Getypte brief op officieel briefpapier met stempels en handgeschreven aantekeningen. 13 mei 1943. Ondervakgroep Veilingen van Visch, Secretariaat (IJmuiden). Den Heer Directeur van de Gemeentelijke Vischmarkt, Amsterdam. [Stempel linksboven:]
ONDERVAKGROEP VEILINGEN
VAN VISCH
Secretariaat:
p/a staat s visscher sha ven-
bedrijf - IJmuiden.
Tel. 4041.

[Rechtsboven:]
IJmuiden, 13 Mei 1943.

[Adressering:]
A a n den Heer Di re cte ur van de Gemeentelijke Vischmarkt.
Dienst van het Marktwezen.
Amsterdam.

[Referentienummer links:]
No. 43/6/7 M. 1943 [handgeschreven:] 17/5

[Brieftekst:]
Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de Ausweise
die U onlangs zijn toegezonden, tevens kunnen gelden als bewijs
van vrijstelling voor het terugvoeren in krijgsgevangenschap.
Naar van Duitsche zijde is medegedeeld geldt dit in
principe niet ten aanzien van hen, die als reserve-officier in
Mei 1940 onder de wapenen zijn geweest.
Het is daarom nodig, dat degenen aan wien een Ausweis
verstrekt is de hierbij gevoegde verklaring onderteekent. Deze
verklaring(en) moeten daarna door U per omgaande aan de Onder-
vakgroep Veilingen van Visch worden teruggezonden.
Hierbij moeten tevens worden ingesloten de Ausweise van
hen, die als reserve-officier in Mei 1940 onder de wapenen zijn
geweest.

[Ondertekening:]
Hoogachtend,
ONDERVAKGROEP VEILINGEN VAN VISCH,

[Handtekening] -- Voorzitter.
[Handtekening] Secretaris.

[Handgeschreven aantekening linksonder:]
17 verklaringen
ingevuld en geteekend
geretourneerd 17/5 1943 [paraaf] * Kernboodschap: De brief handelt over het gebruik van 'Ausweise' (Duitse identiteitsbewijzen/vergunningen) als vrijstelling voor de hernieuwde krijgsgevangenschap van Nederlands militair personeel.
* Uitsluiting: Er wordt specifiek benadrukt dat reserve-officieren niet in aanmerking komen voor deze vrijstelling. Hun documenten moeten worden ingeleverd, wat impliceert dat zij alsnog afgevoerd zouden worden.
* Taalgebruik: De brief is opgesteld in een uiterst formele en zakelijke stijl ("heb ik de eer U te berichten"), typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd, zelfs onder de druk van de bezetting.
* Administratieve verwerking: De handgeschreven notitie onderaan bewijst de snelle administratieve opvolging: op 17 mei (slechts vier dagen na dagtekening) zijn de benodigde 17 verklaringen al geretourneerd. De datum 13 mei 1943 plaatst dit document midden in een van de meest turbulente periodes van de bezetting. Op 29 april 1943 had de Duitse Wehrmachtsbefehlshaber Christiansen bevolen dat de 300.000 voormalige Nederlandse militairen zich opnieuw moesten melden voor krijgsgevangenschap. Dit leidde tot de spontane April-meistakingen door het hele land.

In de nasleep van deze stakingen probeerden vitale sectoren (zoals de voedselvoorziening en visafslagen) via vrijstellingsregelingen hun personeel te vrijwaren van deportatie naar Duitse kampen. Dit document is een direct overblijfsel van die bureaucratische strijd om mankracht te behouden. De uitzondering voor officieren was een bewuste Duitse strategie; men vreesde dat officieren de kern van een gewapend verzet zouden kunnen vormen als zij niet achter prikkeldraad zaten. Marktwezen Vakgroep