven door een opsomming van zijn strafblad (diefstal en mishandeling), wat ook de reden was voor zijn eerdere ontslag bij de markt. Het document dateert uit maart 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de oorlog niet expliciet wordt genoemd, is de sfeer van strikte controle en bureaucratie duidelijk voelbaar.

• De Centrale Markt: Dit was een cruciale plek voor de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de oorlog. Toezicht op personeel was streng; het feit dat Van Buiten werd ontslagen vanwege een "ongunstig politierapport" (zijn strafblad) laat zien hoe nauw de gemeente en de politie samenwerkten bij de screening van personeel.

• Puinvervoer: De bewering dat het vaartuig gebruikt zou gaan worden voor het vervoer van puin is interessant. In deze periode van de oorlog vonden er regelmatig bombardementen plaats of werden gebouwen gesloopt (bijvoorbeeld voor de aanleg van de Atlantikwall of na de ontruiming van de Jodenbuurt), waardoor er een grote behoefte was aan transport van bouwafval.
• Rechtsgang: De verwijzing naar het "Wetboek van Strafrecht" en de "Politierechter" toont aan dat het Nederlandse rechtssysteem voor commune misdrijven onder de bezetting in grote lijnen bleef functioneren zoals voor de oorlog.