Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 10 mei 1943. Bedrijfsschap voor Vee & Vleesch, 's-Gravenhage (Den Haag). No. 42/6/6 M. 1943 14/5

B E D R I J F S S C H A P V O O R V E E & V L E E S C H .

No. 144 S. Afd. Secr. JJ 's-Gravenhage, 10 MEI 1943
Laan van Meerdervoort 55
Interl.lett.VVVV: tel.335982.
Postgirorekening No. 446800.

A A N T E E K E N E N .

AAN GEADRESSEERDE:

Ingesloten doen wij U toekomen de Ausweise voor die personen,

welke U ons op de toegezonden naamlijst hebt opgegeven (of een
aantal daarvan).

Den door U opgegeven personen, waarvoor U geen Ausweise aantreft,
mag een dergelijk bewijs niet worden verstrekt, omdat zij, gezien
hun leeftijd, hiervoor niet in aanmerking komen.

Wij vestigen er Uw aandacht op, dat de Ausweise door U bewaard
moeten worden en eerst uitgereikt mogen worden bij oproep door
het Gewestelijk Arbeidsbureau. Na gebruik moeten zij binnen drie
dagen bij U worden ingeleverd.

Wij verzoeken U ons ontvangst dezes te bevestigen.

                           BEDRIJFSSCHAP VOOR VEE & VLEESCH

[handtekening, onleesbaar]

Bijlage:
Ausweise No.
63005 t/m 63012.

[Handgeschreven namenlijst onderaan links:]
R. Willems
P. Smit
G.A. Oosterhoff
M. v. Huiteren
G. Kroon
H. Kerkhof
T. Jonkmans
W. v. Franssen

[Handgeschreven notitie rechts van de namen:]
"Ausweise"
geborgen bij de
kassie. [?]
5 * Vrijstellingen (Ausweise): De kern van het document betreft de toezending van 'Ausweise'. In de context van 1943 zijn dit documenten die de houder tijdelijk vrijstellen van de Arbeitseinsatz (verplichte tewerkstelling in Duitsland).
* Leeftijdscriterium: De brief vermeldt expliciet dat sommige personen geen Ausweis krijgen vanwege hun leeftijd. De Duitse bezetter hanteerde strikte leeftijdscategorieën voor de arbeidsoproepen; wie buiten deze categorieën viel, kreeg geen formele vrijstelling omdat ze (nog) niet officieel opgeroepen konden worden.
* Strikte Controle: De instructie dat de werkgever de documenten moet bewaren en ze pas mag uitreiken na een oproep van het Gewestelijk Arbeidsbureau, getuigt van het bureaucratische controlesysteem. De Ausweise moesten binnen drie dagen na gebruik weer worden ingeleverd bij de werkgever om misbruik of onderduik te voorkomen.
* Handgeschreven toevoegingen: De lijst onderaan bevat acht namen, wat exact overeenkomt met de reeks nummers (63005 t/m 63012) vermeld bij de bijlagen. Dit zijn de werknemers die een vrijstelling hebben ontvangen. Dit document stamt uit mei 1943, een kritieke periode in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In dit jaar voerde de bezetter de druk op de Nederlandse bevolking op om in de Duitse oorlogsindustrie te gaan werken. Veel Nederlanders probeerden via hun werkgever een 'Sperre' of Ausweis te bemachtigen om deportatie te voorkomen.

Het Bedrijfsschap voor Vee & Vleesch was een van de vele semioverheidsorganen die tijdens de bezetting bleven functioneren onder toezicht van de Duitsers. Omdat de voedselvoorziening als 'kriegswichtig' (essentieel voor de oorlogsvoering) werd beschouwd, konden werknemers in deze sector vaak aanspraak maken op vrijstellingen. De brief illustreert de rol van de Nederlandse bureaucreatie als tussenpersoon tussen de bezetter en de burger in de strijd om arbeidskrachten.