Ambtelijk rapport (getypt met handgeschreven toevoegingen).
Origineel
Ambtelijk rapport (getypt met handgeschreven toevoegingen). 4 september 1943. De waarnemend Bedrijfschef der Centrale Markt (ondertekend door J. Heemskerk). De Heer Directeur van het Marktwezen. Rapport.
Amsterdam, 4 September 1943.
No. 37/64/2 M. 1943 4/9 [in paars stempel]
Hedenmorgen kwamen de Westlandschippers om pl.m. 8 uur aan de Centrale Markt. Zij deelden mij mede eerst om 6 uur toestemming van de betreffende wachtpost te hebben gekregen om langs Schiphol te varen, hetgeen, naar zij dachten, wel verband zou houden met het op deze ochtend overvliegen van Engelsche vliegtuigen.
Hiernaar gevraagd deelden zij mij nog mede op Dinsdag 31 Augustus en Donderdag 2 September j.l. respectievelijk om 5 uur en 5.10 uur v.m. te hebben mogen doorvaren langs Schiphol, dus geheel volgens het bestaande tijdschema.
Wél kon volgens hen nog tijdwinst worden verkregen als de groenteschippers bij het schutten in de Nieuwe Meersluis voorrang zou worden verleend boven de gewone beurtschippers, die, eenmaal aan het Singel aangekomen, toch niet onmiddellijk met lossen zouden beginnen. Het verdient dan ook aanbeveling met "Bruggen en Sluizen" hierover in contact te treden.
De wnd. Bedrijfschef der Centrale Markt,
[Handtekening: J. Heemskerk]
Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen.
[Handgeschreven kanttekeningen in de linker marge en onderaan, deels onleesbaar en in rood potlood doorgehaald]
Marge links: "afschrift / wilt nog / 4 uur n.m. / wnd / langs (?) ..."
Onderaan: "Meneer / Scheijvens / van Bel" Dit rapport van de Centrale Markt in Amsterdam illustreert de dagelijkse frictie tussen de voedselvoorziening van de stad en de militaire realiteit van de Duitse bezetting in 1943.
- Militaire invloed: De Westlandse schippers, die verantwoordelijk waren voor de aanvoer van verse groenten, werden opgehouden bij Schiphol. De reden hiervoor was de aanwezigheid van "Engelsche vliegtuigen" (geallieerde overvluchten). Schiphol was in deze periode een belangrijk militair doelwit en een steunpunt voor de Luftwaffe.
- Logistieke vertraging: De schippers arriveerden om 08:00 uur in plaats van hun normale tijd. De blokkade bij de wachtpost bij Schiphol duurde tot 06:00 uur, wat een afwijking was van het normale rooster (waarbij zij rond 05:00 uur mochten passeren).
- Bestuurlijke oplossing: De Bedrijfschef stelt een pragmatische oplossing voor om de verloren tijd in te halen: voorrang bij de Nieuwe Meersluis. Hij beargumenteert dat groenteschippers (bederfelijke waar) belangrijker zijn dan algemene beurtschippers die na aankomst aan het Singel toch niet direct lossen. Dit toont de constante zorg voor de snelheid van de voedselketen in oorlogstijd. In september 1943 was de Tweede Wereldoorlog in een fase beland waarin geallieerde luchtaanvallen op doelen in Nederland en Duitsland dagelijkse kost waren. De Centrale Markt van Amsterdam (nu het Food Center Amsterdam bij de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedseldistributie voor de hongerende stad.
Het Westland was de belangrijkste 'tuin' voor Amsterdam. De aanvoer gebeurde grotendeels over water. Elke vertraging in de aanvoer had direct gevolgen voor de versheid van de producten en de effectiviteit van de rantsoenering. De communicatie tussen verschillende gemeentelijke diensten (Marktwezen en Bruggen en Sluizen) was cruciaal om de bureaucratische hindernissen, die bovenop de militaire hindernissen kwamen, te minimaliseren.